Кіріспе
Тұңғиық мұздықтың еруінен пайда болған батпақты ойыстар мен кішігірім төбешіктердің тегіс емес жер беті. Термокарст – мұзға толы тұңғиық мұздықтың еруі кезінде қалыптасқан, батпақты ойыстар мен кішігірім төбешіктермен сипатталатын жер түрі. Бұл жер бетінің түрі Арктика аймақтарында, сондай-ақ Гималай және Швейцария Альпі сияқты таулы аймақтарда кең таралған. Бұл ойысты беткейлер кейбір карст аймақтарындағы әктастың еруінен пайдалатын кішкентай көлдердің жиынтығына ұқсайды, сондықтан оларға «карст» деген сөз қосылған, әйтсе де, әктас мүлде болмайды. Қыс мезгілінің басталуымен мұздың көтерілуінен пайдалатын кішкентай дөңгелектер уақытша құрылымдар болып табылады. Олар келесі жазғы еріген кезде құлап, жер бетінде шағын ойыс қалдырады. Кейбір мұз линзалары өсіп, көп жылдар бойы сақталатын үлкен төбешіктерге ("пинг") айналады, кейде олар ерігенше шөптер мен құрақпен жабылады. Бұл дөңгелек беткейлер ақырында құлап, термокарсттың жалпы санатына жататын тегіс емес жерлердің бөлігіне айналатын ойыстарды құрайды. Климаттың жылынуына байланысты тұңғиық мұздықтың еруінен көлдердің пайда болуы – оң кері байланыс циклы, себебі тұңғиық мұздықтың еруі кезінде метан, азот оксиді және көмірқышқыл газы бөлінеді, бұл климаттың одан әрі жылынуына себеп болады. Сібірдегі Батагайка кратері – ірі термокарсттық ойыстың мысалы.
Thermokarst is a type of terrain characterised by very irregular surfaces of marshy hollows and small hummocks formed as ice rich permafrost thaws. The land surface type occurs in Arctic areas, and on a smaller scale in mountainous areas such as the Himalayas and the Swiss Alps. These pitted surfaces resemble clusters of small lakes formed by dissolution of limestone in some karst areas, which is how they came to have "karst" attached to their name, even though no limestone is actually present. Small domes that form on the surface due to frost heaving with the onset of winter are only temporary features. They collapse during the following summer thaw, leaving a small surface depression. Some ice lenses grow and form larger surface hummocks ("pingos") which can last for many years, and sometimes become covered with grasses and sedges, until they begin to thaw. These domed surfaces eventually collapse – either annually or after longer periods – and form depressions which become part of the uneven terrains included under the general category of thermokarst. The formation of permafrost thaw lakes due to warming climate is a positive feedback loop, as methane, nitrous oxide and carbon dioxide are released as permafrost thaws, contributing to further climate warming. The Batagaika crater in Siberia is an example of a large thermokarst depression.
Іске қосу
Мұзға толы көлдің пайда болуы мұзға бай мәңгі тоңның ыдырауымен басталады. Термокарст көлдерінің табиғи қалыптасуын екі жеке процеске бөлуге болады: үздіксіз немесе үзіліссіз мәңгі тоң аймақтарында. Үздіксіз мәңгі тоңда, мұз тамырлары мен көпбұрышты жер беткейі болғанда су жиналады.