Кіріспе
Duple Coachbuilders – 1919 жылдан 1989 жылға дейін Англияда автобус кузовтарын жасаған компания.
Duple Coachbuilders was a coach and bus bodybuilder in England from 1919 until 1989.
Тарих
Duple Bodies & Motors компаниясы 1919 жылы Герберт Уайтпен Лондонның Хорнси қаласында құрылды. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін ол қысқа ғана уақыт бойы Хампширдегі Фархэм қаласында Bifort деген атпен автомобильдер жинаған.
Алғашқы жылдары
Duple атауы Герберт Уайт әзірлеген екі функцияны біріктіретін бір көлік принципін көрсету мақсадында берілген. Осы типтегі алғашқы көлік "Бифорт" деп аталды. Кейіннен, бұрынғы әскери Ford Model T көліктері жаңадан жасалған екі мақсаттағы кузовтармен жабдықталды. Кузовдар шағын туристік автомобильдерге ұқсас болды, бірақ көліктің артқы бөлігіндегі платформаны алып тастап, ванның жоғарғы бөлігін орнату арқылы оны жүк көлігіне айналдыруға болатын. Бұл типтегі көлік шағын бизнес иелеріне қатты ұнады, олар аз ғана қосымша төлеммен жұмысқа жарамды көлік пен жеке көлікке ие бола алды, сондықтан осы типтегі кузовтар көптеп шығарыла бастады. Ішкі қолданыста "конвертибельді" кузов деп белгілі болған бұл модель, Ford T-мен қатар Morris Cowley және Oxford шассилеріне де орнатылды. Стандартты ванның үстінен басқа, базарларда пайдалану үшін көтерілетін қабырғалары және жылғырылмалы сөрелері бар нұсқалары да болды. 1926 жылы Хендон қаласында өсіп келе жатқан сұранысты қанағаттандыру үшін жаңа зауыт ашылды. Компания құрылғаннан бері бірнеше рет кузовтар жасалды, соның ішінде алты дөңгелекті Lancia Barton Charabanc та болды. Бірақ 1928 жылы осы типтегі кузовтарды өндіруді едәуір арттыру туралы шешім қабылданды. Нәтижесінде тапсырыс кітабы өсе бастады және он жыл ішінде жұмыспен қамтылған адамдардың саны шамамен 800-ге жетті. 1928 жылы Strachan & Brown кузов жасау бизнесінің бұрынғы серіктесі Уолтер Эрнест Браун фирмаға қосылды және ол компанияның болашақ дамуына зор әсер етті. Осы кезеңнің маңызды клиенттеріне Ұлы Батыс темір жолы (өзінің кеңейіп келе жатқан автобус паркі үшін бірнеше кузовтар тапсырыс берген) және Эллиотт бауырларының "Royal Blue" паркі кірді.
1930 жылдар
1930 жылға қарай жасалған автобус және автобус кузовтарының жалпы саны 250-ге жетті, бұл Duple компаниясын белгілі бір деңгейде дамыған кузов жасаушы ретінде бекітті, оның ерекше дизайндық ерекшеліктері ұлттық тенденцияларға әсер ете алды. 1930 жылдардағы экономикалық дағдарыс және 1930 жылғы Жол қозғалысы ережелерінің қабылдануы кузов жасау секторында өзгерістерге алып келді, бұл көлік индустриясының тұрақтандырылуына және лицензиялау жүйесі реттелмеген бәсекелестік қаупін жойғандықтан, белгілі операторлардың қауіпсіздік сезіміне әкелді. Осыған сәйкес, жақсырақ сапада және ыңғайлы интерьері бар көліктерге қарай үрдіс байқалды. 1930 жылы Duple Лондондық General Omnibus Company компаниясының жаңадан құрылған экспресс-қызметі Green Line Coaches үшін AEC Regal шассиіне орнатылатын 50 кузовқа ең ірі бір реттік тапсырыс алды. 1931 жылдың тамызында екі Bedford жолаушылар шассиі (14 орындық WHB және 20 орындық WLB) жарияланды. Duple WLB шассиіне арналған алғашқы кузовтарды Vauxhall Motors (Bedford компаниясының бас компаниясы) үшін жасады және WLB шассиі үшін ұсынылған төрт кузов жасаушының бірі ретінде жарнамалық материалдарда тізілді. Осы типке сұраныс артуымен, Duple компаниясының көптеп өндіруге қабілеті оны бәсекелестерінен ерекшелендіріп, көп ұзамай Duple кузовты Bedford WLB көліктері елдің әр жерінде пайдалануға берілді. Bedford компаниясымен байланыс 50 жылдан астам сақталды. 