Шығыс Католик Шіркеуінде Бас Архиепископтың мәртебесі
Major archbishop
Шығыс Католик Шіркеуіндегі бас архиепископ лауазымы, құқықтары, міндеттері мен Рим Куриясындағы рөлі туралы ақпарат. Автономдық шіркеулердегі басшылық.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шығыс Католик шіркеуінің мәні
Eastern Catholic Church position
Шығыс Католик шіркеулерінде бас архиепископ (кейде бас архепарх деп те аталады) – "патриарх атағымен марапатталмаған" автономиялы (sui juris) жеке шіркеудің бас иерархы ("Әке және Бас") атағы. Бас архиепископтар, әдетте, Шығыс Католик патриархтарымен бірдей құқықтарға, жеңілдіктерге және юрисдикцияға ие, егер басқаша нақты көрсетілмесе, және олар құрмет тұрғысынан олардан кейін тікелей орналасады. Жергілікті шіркеулерін басқару рөлінен өзге, бас архиепископтар, Шығыс Католик патриархтары сияқты, Рим Куриясындағы Шығыс шіркеулері жөніндегі Конгрегацияның экс-официо мүшелері болып табылады. Олар осы конгрегацияның жылдық жалпы отырысына, сондай-ақ, Римге келгенде немесе басқа мүмкіндіктері болғанда, басқа отырыстарға қатысуға міндетті. Қазіргі таңда әрқайсысы бас архиепископтық автономиялы шіркеуді басқаратын төрт бас архиепископ бар.
In the Eastern Catholic Churches, major archbishop (sometimes also styled as major archeparch) is a title for the chief hierarch ("Father and Head") of an autonomous (sui juris) particular Church that has not been "endowed with the patriarchal title". Major archbishops generally have the same rights, privileges, and jurisdiction as Eastern Catholic patriarchs, except where expressly provided otherwise, and rank immediately after them in precedence of honor. In addition to their role governing their particular Church, major archbishops, like Eastern Catholic patriarchs, are ex officio members of the Congregation for the Oriental Churches in the Roman Curia. They are required to attend the annual general meeting of this congregation, as well as other sessions if they are visiting Rome or are otherwise able. There are currently four major archbishops each leading a major archiepiscopal autonomous Church.
Терминология
Екінші Ватикандық собордың ішінде және одан кейін украиндар үшін Львов митрополиті Иосиф Слипяйді патриарх дәрежесіне көтеруге күшті қозғалыс болды. Оның көптеген жақтастары оны тарихи тұрғыдан айтқанда осылай атап, Украинадағы көптеген адамдар қазіргі бас архиепископты да осылай атайды. Бірақ (орыс православие шенеуніктерінің тілегімен) Рим папасы Павел VI бұл атақты беруден түңғырған, оның орнына осы жаңа атақты құрып, Слипяйді Львовтың алғашқы "бас архиепископы" етіп тағайындады (орын кейін Киевке көшірілді). Слипяйдің ізбасарлары тек бас архиепископ атағын ғана қолданды.
There was a strong movement within and after the Second Vatican Council to elevate Josyf Slipyj, then metropolitan of Lviv, for the Ukrainians, to the status of patriarch. Many of his admirers use this title for Slipyj when referring to him historically and many in Ukraine use this title for the current major archbishop even today. However (and at the behest of Russian Orthodox officials), Pope Paul VI specifically declined to grant this title, instead creating this new title and appointing Slipyj the first "major archbishop" of Lviv (the seat has since been moved to Kyiv). Slipyj's successors have only used the title of major archbishop.
Тарих
"Ең басты архиепископ" атағы алғаш рет 1963 жылы Украина грек-католик шіркеуінің басшысына берілді. Сиро-малабар шіркеуі 1992 жылы ең басты архиепископтық мәртебе алды, одан кейін 2005 жылы Сиро-маланкара католик шіркеуі мен румын грек-католик шіркеуі де осы мәртебеге ие болды.
The title "major archbishop" was first granted to the head of the Ukrainian Greek Catholic Church in 1963. The Syro Malabar Church became major archiepiscopal in 1992, followed by the Syro Malankara Catholic Church and the Romanian Greek Catholic Church in 2005.
