Дэниел Грэм: Американ суретшісі және концептуалды өнер шебері

Кіріспе

Американдық суретші (1942–2022)
Басты бейсбол лигасының ойыншысы

Дэниел Грэм (31 наурыз 1942 – 19 ақпан 2022) – американдық суретші, жазушы және жазушы-суретші дәстүріндегі куратор. Ол өзінің көркем туындыларынан өзге, сындық және теориялық жазбалардың кең ауқымын жариялады, олар өнер теориясы туралы эсселерді, рок музыкасына шолуларды, Дуайт Д. Эйзенхауэрдің суреттерін және Дин Мартиннің телешоуын қамтыды. Оның журналға негізделген алғашқы өнері концептуалды өнерге дейін жатады, бірақ олармен байланысты жиі кездеседі. Оның кейінгі жұмыстары фотосурет, бейне, перформанс өнері, шыны және айнадан жасалған инсталляциялық құрылымдар мен жабық тізбекті теледидарды пайдалану арқылы мәдени құбылыстарға назар аударды. Ол Нью-Йорк қаласында тұрып, жұмыс істеді.

Балалық шағы және ерте мансап

Дэн Грэм Иллинойс штатының Урбана қаласында химик пен білім беру психологының ұлы болып дүниеге келді. 3 жасында Грэм Иллинойс штатынан Нью-Джерси штатының Винфилд қалашығына, содан кейін жақын маңдағы Вестфилдке көшіп барды. Миннеаполис мүсін бағындағы лабиринт. Грэмнің басқа да жұмыстары: "Жылы әсерлер/Жалпы қолданылатын дәрілер" (1966) және "Детумеценция" (1966). Осыдан кейін Грэм мүсін, перформанс, фильм және бейне арқылы тұжырымдамалық тәжірибесін кеңейтті, оның ең танымал жұмыстарының қатарында "Rock My Religion" (1984) және "Performer / Audience / Mirror" (1975) бар. "Public Space/Two Audiences" (1976) немесе "Yesterday/Today" (1975) сияқты инсталляциялары оның ішкі және сыртқы павильондарда жұмыс істеуіне одан әрі түрткіс берді. Оның көптеген концептуалдық павильондары, соның ішінде "Қоршау лабиринтімен екіжақты айна" (1989) және "Екіжақты айна және ашық ағаш экранды үшбұрышты павильон" (1990) оның суретші ретінде танымалдығын арттырды. Грэмнің алғашқы мүсін құрылысы жобасы Берлиндегі Kunst Werke Contemporary Art институтындағы Café Bravo болды. Берлиндегі Өнер университетінде лекция оқығаннан кейін Клаус Бисенбах Грэмді Kunst Werke үшін павильон жасауға шақырды, ол Бисенбах құрылтайшысы болған институт, және ол Грэмге жобаны іске асыруға көмектесті.

Әсерлер

Сара Лерр Грайвердің 2009 жылғы Pep Talk басылымында Грэм "Маған әсер еткен суретшілер мен сәулетшілердің жұмыстары" (әліпби ретімен) тізімін берді: Майкл Ашер, Ларри Белл, Флавин, Ицуко Хасегава, Левитт, Рой Лихтенштейн, Роберт Мангольд, Брюс Науман, Клас Ольденбург, Кадзуо Шинохара, Майкл Сноу, Мис ван дер Рое және Роберт Вентури. Жазушы Брайан Уоллис Грэмнің туындылары қазіргі заман идеясына терең сенім білдіргенін, ол соғыстан кейінгі американдық мәдениетті аналитикалық зерттеудің жаңа формалары, деректік репортаж және кеңістік/уақыт қатынастарының жартылай ғылыми карталары арқылы түсінуге тырысқанын айтты. Грэмнің жұмысына Азаматтық құқықтар қозғалысы, Вьетнам соғысы, әйелдердің бостандық қозғалысы және көптеген басқа мәдени өзгерістердің әсері тиді. Тарихтағы осы өнімді оқиғалар мен өзгерістер тұжырымдық өнер мен минимализм қозғалысына әсер етті. Грэм өзінің ерте фотосуреттері мен гравюраларында негізінен минималистік эстетиканы көрсетті. Оның сандық тізбектер, сөздер, графиктер және суреттері оның минималистік ерекшеліктерін анық көрсетеді. Оның кейінгі туындылары тұжырымдық сипатқа ие болып, интерьерлік кеңістік, экстерьерлік кеңістік және күтілетін шекаралар өзгерген кезде көрерменнің қабылдауы арасындағы қарым-қатынасты зерттеді.