1932 жылы Duple London Lorries компаниясының бизнесін сатып алды, олар атауына қарамастан, автобус кузовтарын жасаумен белсенді айналысты. 1930 жылдардың ортасына қарай Duple кеңінен автобус кузовтарын жасаушы ретінде танылды, бірақ автобус кузовтары да әлі де көптеп өндірілді. Vauxhall Motors компаниясынан Vauxhall 14 атты күшті жеңіл алты шассиіне арналған арнайы спорттық тур кузовдарына тапсырыс алынды және оларды көрсету үшін 1933 жылғы Лондон автосалонында стенд ұйымдастырылды. Олар 1935 жылға дейін Vauxhall компаниясымен жарнамаланды және Duple компаниясының көптеп жасалған соңғы автомобиль кузовдары болуы мүмкін, бірақ олар сондай-ақ Ұлыбританиядағы General Motors үшін Канадада құрастырылған Buick 8 50 автомобильдерін де жасады. 1930 жылдары Holdsworth Moquette компаниясының, Duple және көптеген басқа автобус кузовтарын жасаушылардың ірі жеткізушісі Lloyd Thompson үшін Alvis speed 20 моделінде арнайы купе де жасалды. Экспорттық бизнес ерте дамыды, негізінен Duple директорларының, соның ішінде бұрын АҚШ пен Канадада болған және қазір Грекия, Сирия және Египетке сапармен Жерорта теңізіне аттанған W. E. Brown-ның саяхаттарына негізделді. Сонымен қатар Шығыс Африка мен Аргентинадан, сондай-ақ Еуропадан экспортқа көптеп тапсырыстар алынды. Бұл, әсіресе, Ұлыбританиядағы кузовтарға сұраныстың маусымдық сипатын ескере отырып, төмендеуін өтеуге көмектесті. 1934 жылға қарай бастапқы жер жеткіліксіз болып қалды және кеңейту үшін 3 ½ акр жер сатып алынды. Автомобиль кузовтарын өндіру аяқталып бара жатқанмен, 1930 жылдары GPO компаниясынан, негізінен Morris Minor немесе Morris Commercial шассилерінде телефон жөндеу фургондары үшін ірі келісімшарттар алынды, бірақ екі ерекшелігі 1934 жылғы BLB444 болды – әуе пошта қызметін жариялауға арналған көк түсті үдеу фургоны, ол Dinky Toy ретінде жасалған, және GPO1 – Morris Commercial Leader трактор бірлігі, ол Brockhouse жартылай тіркемесімен жалғастырылды, оның үстінде Duple ауыл шаруашылығы көрмелерінде, жарыстарда және басқа да ірі қоғамдық іс-шараларда пайдалану үшін жылжымалы пошта кеңсесін салды. 1930 жылдардың соңында классикалық автобус дизайнының дәуірі басталды, операторлар өздерінің автобустарының сыртқы түріне барған сайын көбірек мән берді. Көптеген автобус кузовтары жеке дизайнмен жасалды, бірақ оларды Duple компаниясы жасаған деп оңай анықтауға болады. Еңкейтілген бағаналар, иілген шатырлар мен белдік сызықтары, сондай-ақ бүйір панельдеріндегі пішінді қалыптар танымалдылығы артып келе жатқан жаңа "аэродинамикалық" стильге үлкен үлес қосты. Автобус кузовтары Duple компаниясының негізгі өнімі болып қала бергенімен, бір қабатты автобус кузовтары 1930 жылдардың ортасынан бастап өндірістің жақсы бөлігін құрады, бір клиент, Barton Transport, мұндай кузовтардың ұзақ мерзім ішінде жеткізілуі үшін көптеп тапсырыс берді. 1936 жылы Duple негізінен Bedford WTB шассиі үшін Vista дизайнын енгізді. Оның шатыры мен белдік сызықтары қисық, ал төбесінің сырғанағы стандартты болып табылады. 1937 жылы Vista дизайны қайта қаралып, Vista II деп аталды, сонымен қатар жаңа Hendonian дизайны да ұсынылды. Олардың екеуі де онжылдықтың соңына дейін өндірісте болды. 1939 жылы Bedford тауарлардың жаңа моделін ұсынды, оның ішінде ерекше "бұллноз" торы бар "О" моделі болды. Жолаушылар нұсқасы "OB" деп аталды және Duple Hendonian кузовын шассиге сәйкес өзгертті, ол 14 фут 6 дюйм, WTB-ден ұзын болды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін Bedford өндірісі соғысқа жұмсалды, бар болғаны 73 OB шассиі жасалды және Bedford OB шассиімен Duple Vista кузовы британдық жолдарда кеңінен танымал болғанға дейін соғыс аяқталғаннан кейін ғана болды.
