Лициум китайский (Lycium chinense) – кустарник семейства пасленовых, дающий ягоды годжи. Разновидности и характеристики растения. Годжи, польза и свойства.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гүлді өсімдіктер түрі
Species of flowering plant
Лициум киненсе – Solanaceae тұқымдасына жататын екі қос бұталы бұтаның бірі. Lycium barbarum-мен бірге, ол годжи жидегін ("wolfberry") береді. Екі түрі белгілі: L. chinense var. chinense және L. chinense var. potaninii. Оны қытайлық қорапша, қытайлық неке жүзімі, қытайлық шай өсімдігі, қытайлық қасқыр жидегі, қасқыр жидегі және қытайлық шөл тікені деп те атайды.
Lycium chinense is one of two species of boxthorn shrub in the family Solanaceae. Along with Lycium barbarum, it produces the goji berry ("wolfberry"). Two varieties are recognized, L. chinense var. chinense and L. chinense var. potaninii. It is also known as Chinese boxthorn, Chinese matrimony vine, Chinese teaplant, Chinese wolfberry, wolfberry, and Chinese desert thorn.
Сипаттама
Жантақ түрлері – жапырақты ағаш тәрізді бұталар, L. barbarum-нан сәл төмен бойға жетеді. Сабақтары көп тармақты. Бұтақтары ақшыл сұр, жіңішке, иілген немесе салбырап тұратын, тікендері ұзын.
Wolfberry species are deciduous woody shrubs, growing high, somewhat shorter than L. barbarum. The stems are highly branched. Branches are pale gray, slender, curved or pendulous, with thorns long.
Ұқсас түрлер
Лициум киненсе гүлдерінің морфологиялық ерекшеліктері арқасында өте ұқсас Лициум варбарумнан ажыратуға болады. Варбарумның гүл түтіктері жапырақшалардан едәуір ұзын, ал киненсенің күлтесінде көбінесе екі жапырақшадан көп болады, ал варбарумда дәл екі жапырақша ғана болады.
Lycium chinense can be distinguished from the very similar Lycium barbarum by morphological traits of the flowers. The corolla tubes of barbarum are significantly longer than the lobes, and the calyx of chinense usually has more than two lobes whereas barbarum has just two.
Қолдану
Жемістерді ыстық суға салып, годжи шайы жасауға болады. Бұл өсімдік ғасырлар бойы дәстүрлі қытай медицинасында түрлі ауруларды емдеу үшін қолданылып келген, алайда оны пайдалану денсаулыққа немесе ауруларға қандай да бір әсер ететінін дәлелдейтін жоғары сапалы клиникалық зерттеулер жоқ.
The fruits may be infused with hot water to make goji tea. The plant has been used for centuries in traditional Chinese medicine for treating various disorders, although there is no high quality clinical evidence that consuming it has any effect on health or disease.
Химия
Жемістердің құрамы L. barbarum-ға ұқсас, полисахаридтер, каротиноидтар және флавоноидтар негізгі құрамдас бөліктері болып табылады. Рутин маңызды флавоноид, ал негізгі каротиноид – зеаксантин дипальмитаты (каротиноид фракциясының 49%), сондай-ақ β-каротин, екі цереброзид және үш пиррол туындылары да кездеседі. Тамырдан, тамыр қабығынан және жапырақтан ондаған екіншілік метаболиттер бөлініп, анықталды, олардың ішінде циклдік пептидтер, алкалоидтар және флавоноидтар бар. Жапырақтардағы басты ұшпайтын органикалық қышқыл лимон қышқылы, одан кейін оксаль қышқылы.
The fruit composition is similar to that of L. barbarum, with polysaccharides, carotenoids and flavonoids as main constituents. Rutin is a prominent flavonoid, while the main carotenoid is zeaxanthin dipalmitate (49% of the carotenoid fraction), with β carotene, two cerebrosides, and three pyrrole derivatives as other constituents. Dozens of secondary metabolites have been isolated and identified from the roots, root bark, and leaves, including cyclic peptides, alkaloids, and flavonoids. Citric acid is the major nonvolatile organic acid in the leaves followed by oxalic acid.