Фотография

Джон Дэниелс галереясынан кеткеннен кейін көп ұзамай Грэм 1960-шы жылдары басталған және жиырма бірінші ғасырдың басында жалғасқан фотосуреттер сериясын бастады. Оның журналдағы жұмысы туралы Грэм былай деді: "60-шы жылдары ақша құндылығын жоңғылтпау туралы идея кеңінен таралған еді, сондықтан менің ойым журнал беттеріне бір рет қолданылатын, құны жоқ нәрселерді орналастыру болды. Бұл да гибридтік болды, себебі бұл жұмыс өнер сыншылығы мен эссе қосылған нәрсе еді: журнал беті – өнер туындысы ретінде. Бұл фотосуреттер қоғамдық және жеке архитектура арасындағы қарым-қатынасты және әрбір кеңістіктің мінез-құлыққа қалай әсер ететінін сұраққа тоқтатады. Оның алғашқы концептуалды жұмыстарының кейбіреулері сандық тізбектердің әртүрлі басылған формаларымен айналысты. 1965 жылы Грэм өзінің "Америкаға арналған үйлер" сериясы үшін түсті фотосуреттерді түсіре бастады. Түсірілген суреттердің барлығы американдық қалалардың шетіндегі жеке үйлерді бейнелейді. Бұл фотосуреттер сериясы, мәтіндік кеңістіктегі алғашқы өнер туындыларының бірі ретінде, "Өнер журналында" екі беттік ретінде жарияланды. "Мақала" – оның фотосуреттерін қамтитын мәтіндердің жиынтығы. Фотосуреттер сонымен қатар Финч колледжінің өнер мұражайындағы "Проекцияланған өнер" көрмесіне іріктелді. 1969 жылы Грэм көрермендердің әлеуметтік динамикасын зерттейтін перформанстар мен фильмдерге назар аударды, оларды жұмысына енгізіп, 80 футтық "Күн батудан күн шығуға" дейінгі фотосерияға әкелді.

