Кристина Пери Росси: Уругвайлық жазушы, ақын және журналист
Cristina Peri Rossi
Кристина Пери Росси – уругвайлық жазушы, ақын, аудармашы. Латын Америкалық әдебиеттегі маңызды тұлға, 37-ден астам шығарма авторы. Цензурадан кейін Барселонаға қоныс аударған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Уругвайлық романист, ақын, аудармашы және әңгімелер авторы Кристина Пери Росси (12 қараша 1941 жылы туған) – Уругвайлық романист, ақын, аудармашы және әңгімелер авторы. Латын Америкасы романының 1960 жылдардан кейінгі даму кезеңінің көрнекті өкілі саналатын ол 37-ден астам туынды жазған. Латын Америкасының "Бум" деп аталатын әдеби құбылысымен байланысты әйел авторлардың алғашқыларының бірі. Пери Росси 1972 жылдан бері Барселонада тұрады, Уругвайда азаматтық-әскери диктатура орнатылып, оның шығармалары цензураланып басталғаннан кейін. Ол Кларис Лиспектор және Моник Витиг сияқты авторларды испан тіліне аударған. "Diario 16", "El Periódico" және "Agencia EFE" сияқты бірнеше газет және медиа агенттіктерде жұмыс істеді. Пери Росси 2021 жылы испан тілінде сөйлейтін әлемдегі ең беделді әдеби сыйлық саналатын Мигель де Сервантес сыйлығына ие болды.
Uruguayan novelist, poet, translator, and author of short stories
Cristina Peri Rossi (born 12 November 1941) is a Uruguayan novelist, poet, translator, and author of short stories. Considered a leading light of the post 1960s period of prominence of the Latin American novel, she has written more than 37 works. She has been a pioneer and one of the female authors associated to the Latin American Boom. Peri Rossi has lived in Barcelona since 1972, after a civic military dictatorship was established in Uruguay and censored her works. She has translated into Spanish authors such as Clarice Lispector and Monique Wittig. She has worked for several newspapers and media agencies such as Diario 16, El Periódico and Agencia EFE. Peri Rossi won the Miguel de Cervantes Prize in 2021, the most prestigious literary award in the Spanish speaking world.
Өмір
Ол 1941 жылдың 12 қарашасында Уругвайдың Монтевидео қаласында дүниеге келді, бірақ 1972 жылы әскери-азаматтық диктатура орнағаннан кейін елден қуылды. 1975 жылы Испанияға көшіп, азаматтығын алды. 2005 жылдан бері Барселонада тұрып, көркем әдебиет жазумен және журналист ретінде жұмыс істеумен айналысып келеді. Республика университетінде білім алған.
She was born in Montevideo, Uruguay, 12 November 1941, but was exiled in 1972 after a civic military dictatorship was established. She moved to Spain, where she became a citizen in 1975. as of 2005 she lives in Barcelona, where she continues to write fiction and work as a journalist. She studied at the University of the Republic.
Журналистика
Кристина Пери Росси - Барселонада журналист және саяси комментатор. Ол Catalunya Radio қоғамдық каталон радиостанциясында радиожурналисі болып жұмыс істейді. 2007 жылдың қазан айында ол осы қызметтен босатылып, станцияны "тілдік қуғын-сүргінге" ұшыратты деп айыптады, өйткені каталон тілі емес, испан тілінде сөйлегендіктен жұмыстан шығарылғанын мәлімдеді. Кейіннен наразылық тудырғаннан кейін ол лауазымына қайта орналастырылды. Ол азаматтық құқықтар мен сөз бостандығын қорғаушы ретінде кеңінен танымал. Ол ұзақ жылдар бойы бір жынысты некелерді қолдап, Испанияның оны мойындау туралы шешімін құптады. 2006 жылдың наурызында El Mundo газетінде ол Еуропадағы діни экстремизмнің күшеюіне, әсіресе "Дания карикатураларына қатысты оқиғадан" кейін болған зорлық-зомбылыққа қарсы айтты. Мақаласында ол 2006 жылдың наурызында солшыл француз апталығы Charlie Hebdo басылымында жарияланған "Жаңа тоталитаризмге қарсы бірігіп" манифестіне қолдау білдірді.