Соғыс уақыты
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Лондондық ұшақ өндіру тобының құрамында Дупл компаниясы Галифакс бомбалаушылары үшін фюзеляждар жасады, сонымен қатар түрлі әскери өнімдер де өндірді. Дупл компаниясы сондай-ақ коммуналдық стандарттарға сәйкес қос қабатты биік және төмен көпірлі автобустарды, ал 1942 жылдан 1945 жылға дейін шығарылған жалғыз жаңа бір қабатты көлік – Бедфорд OWB-ді жасады.
Соғыстан кейінгі кеңею
1946 жылы компанияның атауы «Дупл Мотор Бодиз Лимитед» деп өзгертілді. Соғыстан кейінгі алғашқы өндіріс үлгісі – Bedford OB шассиіне орнатылған Duple Vista корпусы болды. Орындықтардың стандартты саны көп ұзамай 29-ға жетті, бірақ әртүрлі сыйымдылықтағы үлгілер де қолжетімді болды. Vista корпусы OB шассиінің өндірісі 1950 жылдардың басында тоқтағанға дейін Дуплдің стандартты OB корпусы болып қала берді. Дупл толық өлшемді шассилерге (мысалы, AEC Regal) орнатылатын корпус жеткізілімдерін 1946 жылдың мамыр айында бастады, олар «A» типі деп аталды. Бірақ оның иілген сызықтары соғысқа дейінгі кезеңде пайда болғандықтан, бұл толығымен жаңа дизайн емес еді. Көп ұзамай тапсырыс кітабы бірнеше жылға толып кетті. Соғыстан кейін шассилерді жаңадан алу қиын болғандықтан, корпус ауыстыру кең таралды, ал Дупл әртүрлі шассилерге көптеген «A» типті корпус жасады, бұл оның ерекше жағындағы «жарық» элементімен соғыстан кейінгі Ұлыбританиядағы танымал көрініске айналды. «B» және «C» типтері сияқты әліпбилік кодтармен белгіленген басқа да стильдер болды, олар тек егжей-тегжейлі айырмашылықтарға ие болды және «екі мақсатта қолданылатын» корпус ретінде қарастырылды, ал «D» типі – Дуплдің автобус корпусының жеке дизайны еді. Соғыстан кейін металл қаңқалы корпусқа көшуге ұмтылыс болды, бұл бір жағынан олардың беріктігі артық болғандықтан, екінші жағынан дәстүрлі корпус жасау үшін қолданылатын ағаш тапшылығына байланысты болды. Дупл OB шассиіне арналған экспорттық үлгілер үшін металл қаңқалы корпус (Almet) жобалады, сондай-ақ сол кезде әзірлену үстінде болған жаңа SB шассиі үшін корпус дизайнын жасады. 1948 жылға қарай Дупл металл қаңқалы екі қабатты корпус жасады, оның үлгілері Red & White тобы мен Scottish Motor Traction компанияларына жеткізілді.