Спектакль, фильм және бейне

1960 жылдардың соңынан 1970 жылдардың аяғына дейін Грэм кибернетика, феноменология және дене бітімі туралы жүйелі зерттеулерінде фильм мен жаңа бейне құралын пайдалана отырып, негізінен орындаушылық практикаға көшті. 1969 жылы ол өзінің алғашқы фильмін – «Күн батудан таңға дейін» жасады, онда камера күннің бағытына қарама-қарсы қозғалып, уақыттың ағысын кері қайтарады. Бұл туынды 1970-ші жылдардың басына дейінгі фильмдік жұмысының символы болып табылады, онда ол «субъективті, уақытқа негізделген процестерді» қабылдау және кинетикалық жаттығулар арқылы зерттейді, камераны өзінің денесінің бір бөлігі ретінде пайдаланады және көрерменнің субъективтілігін көрсетеді. Осы кезеңдегі басқа фильмдері: «Екі байланысты айналыс» (1969), «Ролл» (1970) және «Дене қысымы» (1970–72), олардың барлығы екі камераның өзара әрекеттесуін немесе екі фильмнің қатар қойылуын көрсетеді. «Ролл» (1970) Брюс Науманның ерте фильмдеріне ұқсас, феноменологиядағы орындаушылық жаттығу болды. «Дене қысымы» фильмінде жалаңаш ер адам мен әйел, өздерін және бұрмаланған бейнелерін түсіретін қуыс айналармен қапталған цилиндрде арқа-арқа тұрып тұрады, бұл Грэм үшін маңызды тақырыпты таныстырады, ол оны орындаушылық және бейне практикасында, сондай-ақ кейінірек сәулеттік жұмыстарында кеңінен зерттейді. Грэм өзінің туындыларының «суретші мен көрермен арасындағы қатынасты міндетті түрде анықтайтын конвенциялық шектер ретінде бейнелеу идеясының шектерін анықтаудың моделі» екенін айтты және оның 1970-ші жылдардағы қойылымдары осы қатынастық тәсілді алға тартты. Осы жұмыстарында Грэм құрылымдық лингвистика теориясын, әсіресе Жак Лаканның еңбектерін жиі сілтеді. Грэмнің 1972 жылғы «Екі сана проекциясы» қойылымы бейне кері байланыстың рефлексиялық мүмкіндіктерін пайдалана отырып, реляционалдық феноменологиялық аспектілерге деген қызығушылығын көрсетеді. Қойылымда әйел монитордың алдында отырып, монитордың артында тұрған ер адам ұстап тұрған бейнекамераның тікелей эфирінен өз бейнесін көреді және оның санасын баяндауға тырысады, ал ер адам оны камера арқылы қарап, сипаттап береді. Бұл жұмыс өзін-өзі қабылдау мен бейнелеудің тәжірибесі болып табылады, ол көптеген айналдыру факторлары арқылы өзгертіледі – әйелдің монитордағы бейнесі, ер адам бейнелеген «бейне», сондай-ақ екі орындаушының аудиторияны тануы. Өзінің жазбаларында Грэм айнадағы өз бейнесіне қарағанда ішкі ниет пен көрінетін мінез-құлқы арасындағы бөліністі жоюға қызығушылық танытты және видео кері байланысты техникалық және тұжырымдамалық құрал ретінде ұсынды. Грэмнің көптеген орындаушылық туындылары ой мен сөздің, ішкі және сыртқы өзара әрекеттесуін көрсетеді, орындаушы мен көрерменнің, жеке және қоғамдық дихотомиясы арасындағы кедергілерді жоюға ұмтылады. Грэмнің осы мәселенің ең күрделі зерттеуі – «Орындаушы/Аудитория/Айна» (1977) қойылымы, онда ол үлкен айна мен аудиторияның арасында тұрып, өзін, аудиторияны, өзінің бейнесін және аудиторияның бейнесін үздіксіз түсініктемелердің кезекті кезеңдерінде сипаттайды. «Екі сана проекциясы» туындысындағы тақырыптарды кеңейте отырып, бұл жұмыс аудиторияны өзін-өзі қабылдаудың кері байланыс циклына қатыстырады. Грэм өзінің орындаушылық жұмыстарын құжаттаған бірқатар бейнелер жасады, мысалы 1972 жылғы «Өткен болашақ бөліп алған назар», онда екі таныстың әңгімесі бір мезгілде сөйлеу мен үзілістердің шатасуына айналады. Грэмнің құжатталған қойылымдарының тағы бір маңызды мысалы – «Орындаушы/Аудитория/Айна» (1975). Грэм видеоны инсталляцияларға да енгізді, онда ол көрерменнің дене тәжірибесін өзгерту үшін бейне технологиясын пайдаланатын ортаны жасады. 1974 жылы ол «Уақыт кідірісі бөлмесі» деп аталатын видео сериясымен инсталляция жасады, ол уақыт кідірісімен жабық схемалы телекамералар мен бейне проекцияларын пайдаланды. Соңында Грэм бірнеше бейне деректі фильмдер жасады, мысалы «Rock My Religion» (1983–84) және «Minor Threat» (1983). «Rock My Religion» (1984) рок музыкасын өнер түрі ретінде зерттейді және оны Америка Құрама Штаттарындағы шейкер дінінің дамуымен салыстырады. Ол 18 ғасырдан бері шейкер дініндегі нанымдар мен ырымдардың өзгеруін байқады және оларды рок мәдениетінің дамуымен байланыстырды. Фильм кеңінен таратылды және Еуропа мен АҚШ-тың институционалдық және қарсы мәдени орындарында көрсетілді, соның ішінде Lisson Gallery, Auto Italia South East, Whitney Museum of American Art және Château de Montsoreau Contemporary Art мұражайы. «Minor Threat» сол есімді топтың жастар мәдениетін көрсетеді. Онда Грэм осы субмәдениеттің әлеуметтік салдарына талдау жасайды, оны «тайпалық ритуал, негізінен еркек, жасөсперім аудиториясының зорлық-зомбылық пен наразылығының катализаторы» ретінде қарастырады.

