Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бұрынғы Украина православие шіркеуі
Former Ukrainian Orthodox Church
Украина автокефальді православие шіркеуі (УАПЦ) (Українська автокефальна православна церква (УАПЦ) (UAPTs)) – Украинадағы үш ірі шығыс православие шіркеуінің бірі. Украина автокефальді православие шіркеуі 1917 жылы Ресей империясының тарауы кезінде Украинаның тәуелсіздік қозғалысының бір бөлігі ретінде және 1620–1685 жылдары Польша-Литва одағында болған, ал кейін Константинопольдің Экуменикалық Патриархатының келісімінсіз Мәскеу Патриархатына қосылған Украина православие шіркеуін қайта жаңғырту мақсатында құрылды. Ол үшінші рет 1989 жылдың 22 қазанында, Кеңес Одағының ыдырауына дейін қайта құрылды. УАПЦ-нің қазіргі түрі 1921 жылы Киевте өткен синодта, Украинаның жаңадан қол жеткізген тәуелсіздігінен кейін көп ұзамай пайда болды. 2018 жылдың 15 желтоқсанында Біріктіру кеңесінде УАПЦ және УОК КП, сондай-ақ УОК МП митрополиттерімен бірге Украина Православие шіркеуіне бірікті. Митрополит Епифаний (бұрынғы УОК КП епискобы) Киев және бүкіл Украина митрополиті болып сайланды. УАПЦ және УОК КП болған кезеңде, православие христиан қауымының бүкіл әлемде мойындаған шіркеуі тек УОК МП ғана болды, 2018 жылдың 11 қазанына дейін Константинопольдің Экуменикалық Патриархаты УАПЦ және УОК КП-ға қатысты қолданылған айыптауды (экскоммуникацияны) алып тастады. 2 қарашада Экуменикалық Патриархаттың УАПЦ-ты да, УОК КП-ны да заңды деп мойындамағаны және олардың басшыларын өз шіркеулерінің басшылары ретінде танымағаны нақтыланды.
The Ukrainian Autocephalous Orthodox Church (UAOC; Українська автокефальна православна церква (УАПЦ) (UAPTs)) was one of the three major Eastern Orthodox churches in Ukraine. The Ukrainian Autocephalous Orthodox Church began in 1917 during the dissolution of the Russian Empire as part of the Ukrainian independence movement and in order to restore the Ukrainian Orthodox Church that existed in the Polish Lithuanian Commonwealth in 1620–1685 and was annexed by the Moscow Patriarchate without approval of the Ecumenical Patriarchate of Constantinople. It was re established for the third time on 22 October 1989, right before the fall of the Soviet Union. The UAOC, in its contemporary form, has its origins in the synod of 1921 in Kyiv, shortly after Ukraine's newly found independence. On 15 December 2018, at the Unification Council, the UAOC and the UOC KP, along with metropolitans from the UOC MP, unified into the Orthodox Church of Ukraine. Metropolitan Epiphany (former bishop of the UOC KP) was elected as the new Metropolitan of Kyiv and All Ukraine. During the UAOC and the UOC KP's existence, only the UOC MP enjoyed recognition by the Orthodox Christian community worldwide, until 11 October 2018, when the Ecumenical Patriarchate of Constantinople lifted the excommunication which afflicted the UAOC and the UOC KP. It was clarified on 2 November that the Ecumenical Patriarchate recognized neither the UAOC nor the UOC KP as legitimate and that their respective leaders were not recognized as primates of their churches.