1950 жылдар
1950 жылы «Амбассадор» деп аталатын толық фронтальды автобус кузовтары шығарылды, бірақ автобустардың рұқсат етілген ұзындығы 30 футқа, ал максималды ені 8 футқа дейін ұлғайтылғаннан кейін, жаңа үлгілер сериясы дайындалды. Көптеген үлгілерге Roadmaster және Vega сияқты есімдер берілді, олардың барлығы нақты шассилерде пайдалануға арналған. Roadmaster, әсіресе, Дупл бұрын жасаған ешбір үлгіге ұқсамайтын, биік, түзу белдемесі мен кішкентай терезелерімен ерекшеленді. Ол «Темір герцог» деген лақап атын алды және еден астындағы қозғалтқышы бар шассилерге арналғандықтан, белдемесі биік болды. Vega Bedford SB жаңа өндіріс үлгісі үшін жасалған, ал кузовы Дуплге тән, жұмсақ иілген белдемеге ие болды. 1950 жылдар кузов жасау индустриясы үшін қиын кезең болды: соғыстан кейінгі сұраныстың аяқталуы тапсырыстардың күрт төмендеуіне әкелді, ал қалғандары үшін бәсекелестік күшейді. Дуплдің бұрынғы көптеген клиенттері сол кезде Tilling тобының құрамында болды, олар Bristol шассилері мен Eastern Coach Works кузовтарын стандарттады. Кәсіби одақтар арасындағы даулар 36 апталық ереуілге әкелді, бұл Дупл үшін катастрофалық болды. Компания басқа фирмаларға айтарлықтай бизнес жоғалта бастады және Лондоннан көшу мүмкіндігі қарастырылды. 1952 жылы Дупл Kegworth қаласында орналасқан Nudd Brothers & Lockyer Limited компаниясын сатып алды. Жаңадан сатып алынған фирма Duple стандартты үлгілеріндегі металл каркастарды өндіру үшін пайдаланылды. 1955 жылы Loughborough қаласында қосымша ғимараттар сатып алынды, ал 1956 жылы Kegworth және Loughborough зауыттары Duple Motor Bodies (Midland) Limited деп қайта аталды. 1958 жылы Loughborough қаласындағы Willowbrook компаниясының бизнесі сатып алынды, бірақ компания біраз уақыт өзінің есімімен жұмыс істеді. Осы кезеңде Дупл жаңа кузов үлгілерін жасауды жалғастырды: 1953 жылы еден астындағы қозғалтқышы бар шассилерге арналған «Элизавета» үлгісі, 1955 жылы «Элизавета» негізінде, бірақ тік тіректері бар «Британия» және 1956 жылы екі мақсатта пайдалануға арналған Loughborough-та жасалған «Донингтон» үлгілері енгізілді. Bedford шассилеріне арналған үлгілерді жасау жалғасты, қазір олар Super Vista (модификацияланған C сериясы жүк шассиі) және Super Vega (SB) деп аталды.
Алпыс жылдығы
1960 жылы тамызда Блэкпулдағы H. V. Burlingham компаниясы, 1950 жылдардағы "Seagull" корпусымен ең жақсы танымал, Duple өндірісіне солтүстік бөлімшесін қосты. Burlingham атауы 1962 жылға дейін сақталды, содан кейін ол Duple Motor Bodies (Northern) Limited болып өзгертілді. 1961 жылдың соңында Bedford VAS шассиін ұсынды, ал Duple оған Bella Vista деген жаңа үлгіні жасады. Сол жылы автобустардың рұқсат етілген ең ұзын ұзындығы 36 футқа, ал ені 8 фут 2½ дюймге дейін ұлғайтылды. Duple (Northern) Continental үлгісін жобалап, өндірді, ол 51 жолға дейін сыйымдылыққа ие болды. Сонымен қатар Super Vega Bella Vega үлгісімен алмастырылды, ол Bella Vista үлгісімен ұқсас стильде жасалған. Bedford 1962 жылы алты дөңгелекті VAL шассиін жариялағанда, Duple Vega Major үлгісін ұсынды. 1964 жылы Duple бастапқыда Хендон қаласында құрастырылған, бірақ кейін Блэкпулге көшірілген Commander үлгісін ұсынды, ал 1966 жылы Viceroy сериясы Bedford немесе Ford шассилерінің көп бөлігінде Bella сериясын ығыстырды. 1968 жылдан бастап Duple автобустарын өндіру Блэкпулда шоғырландырылды, ал компания Duple Coachbuilders Limited деп аталды. Хендон зауыты 1970 жылы толығымен жабылды. Willowbrook еншілес компаниясы 1971 жылы сатылғанға дейін өз атымен қызметін жалғастырды.