From the late 1960s into the late 70's, Graham shifted toward a largely performance based practice, incorporating film and the new medium of video in his systematic investigations of cybernetics, phenomenology, and embodiment. In 1969, he made his first film Sunset to Sunrise, in which the camera moves opposite to the course of sun, inverting the progression of time. This piece is emblematic of his filmic work that would extend into the early 1970s, in which he would explore “subjective, time based processes” through perceptual, kinetic exercises, using the camera as an extension of his body and implicating the subjectivity of the viewer. His other films from this period include Two Correlated Rotations (1969), Roll (1970), and Body Press (1970–72), all three featuring the interaction of two cameras or the juxtaposition of two films. Roll (1970) was a performance exercise in phenomenology similar to Bruce Nauman's early films. Body Press, in which a naked man and woman stand back to back in a cylinder lined with concave mirrors filming themselves and their distorted reflections, introduces the mirrored image as a prominent theme for Graham, which he would explore extensively in his performance and video practice as well as his later architectural work. Graham stated that his works are “models to define the limits of an idea of representation as the conventional limits which necessarily define the situation between the artist and spectator,” and his performances in the 1970s foreground this relational approach. In these works Graham explicitly invoked theories of structural linguistics, especially the work of Jacques Lacan. Graham's 1972 performance piece Two Consciousness Projections underscores a preoccupation with phenomenological aspects of relationality, utilizing the reflective capacities of video feedback. In the performance, a woman sits in front of a monitor displaying her image from the live feed of a video camera held by a man behind the monitor and attempts to narrate her conscious mind, while the man describes her as he watches through the camera. This work presents an experiment in self perception and representation, modulated by numerous mirroring agents—the woman's own image on the monitor, the “image” of her depicted by the man, as well as both performers’ awareness of the audience. In his own writings, Graham articulated an interest in deconstructing the divisions between interior intention and visible behavior formed when looking at one's reflection in a mirror, and proposed video feedback as both a technical and conceptual means by which to achieve this. Many of Graham's performance pieces work to exhibit and exploit the spontaneous interaction between thought and expression, inside and outside, extending this dissolution of barriers to dichotomies of performer and audience, private and public. Graham's most complex interrogation of this is the performance Performer/Audience/Mirror (1977), in which he stood between a large mirror and an audience, describing himself, the audience, his reflection, and the audience's reflection in sequential phases of continuous commentary. Expanding upon the themes in Two Consciousness Projections, this work implicates the audience in their own feedback cycle of self perception. Graham produced a number of videos that documented his performance works, such as the 1972 Past Future Split Attention, in which the conversation of two acquaintances becomes a cacophony of simultaneous speech and interruption. One other major example of a documented performance by Graham Performance/Audience/Mirror (1975). Graham also incorporated video into installations, where he created environments in which video technology is used to alter the viewer's own bodily experience. In 1974, he created an installation with a series of videos called "Time Delay Room", which used time delayed Closed circuit television cameras and video projections. Lastly, Graham produced a number of video documentaries, such as Rock My Religion from (1983–84) and Minor Threat (1983). Rock My Religion (1984) explores rock music as an art form and draws a parallel between it and the development of the Shaker religion in the United States. He observed the changes in beliefs and superstitions in the Shaker religion since the 18th century, and related them to the development of rock culture. The film has been distributed widely, and has included screenings at both institutional and counter cultural venues across Europe and the U. S., including Lisson Gallery, Auto Italia South East, Whitney Museum of American Art, and Château de Montsoreau Museum of Contemporary Art. Minor Threat documents the youth culture surrounding the band of the same name. In it, Graham analyses the social implications of this subculture, treating it "as a tribal rite, a catalyst for the violence and frustration of its predominantly male, teenage audience."