Тарих
Киев митрополиясы Киев Русінің Ұлы князі Владимир Ұлының (988 ж.) тұсындағы қадімгі христиан дінін қабылдауының нәтижесі болды. Константинопольден миссионерлер халықты Византия православиесіне баулу үшін жіберілді. Әйгілі Киев Пещерлік монастырында, Киевтің Антоний қасиеттісінің (орыс монахтығының әкесі ретінде танымал) күш-жігері арқасында монахтар өмірі гүлденді. 1240 жылдың желтоқсанында Киевтің моңғолдар тарапынан тоналуы Рус мемлекетінің құлауына әкелді. Көптеген тұрғындар үшін моңғол шабуылдарының қатыгездігі солтүстік-шығыста қауіпсіздік іздеуге мәжбүр етті. 1299 жылы Киев митрополиті Максим Митрополиттің бастамасымен Владимир қаласына көшірілді, Киев атағы сақталды. Владимир-Суздаль және кейіннен Мәскеудің Ұлы Герцогтығы кедергісіз өсіп келе жатқанда, олардың Киевпен православиелік діни байланысы нығайып тұрды. Константинопольдің 1453 жылы түсуі, бұрынғы Солтүстік-Шығыс шіркеуінің автокефалияға ие болуына мүмкіндік берді, ал Киев Экуменикалық Патриархат құрамында қалды. Осы сәттен бастап Украина мен Ресей шіркеулері өздерінің жеке жолдарын таңдады. Соңғысы өсіп келе жатқан Ресей патшалығының орталығына айналды және 1589 жылы патриархат мәртебесіне ие болды, ал біріншісі, әсіресе 1596 жылғы Брест униясынан кейін, қуғын-сүргін мен поляктандыру саясатына ұшырады. Нәтижесінде православиелік украиндарға қарсы қуғын-сүргін Богдан Хмельницкий басшылығымен үлкен көтеріліске әкелді, украин гетмандығы Ресей патшалығымен бірікті, ал 1686 жылы Киев митрополиясы Мәскеу патриархатының бағынысына көшті. Украин дін қызметкерлері грек білімі алғандықтан, 18 ғасырдың соңына дейін Ресей православие шіркеуінде маңызды рөл атқарды. Ресей империясының ыдырауынан кейін кейбір ұлттық топтар Мәскеуден автономия немесе автокефалия іздеді. Украина православие шіркеуі 1917 жылы Украина Ұлттық Республикасы кезінде жарияланды және Кеңес Украинасында 1930 жылдардың басына дейін сақталды.
The Kyivan Metropolis was the fruit of the baptism of the Kyivan Rus in the time of Grand Prince Vladimir the Great (988 AD). Missionaries were sent from Constantinople to instruct the people in the Byzantine Orthodox faith. Monastic life flourished, including in the famous Kyiv Monastery of the Caves, through the efforts of St. Anthony of Kiev, known as the father of Russian monasticism. The sacking of Kyiv itself in December 1240 during the Mongol invasion led to the ultimate collapse of the Rus' state. For many of its residents, the brutality of Mongol attacks sealed the fate of many choosing to find safe haven in the North East. In 1299, the Kyivan metropolitan chair was moved to Vladimir by Metropolitan Maximus, keeping the title of Kyiv. As Vladimir Suzdal, and later the Grand Duchy of Moscow continued to grow unhindered, the Orthodox religious link between them and Kyiv remained strong. The fall of Constantinople in 1453, allowed the once daughter church of North East, to become autocephalous, with Kyiv remaining part of the Ecumenical Patriarchate. From that moment on, the Churches of Ukraine and Russia went their own separate ways. The latter became central in the growing Russian Tsardom, attaining patriarchate in 1589, whilst the former became subject to repression and Polonization efforts, particularly after the Union of Brest in 1596. Eventually the persecution of Orthodox Ukrainians led to a massive rebellion under Bohdan Khmelnytsky, and united the Ukrainian Hetmanate with the Russian Tsardom, and in 1686, the Kyivan Metropolia came under the Moscow Patriarchate. Ukrainian clergy, for their Greek training, held key roles in the Russian Orthodox Church until the end of the 18th century. In the wake of the breakup of the Russian Empire some national groups sought autonomy or autocephaly from Moscow. The Ukrainian Orthodox Church was proclaimed under the Ukrainian National Republic in 1917 and survived in Soviet Ukraine until the early 1930s.
1980-жылдардың аяғындағы қайта құру
Украинаның автокефальдық православие шіркеуінің қайта жаңғыруы 1988 жылдың соңында болды. 2000 жылдың 16 қазанында Украинадағы шіркеу соборы Тернополь митрополиті Мефодийді (Кудряковты) шіркеуге жетекші етіп сайлады. Украина автокефальдық православие шіркеуінің Патриархтық соборы – Киевтегі бірінші шақырылған апостол Андрейдің тарихи шіркеуі. Ол 1747 және 1754 жылдар аралығында салынды және белгілі сәулетші Бартоломео Растрелли жобалады. Бұл ғимарат Украина автокефальдық православие шіркеуінің қалыпты діни қызметтері үшін пайдаланылса да, бұрын "София Киев" тарихи паркінің құрамында болған. Украина үкіметі 2008 жылдың 21 мамырында бұл шіркеуді UAOC-ке заңды түрде қайтарып берді.
Revival of the Ukrainian Autocephalous Orthodox Church took place in late 1988. On October 16, 2000, the Church Sobor in Ukraine elected Metropolitan Methodius (Kudriakov) of Ternopil to lead the church. The Patriarchal Cathedral of the UAOC is the historic Church of St. Andrew the First Called in Kyiv. It was built between 1747 and 1754 and was designed by the famous architect Bartolomeo Rastrelli. Although used for regular liturgical services of the Ukrainian Autocephalous Orthodox Church, the edifice had previously been a part of the historical park "Sofia Kyiv." The Ukrainian government returned the church to the legal possession of the UAOC on 21 May 2008.