Cristina Peri Rossi is active as a journalist and political commentator in Barcelona. She is a radio journalist for the public Catalan station Catalunya Radio. She was fired from this position in October 2007 and accused the station of 'linguistic persecution', claiming she was fired for speaking Spanish instead of Catalan. She was later re instated to her post after an outcry. She is well known for her defense of civil liberties and freedom of expression. She has long supported gay marriage and welcomed Spain's decision to recognize it. In an El Mundo article in March 2006, she spoke out against the rise of religious extremism in Europe, and specifically the violence that followed the 'Danish Cartoons Affair'. In the article she expresses her support to the 'Together Facing the New Totalitarianism' Manifesto, which was published in the left leaning French weekly Charlie Hebdo in March 2006.
Әдеби сын
Ол Габриэль Гарсия Маркес, Марио Варгас Льоса, Хулио Кортазар және Карлос Фуэнтес сияқты авторлармен байланысты қозғалыс – Латын Америкасының гүлденуінің бір бөлігі болды. "Ла-на-ве-де-лос-локос" ("Ақымақтардың кемесі") (1984) сыншылар Пери Россидің ең маңызды туындысы деп санайды. Бұл – саяхат әдебиетінің пастиші түрінде жазылған тәжірибелік роман. Басты кейіпкер – Эквис, қасақана тұманды жерлерге саяхаттайтын өзгеше адам. Оқырманды Эквистің көзімен заманауи қоғамды көруге шақыру арқылы Пери Росси дефамиляризация техникасын қолданып, бүгінгі әлемді өткір сатирамен бейнелейді. Бұл феминизмнің күшті дозасын қамтиды: Эквис соңында өз жыныстық қатынасынан бас тартып, "импотенцияда үйлесімділік бар" деп жариялайды, бұл патриархалды және фаллоцентрикалық қоғамды айыптау ретінде қарастырылуы мүмкін. Жалпы алғанда, туынды дәстүрлі түрде диссиденттік деп саналатын сексуалдықтарға төзімділік пен тіпті оларды қастерлеуді көрсетеді, соның ішінде геронтофилия және, даулы түрде, Моррис кейіпкерінің он жасар балаға деген махаббаты – педофилия. Роман өзінің құрамында белгісіз елдегі концлагерьдің эмоционалды суреті арқылы диктаторлық үкіметтің қаупін ашады, бірақ ол ХХ ғасырдың екінші жартысындағы Латын Америкасының әртүрлі диктатураларының біріне негізделуі мүмкін. Кітаптың атауы "Ақымақтардың кемесі" аңызынан алынған, және Пери Росси оны романның өзінде қайта жаңартады. Роман ақымақтардың кемесіне сотталғандарға көңіл жасайды, ал ортағасырлық эпизод пен жоғарыда аталған заманауи концлагерь арасында айқын параллель бар. "Ла-на-ве-де-лос-локос" туындысындағы тақырыптар Росси басқа да шығармаларында қайта қарастырылады. Оның соңғы романдары: "Solitario de amor" ("Сүйіспеншіліктің жалғыздығы") (1989), "La última noche de Dostoievski" ("Достоевскийдің соңғы түні") (1992) және "El amor es una droga dura" ("Сүйіспеншілік – қатал есірткі") (1999). Бұл романдардың барлығы "Нав" романына қарағанда аз тәжірибелік. Олар Эквис сияқты сексуалдығын біртіндеп зерттейтін еркек кейіпкерлер туралы, олар толыққанды болу үшін сексуалдық мінез-құлқында да, нақты өмірде де дәстүрлі гендерлік рөлдерден бас тарту керектігін біледі. Алайда, бұл романдарда саяси пікірлер аз. Пери Росси жоғарыда аталған көптеген идеяларды қамтитын әсерлі поэзия да жазды. "Evohé" (1971) поэмасының лесбияндық эротикасы алғаш жарық көрген кезде скандал тудырды. 2004 жылы Пери Росси "Por fin solos" әңгімелер жинағын жариялады, онда махаббат эротика мен көңілсіздіктің нәтижесі болып табылады. Махаббаттағы адамдар, олардың жағдайы мен жынысына қарамастан, сүйіктісінде құтқарылу сезімі үшін себеп іздейді, мысалы, "Náufragos" әңгімесінде. Пери Росси гетеросексуалдық қарым-қатынастардың нашарлауымен байланысты символдарды (белгілі бір мақсатпен) қолданады, мысалы, лаяудың бөтелкесі, шарф және гүлдер сияқты. Пери Россидің 2004 жылы жарық көрген "Estrategias del Deseo" кітабы латындық лесбиян жазушысы Татьяна де ла Тьерраға осыншалықты әсерлі және шабыттандырғандықтан, ол кітапты ағылшыл тіліне аударуға шешім қабылдады ("Тілек стратегиялары").