Павильондар

Грэмнің кейбір туындылары мүсін мен архитектура арасындағы шекараны жоюға тырысады. 1980 жылдан бастап Грэм «павильондар» деп аталатын тұрған мүсіндік нысандар сериясімен жұмыс істеді. Грэмнің танымалдығы павильондарда серуендегеннен кейін және бүкіл әлемде тапсырыстар алғаннан кейін артты. Оның павильондары – болат пен шыныдан жасалған мүсіндер, олар көрерменді әдеттегі ортасынан немесе кеңістік туралы білімінен жаңылыстыратын өзгеше кеңістік құрайды. Олар бірнеше үлкен шыны немесе айна панельдерінен, немесе бір жағынан шағылыстыратын, екінші жағынан мөлдір шыныдан жасалған. Оның жұмыстарында жиі қолданылатын материалдар – ағаштан жасалған торлар мен болат. MIT-дегі List Visual Arts Center оның павильондарын қатаң тұжырымдамалық, бірегей әдемі және міндетті түрде қоғамдық деп сипаттайды. Павильондар көрерменге ерекше тәжірибе сыйлайды. Оның павильондары көпшілік үшін жасалған. Оның павильондары архитектура мен өнерді үйлестіреді. Дэн Грэмнің павильондық жұмыстары Рюэ Нишизава мен Кадзуё Сидзиманың 21 ғасырдағы қазіргі өнер мұражайындағы жұмыстарымен салыстырылды. Құрылыстың шыны қабырғасы Грэмнің мүсіндері сияқты жарықты шағылыстырып, бұрмалайды. Қабатты, бірақ қарапайым сапасы Грэмнің туындыларына өте ұқсас. Құрылыстар кеңістік пен жарықты зерттеуде ұқсас. 1981 жылы Грэм Нью-Йоркте он жылдық жобаны бастады. «Күбі ішіндегі екі жақты айна цилиндрі» және «Видео салон» жұмыстары Rooftop Urban Park жобасының бөлігі болды. Грэм бұл жұмысты архитекторлар Мождех Баратлу және Клифтон Балчпен бірлесіп жасады. Бұл мөлдір және шағылыстыратын павильон 548 Батыс 22-ші көшенің төбесін шатырлы саябаққа айналдырды. Павильон айналасындағы ландшафтты және жарықтың өзгеруін бейнелейді, аспанмен қарқынды визуалды эффектіні құрайды. «Күбі ішіндегі екі жақты айна цилиндрі» және «Видео салон» оның өнер жолындағы ең танымал туындыларының біріне айналды. Еуропадағы көптеген тапсырыстардан кейін, Балалар павильоны (1988–93) Грэмге АҚШ-та алғашқы тапсырыс болды. Джефф Уоллмен бірлесіп жасалған павильон – ұлттың балаларына арналған тұжырымдамалық туынды. Бұл дөңгелек пішіндес бөлме, жоғарғы жағында мөлдір және шағылыстыратын люк бар, сондықтан ғимараттың сыртындағы көрермендер де ішке қарай алады. Бөлмені көптеген ұлттар мен этностарға жататын балалардың суреттерімен безендірілген тоғыз дөңгелек шеңбердегі фотосуреттері қоршайды. Әр бала жартылай денесі көрсетіліп, аспанның фонында төменнен қаралады. Әр суретте Уолл әртүрлі аспанды таңдайды. 1991 жылы Witte de With Center for Contemporary Art Роттердамның Оммоорд ауданында павильонды іске асыруға тырысты, бірақ жоспар 1994 жылы тоқтатылды. Бұл туындылармен байланысты жұмыстарға «Балалар павильоны» (Chambre d'Amis) (1986), «Скейтборд павильоны» (1989) және «Сен-Жанслейн балалары үшін ойын үйі» (1997–99) жатады. 2014 жылы Грэмның «Хедж екі жақты айнаның серуені» (2014) атты уақытша инсталляциясы швейцариялық ландшафт архитекторлары Гюнтер Вогтпен бірлесіп Метрополитен өнер мұражайының төбесінде орнатылды. Павильон екі параллель жиекпен шектеліп, аздап шағылыстыратын шыныдан жасалған S пішіндес қисықтан тұрады. Кейін Грэм британдық сәнгер Фиби Филомен бірлесіп 2017 жылғы көктем/жаз коллекциясын көрсету үшін S пішіндес болат және шыны павильон жасады.