2018 жылғы 11 қазандағы Дүниежүзілік Патриархаттың шешімі
2018 жылдың 11 қазанында, кезекті синодтан кейін Константинополь патриархаты Украина Православ шіркеуіне автокефалия беруге қатысты бұрынғы шешімін қайта бекітті. Синод сондай-ақ 1686 жылғы хатта қамтылған, Ресей Православ шіркеуінің Украина шіркеуі үстінен канондық билігіне Константинопольдің 332 жылдық келісімін кері қайтарды. Кейіннен, Филаретті Экуменикалық Патриархат тек "бұрынғы Киев митрополиті" деп, ал Макарийді "бұрынғы Львов архиепископы" деп қарастырғаны нақтыланды. Экуменикалық Патриархат UOC KP және UAOC-тің орындаған діни обрядтарын мойынға алғанын мәлімдеді.
On 11 October 2018, after a regular synod, the Patriarchate of Constantinople renewed an earlier decision to move towards granting autocephaly to the Ukrainian Orthodox Church. The synod also withdrew Constantinople's 332 years old qualified acceptance of the Russian Orthodox Church's canonical jurisdiction over the Ukrainian Church contained in a letter of 1686. It was later clarified that Filaret was considered by the Ecumenical Patriarchate only as "the former metropolitan of Kyiv", and Makariy as "the former Archbishop of Lviv" The Ecumenical Patriarchate declared that it recognized the sacraments performed by the UOC KP and the UAOC as valid.
UOCKP-мен ОКУ-ға бірігу
2018 жылдың 15 желтоқсанында УАОШ және УОШ КП иерархтары оларды таратуға шешім қабылдады. Бұл сол күні Украинаның автокефальдық православие шіркеуі, Украинаның православие шіркеуі – Киев патриархаты және Украинаның православие шіркеуі (Мәскеу патриархаты) мүшелерінің бір бөлігі бірігіп, Украинаның православие шіркеуін құруға дайындалып жатқандықтан жасалды. Макарий 2019 жылдың 23 мамырында жарияланған сұхбатында УАОШ-тың да, УОШ КП-ның да таратылмағанын мәлімдеді: "Кейбір мемлекеттік қызметкерлер Киев патриархаты таратылды деп жариялағанда қате айтты". Ол Филарет тек құжаттардың көшірмелерін ұсынғанын, ал УОШ КП-ны тарату үшін қажетті түпнұсқаларын ұсынбағанын түсіндірді. Макарий былай деді: "Мені құжаттарды тарату үшін тапсыруды сұрағанда, мен екінші тараптан түпнұсқаларын көрмегенше, өзімдікіні тапсырмаймын деп жауап бердім". 2019 жылдың 14 тамызында УАОШ заңды түрде тоқтатылды, себебі ол ПУОШ-пен бірікті. 2019 жылдың 14 желтоқсанында Киевте ПУОШ құрылғанының жылдығына арналған кеңейтілген Епископтар кеңесінің отырысынан кейін Епифаний УАОШ пен УОШ КП-ны тарату рәсімі күні бұрын аяқталғанын мәлімдеді. Ол былай қосты: "Мұндай құрылымдар енді жоқ. Бұл туралы мемлекеттік тіркелімде "қызмет тоқтатылды" деп белгіленген".
On 15 December 2018, the hierarchs of the UAOC and the UOC KP decided to dissolve them both. This was done because on the same day, the Ukrainian Autocephalous Orthodox Church, the Ukrainian Orthodox Church – Kyiv Patriarchate, and some members of the Ukrainian Orthodox Church (Moscow Patriarchate) were going to merge to form the Orthodox Church of Ukraine after a unification council. Makariy declared in an interview published on 23 May 2019 that neither the UAOC nor the UOC KP had been dissolved: "Some government officials spoke incorrectly when they publicly declared that the Kyiv Patriarchate was liquidated." He explained that Philaret submitted only copies of documents, not the originals necessary in order to liquidate the UOC KP. Macarius added: "When I was asked to hand over the documents for liquidation, I replied that until I see the originals from the other side, I will not turn in mine." On 14 August 2019, the UAOC legally ceased to exist because it merged with the OCU. On 14 December 2019, after the meeting of the enlarged Bishops' Council, held on December 14 in Kyiv on the occasion of the anniversary of the creation of the OCU, Epiphanius declared that the procedure of liquidation of the UAOC as well as the UOC KP had been completed the day before. He added: "Such structures no longer exist. In confirmation of that, in the State Register there is marked 'activity DISCONTINUED'".