She was part of the Latin American Boom, a movement associated with authors such as Gabriel García Márquez, Mario Vargas Llosa, Julio Cortázar and Carlos Fuentes. La nave de los locos (The Ship of Fools) (1984) is generally regarded by critics as Peri Rossi's most important work. It is an experimental novel which takes the form of a pastiche of travel writing. The protagonist, Equis, is a misfit who travels to a number of deliberately vague locations. By inviting the reader to see modern society through the eyes of Equis, Peri Rossi is using the technique of defamiliarisation to produce a biting satire of today's world. This includes a strong dose of feminism: Equis eventually renounces his own sexuality, declaring that there is "harmony in impotence," which can be read as a denouncement of patriarchial and phallogocentric society. More generally, the work shows toleration and arguably even idealisation of sexualities that have been traditionally considered dissident, including gerontophilia and controversially, in the character Morris' love for a ten year old boy, pedophilia. The novel exposes the dangers of arbitrary dictatorial government in its inclusion an emotional depiction of a concentration camp in a country which remains unspecified, but which could be based on any of the various Latin American dictatorships of the latter half of the twentieth century. The title of the book is taken from the Ship of Fools legend, which is reworked by Peri Rossi in the novel itself. The novel shows sympathy for those condemned to the ship of fools and there is a clear parallel between this medieval episode and the modern day aforementioned concentration camp passage. The themes established in La nave de los locos are ones which Rossi revisits in other works. Her latest novels include Solitario de amor (Solitaire of Love) (1989), La última noche de Dostoievski (Dostoyevsky's Last Night) (1992) and El amor es una droga dura (Love is a hard drug) (1999). All of these novels are formally less experimental than Nave. They deal with male protagonists who, like Equis, gradually explore their sexualities, discovering that they have to renounce traditional gender roles both in sexual behaviour and in the real world to find fulfilment. However, there is little political commentary in these novels. Peri Rossi has also produced an impressive amount of poetry, again covering many of the ideas outlined above. The lesbian eroticism of Evohé (1971) caused a scandal when first released. In 2004, Peri Rossi published Por fin solos, a collection of short stories where love is a result of eroticism and frustration. The lovers, whatever their condition or sex, seek a reason in the beloved so that they may feel saved, as is the case in "Náufragos". Peri Rossi also uses (determinedly) symbols that link with the deterioration of heterosexual relationships, such as the bottle of lye, the scarf, and flowers, among others. Peri Rossi's book Estrategias del Deseo, which was also published in 2004, was found so moving and inspiring by Latina lesbian writer Tatiana de la tierra that de la tierra decided to translate the book to English (Strategies of Desire).