1970 жылдардағы басымдық
1972 жылы Коммерциялық автокөлік көрмесінде Duple Dominant деп аталатын жаңа корпус қатарын ұсынды, ол 1968 жылдан бері өндірісте болған Plaxton Panorama Elite-ге ұқсас болды. Plaxton Supreme қатары 1974 жылы енгізілді, ал жауап ретінде Duple 1976 жылы Туриннің Michelotti фирмасымен қайта стильденген алдыңғы және артқы бөлігі бар Dominant II-ді ұсынды. Бұл стиль бұрынғы модельдерге қарағанда тазалаушырақ болды, тікбұрышты фаралар біріктірілген тор панеліне және әлдеқайда тереңдетілген лобовой және жүргізуші терезелеріне ие болды. Dominant және Supreme корпус стилі дәуірдің кең таралған британдық автобусы болды, Willowbrook фирмасынан келген шағын сандардан басқа бәсекелестік өте аз болды. Автобус корпусдарын шетелден импорттау туралы ой онжылдықтың соңына қарай ғана қарастырыла бастады.
1980 жылдар
1980 жылғы Көлік туралы заң 30 мильден астам ұзындықтағы автобус тасымалдарын реттеуді енгізді. Көліктің жолдарындағы үлкен қашықтықтар мен жоғары жылдамдықтар үшін сенімдірек деп табылған, ауыр шассилерге деген сұраныс 1981 жылы Bedford және Ford өндірген жеңіл шассилер нарығының құлдырауына әкелді. Duple компаниясының өндірісі 1976 жылы 1000 корпус болса, 1980 жылы 800-ге, ал 1981 жылы 500-ден астам корпусқа дейін төмендеді, бұл жұмыс күшін қысқартуға себеп болды. 1980 жылы Dominant сериясы Dominant III және IV үлгілерімен толықтырылды, олар Dominant II-ге ұқсас алдыңғы бөліктерге ие болды, бірақ безендірулері мен бамперлері азайтылды. Dominant III жоғары орналасқан, алға қарай бұрылған трапеция тәрізді терезелермен және қалың тіреулермен жабдықталды. Төрт үлгінің де ерекшеліктерін өзара алмастыруға болады. 1981 жылы Goldliner үлгісі таныстырылды. Бұл үлгі Dominant-қа ұқсас болды, бірақ багаждың көлемін арттыруға және жолаушыларға көрікті жерлерді жақсы көруге мүмкіндік беретін жоғары еденге ие болды. Алғашқы Goldliner дизайны кіреберіс есігінің артында сатылы шатырмен және Dominant үлгілеріне ұқсас Goldliner II, III және IV белгілерімен келді. 1982 жылы Super Goldliner енгізілді, ол Dennis және National Bus Company компанияларымен бірлесіп жоғары жылдамдықты Rapide бағыты үшін әзірленген он екі Dennis Falcon V артқы моторлы автобусы үшін жасалған. Жоба өте қысқа мерзімде жоспарланып, дамытылды, бұл жеткілікті сынақтан өткізбеуге себеп болды, нәтижесінде көліктердің сенімділігі төмен болды. Super Goldliner дизайны, сатылы шатырдың орнына жалпақ шатырмен бірге, кейін Goldliner көліктерінде де қолданылды. Neoplan, Bova, Van Hool және Jonckheere сияқты шетелдік өндірісшілердің өнімдері Ұлыбритания нарығына еніп кірісті. Олармен бәсекелесу үшін 1982 жылы екі жаңа дизайн – Laser және Caribbean үлгілері ұсынылды. Laser – Dominant-қа ұқсас, бірақ дөңгелек алдыңғы бөлігі және дене түсімен боялған алдыңғы торшасы бар қарапайым еденді корпус. Caribbean – өте тікбұрышты пішінге ие, жоғары еденді дизайн. 