Басқа атаулармен салыстыру
Шығыс католик шіркеулерінің басшыларына берілетін басқа атақтармен салыстырғанда, "үлкен архиепископ" атағы "патриарх" атағынан төмен, ал "метрополит архиепископынан" жоғары тұрады. Бұл атақ, патриархтық тақтардан кейін құрылған және сондықтан одан беделі төмен епископтық тақтардың архиепископтарына беріледі. Дегенмен, канондық құқық үлкен архиепископтарды, ерекше жағдайлар қарастырылмаса, патриархтармен теңестіреді. Бұл екі лауазым арасындағы айырмашылық көбінесе рәсімдер мен құрмет мәселесінде болады. Католик шіркеуінің дәрежесі бойынша үлкен архиепископтар патриархтардан кейін келеді. Егер үлкен архиепископтар кардиналдар коллегиясының мүшелері болса, олар кардинал дін қызметкерлерінің қатарына қосылады, ал Шығыс католик патриархтары кардинал епископтардың ең жоғары дәрежесіне қосылады. Патриархтар сияқты, үлкен архиепископтар да sui iuris шіркеуінің синоды тарапынан сайланады, бірақ олардың сайлануы Папаның растауын талап етеді, патриархтарға қажетті жай хабарлама мен қауымдастық туралы өтініш емес. Ал, Шығыс католик шіркеулерінің метрополит архиепископтары Папа тарапынан тағайындалады (өз синодтары сайлағаннан гөрі) және тіпті өз шіркеулерінің ішінде де билігі шектеулі. Католик шіркеуіндегі үлкен архиепископ атағы, кейбір православие шіркеулеріндегі патриархалдық catholicos атағымен шамамен мағынасы жақын. Сиро-маланкара шіркеуі өз үлкен архиепискобы үшін ішкі қолданысқа catholicos атағын пайдаланады.
Compared to other titles available to the heads of sui juris Eastern Catholic Churches, the title of "major archbishop" falls below "patriarch" and above "metropolitan archbishop". The title is used for archbishops of episcopal sees that were founded more recently than the patriarchal sees and are therefore less prestigious. Canon law, however generally treats major archbishops as equivalent to patriarchs, except where specifically provided otherwise. What differences there are between the two offices are mainly differences of ceremony or honor. Major archbishops rank immediately below patriarchs in the order of precedence of the Catholic Church. If made members of the College of Cardinals, major archbishops join the order of Cardinal Priests, whereas Eastern Catholic patriarchs join the highest order as Cardinal Bishops. Like patriarchs, major archbishops are elected by the synod of the sui iuris Church, but their election requires confirmation by the Pope, not the simple notification and request for communion required of patriarchs. On the other hand, metropolitan archbishops of Eastern Catholic Churches sui juris are appointed by the Pope (rather than elected by their synod) and have much less authority even within their own churches. The title major archbishop in the Catholic Church is roughly equivalent to the patriarchal title catholicos in some Orthodox Churches. Catholicos is used internally by the Syro Malankara Church for their major archbishop.
Үлкен архиепископтардың тізімі
Бұл бөлімде архиепископ атағын алған барлық епископтардың толық тізімі келтірілген, олардың атақтары дәрежесі бойынша реттелген, бұл олардың шіркеулерінің архиепископтық мәртебесіне ие болған реттілігіне сәйкес келеді. Қазірге дейін Кирилл Баселиос және Святослав Шевчуктан басқа барлық архиепископтар кардинал болған. Антоний Падияра мен Любомир Хусар – қызметте қайтыс болғандардың орнына, қызметтен өз еркімен кеткен жалғыз архиепископтар.
This section provides a complete list of every bishop who has held the title of major archbishop, organized according to the precedence of their titles, which follows the order in which their churches became major archiepiscopal. So far, every major archbishop has been a cardinal except for Cyril Baselios and Sviatoslav Shevchuk. Antony Padiyara and Lubomyr Husar are the only major archbishops to resign the office, rather than dying in it.