Кіріспе

Колумбиялық ақын
Колумбиялық футбол қақпашысы

Гильермо Валенсия Кастильо (29 қазан 1873, Попайан, Колумбия – 8 шілде 1943, Попайан) – колумбиялық ақын, аудармашы және саясаткер. Валенсия Колумбиядағы модернизмнің негізін қалаушылардың бірі және Колумбия консервативтік партиясының мүшесі болды. Ол бес баланың әкесі болды, соның ішінде 1962-1966 жылдары Колумбия президенті болған Гильермо Леон Валенсия (1909-1971) және Каука облысының губернаторы Хосефина Валенсия Муньос.

Өмірбаян

Валенсия Хоакин Валенсия Кижано мен Аделаида Кастильо Сильваның ұлы еді. Ол сегіз жасында ата-анасынан айырылды. Ол Медельинде білім алды.

Әдеби мансап

Оның алғашқы өлеңдер жинағы "Ритос" (1899, қайта жаңартылған басылымы 1914; "Риттер"), түпнұсқа өлеңдері мен француз, итальян және португал тілдерінен жасалған еркін аудармаларды қамтиды. Ол экзотикалық бейнелерімен ерекшеленетін эксперименталды модернистік қозғалыстың жетекшісі ретінде ел ішінде және шетелде әдеби беделін орнатып, танымал болды. Ол "Paginas de Anarkos" поэзия журналын шығарды, ол сол кездегі көптеген колумбиялық әдеби тұлғалармен байланысты маңызды журнал саналды. Журналда Сантьяго Мартинес Дельгадо сияқты шеберлердің иллюстрациялары жарияланды. Ол өте көп өлең жазған ақын болған жоқ; кейінгі жылдары түпнұсқа өлеңдерді жазуды толығымен тоқтатты да, аудармаларға көбірек назар аударды. Олардың бірі – Франц Туссенттің "Жаде флейтасы" ("La Flute de Jade") атты француз тіліндегі қытай поэзиясы антологиясынан аударған "Катай" (1928; "Cathay") еді. Сонымен қатар, ол 19 ғасырдың ақыны Оскар Уайльдтың "Reading түрмесінің балладасы" ("The Ballad of Reading Gaol") ағылшын поэмасын 1932 жылы аударды. Ол эссе жазуға да жиі көшті, олардың көпшілігі "Panegíricos, discursos y artículos" (1933; "Мадақтар, сөздер және мақалалар") жинағында топтастырылған.

Саяси мансап

Ол мемлекет қайраткері және дипломат ретінде белсенді мансап жасады және Колумбия президенттігіне екі рет үміткер болды, 1918 және 1930 жылдары. 1918 жылы ол Марко Фидель Суареске жеңіліп қалды. 1930 жылы президент сайлауында либерал Энрике Олая Эррераға жеңіліске ұшырады.

Жеке өмір

Валенсия 1908 жылы Жозефина Муньос Муньосқа үйленді. Олардың бес баласы болды. Ол Колумбия саясаткері Педро Фелипе Валенсия Лопестің әкесінің әкесі болды.

Құрмет пен марапаттар

Ол өмір сүрген және қайтыс болған үй мұражайға айналды. Колумбияның Попаян қаласындағы муниципалды театр да оның атымен аталып, түрлі қалалардағы көшелер мен Попаян қаласындағы бірнеше ескерткіштер де оның есімімен байланыстырылды. Колумбияның ұлттық поэзия сыйлығы оның құрметіне беріледі.