1983 жылы Calypso үлгісі қосылды, ол Bova шассиіне орнатылған Caribbean үлгісінің төмен еденді нұсқасы болды. Бұл жаңа дизайн өндірістің төмендеуін тоқтатуға көмектеспеді, 1983 жылы Duple компаниясы 340 корпус өндірді. 1983 жылдың маусым айында Duple компаниясы Hestair Group компаниясына сатылды, ол бұрыннан келе жатқан Dennis Brothers of Guildford компаниясын сатып алған болатын. Duple компаниясы Hestair Duple деп аталды, ал Laser және Caribbean үлгілеріне танымалдылығын арттыру үшін жаңа дизайн жасалды. 1985 жылы 300 сериясы деп аталатын жаңа автобус үлгісі ұсынылды. 300 үлгісінің автобус нұсқасы 1987 жылы таныстырылды, ол сәтті Dominant автобусын алмастырды, ол автобус үлгісінің тоқтатылуынан кейін де өндірісте қалды. Дэннис басқарушы құрылғылары бар жаңа, тартымды дизайнға ие интегралды автобус жақын арада қосылды. Duple 425 (оның аэродинамикалық коэффициенті) деп аталған бұл үлгі ынтамен қарсы алынды, бірақ Дэнниспен шасси өндірушісі ретінде тығыз байланыс басқа шасси өндірушілерінің дилерлерін Duple корпусын пайдалануға тартындырды. Бизнес қиындықтармен күресіп жатты, бірақ 1986 жылы автобус тасымалдарын реттеуді тоқтату автобус операторлары арасында белгісіздік тудырды, нәтижесінде жаңа көлік құралдарына инвестициялар азайды. 1988 жылы Duple компаниясы 250 корпус өндірді. Алайда 1988 жылдың қазан айында өткен автосалонда Dennis компаниясы Dennis Dart шассиін ұсынды, ол Ұлыбританияның ең сәтті автобустарының біріне айналды. Duple компаниясы шассиге арналған автобус корпусын көрсетті, ол 300 сериясына негізделген, бірақ ерекше алдыңғы дизайны бар, сатылы желбезек және иілген төменгі панелімен жабдықталған Dartline үлгісі болды. 1988 жылдың қарашасында Hestair компаниясы Dennis және Duple бизнесін Trinity Holdings деген атпен жұмыс істейтін менеджмент сатып алу тобына сататынын жариялады. Компанияның атауы Duple International болып өзгертілді. Автобус сатылымының төмендеуіне байланысты автобус корпусының сатылуын арттыруға тырысты, оның ішінде Scania N113 үлгісіне арналған дизайнды жоспарлады. Алайда 1989 жылдың шілдесінде Duple операциясын жабу туралы шешім қабылданды. Duple 300 сериясы мен Duple 425 интегралдық конструкциялары отандық бәсекелес Plaxton компаниясына сатылды. Plaxton сонымен қатар қосалқы бөлшектер мен жөндеу бизнесі Duple Services Ltd. сатып алды. Duple компаниясының Dartline үлгісіне арналған дизайны Бирмингемдегі Carlyle Works компаниясына сатылды. Осылайша Duple Motor Bodies Limited компаниясының 70 жылдық тарихы аяқталды.
Өнімдер
Ертедегі Duple кузовтары жеке модельдерге ат қойылған жоқ. Модельдерге ат қою практикасы 1936 жылы Vista моделінен басталды, бірақ 1950 жылдарға дейін бұл атаулар автобустардың барлық түрлеріне тұрақты түрде қолданылмады, тіпті 1950 жылдардың соңында да кейбір аз көлемді автобус модельдеріне ат қойылған жоқ. Автобус кузовтары әдетте атсыз болды, 1974 жылғы Dominant автобусына дейін. Нақты модельдерге ат қойылған кузовтар келесілер: (әйтпесе, барлық автобус кузовтары):