Some of Graham's artworks are said to blur the line between sculpture and architecture. From the 1980s on, Graham worked on an ongoing series of freestanding, sculptural objects called pavilions. Graham's popularity grew after he started his walk in pavilions and he received commissions all over the world. His pavilions are steel and glass sculptures which create a different space which disorients the viewer from his or her usual surroundings or knowledge of space. They are made of a few huge panes of glass or mirror, or of half mirrored glass that is both reflective and transparent. Wooden lattice and steel are other materials most commonly used in his work. The List Visual Arts Center at MIT calls his pavilions rigorously conceptual, uniquely beautiful, and insistently public. The pavilions create a unique experience for the viewer. His pavilions are created for the public experience. His pavilions combine architecture and art. Dan Graham's pavilion works have been compared to Ryue Nishizawa and Kazuyo Sjima's work on the 21st Century Museum of Contemporary Art, Kanazawa. The glass wall of the structure reflects and distorts light much like Graham's sculptures. The layered, but simplistic quality is said to be very much like Graham's. The structures are similar in their study of space and light. In 1981, Graham started work on a decade long project in New York City. The work Two Way Mirror Cylinder Inside Cube and Video Salon was part of the Rooftop Urban Park Project. Graham worked on the piece in collaboration with architects Mojdeh Baratloo and Clifton Balch. This transparent and reflective pavilion transformed the roof of 548 West 22nd Street into a rooftop park. The pavilion captures the surrounding landscape and changes of light creating an intense visual effect with the sky. The Two Way Mirror Cylinder Inside Cube and Video Salon has become one of his most well known works throughout his art career. After numerous commissions in Europe, the Children's Pavilion (1988–93) was the first piece Graham was commissioned to do in the United States. A collaboration with Jeff Wall, the pavilion is a conceptual piece relating to the children of the nation. It is a circular shaped room with an oculus that is both transparent and reflective at the top, so the viewers on the outside of the building could look inside as well. Wall's nine circular framed photographs of children belonging to many nationalities and ethnic backgrounds surround the room. Each child is shown half length and viewed from below against the background of a sky. In each image Wall chooses a different sky. In 1991, the Witte de With Center for Contemporary Art attempted to realise the pavilion in Rotterdam's Ommoord district; the plan was eventually abandoned in 1994. Related works include Children's Pavilion (Chambre d'Amis) (1986), Skateboard Pavilion (1989), and Funhouse for the Children of Saint Janslein (1997–99). In 2014, a temporary installation by Graham called Hedge Two Way Mirror Walkabout (2014) was created on the roof of the Metropolitan Museum of Art in collaboration with the Swiss landscape architect Günther Vogt. The pavilion consists of an S shaped curve of slightly reflective glass, bookended by two parallel ivy hedgerows. Later, Graham worked with the British fashion designer Phoebe Philo to create an S shaped steel and glass pavilion in which to show her spring/summer 2017 collection.