Троэсмис – ежелгі дак қаласы, кейін римдік бекінісі. Дунай бойындағы маңызды стратегиялық орын, Легион V Македоника мен II Геркулияның штаб-пәтері болған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Троесмис – ежелгі дакиялық қала, кейіннен ежелгі римдік қала және легионерлік бекініс. Дунайда орналасқан, Limes Moesiae шекара жүйесінің маңызды бөлігі болған. Бекіністің төңірегінде гето-дакиялық қала дамыды. Қазіргі Румынияда, Иглица Туркоая жанында орналасқан. 107-163 жылдар аралығында римнің V Македония легионы осы жерде орналасқан. Notitia Dignitatum көрсеткендей, 337-361 жылдары бұл II Herculia легионының штабы болған.
Troesmis was an ancient Dacian town and later ancient Roman city and legionary fortress, a major site situated on the Danube and forming a key part of the Limes Moesiae frontier system. Around the fortress the Geto Dacian town developed. It is situated in what is now Romania near Igliţa Turcoaia. Between 107 and 163 it was the home of the Roman Legio V Macedonica. The Notitia Dignitatum shows that in 337–361 it was the headquarters of Legio II Herculia.
Тарих
Дакияның ежелгі Троесмис қаласын шамамен 15 жылы Луций Помпоний Флакк басып алды, оны геттерден тартып алып, тракиялық патша Рескупорис II-ге берді. Траянның Дакия соғыстарында Дакияны жаулап алғаннан кейін ол V Македония легионын Оескустан Троесмиске көшірді. Легионерлік бекіністің жанында екі елді мекен пайда болды: канаба және Троесмис деп аталатын азаматтық елді мекен. V Македония легионы 160 жылдары Луций Верустың парфян соғысына қатысу үшін Троесмистен кетіп қалды. Шамамен 175 жылы Марк Аврелий тұсында Троесмис муниципиум мәртебесін алды. III ғасырдың екінші жартысында қала готтардың шабуылы кезінде қирады. Қала мен бекініс қайта салынды және Диоклетиан (284-305 жылдары билеген) тұсында II Геркулия легионының легионерлік бекінісі болды, ал 337 жылдан бастап Secundi Constantini әскерлері де гарнизонға орналасты. Кейінірек оны Юстиниан I (527-565 жылдары билеген) да қайта салдырды. Ол Антониннің саяхатнамасында Беру Пиатра Фрекацеи мен Аррубиум арасында көрсетілген, бұл Рим легионы Legio I Iovia-ның қатысқандығын куәландырады.
The ancient Dacian town of Troesmis was conquered by Lucius Pomponius Flaccus in about 15 AD, taken from the Getae and given to the Thracian king Rhescuporis II. After the conquest of Dacia in Trajan's Dacian Wars, he transferred the Legio V Macedonica from Oescus to Troesmis. Two settlements grew up near the legionary fortress, the canabae and the civil settlement called Troesmis. The legio V Macedonica left Troesmis in the 160s to take part in the Parthian war of Lucius Verus. In about 175 under Marcus Aurelius Troesmis became a municipium. In the second half of the 3rd century the town was destroyed during the Gothic invasions. The city and fort were rebuilt and under Diocletian (r.284 305) was the legionary fortress of Legio II Herculia and from 337 was also garrisoned by the milites Secundi Constantini. It was also later rebuilt by Justinian I (r.527 565). It is included in the Itinerarium Antonini as between Beroe Piatra Frecăței and Arrubium which attests the presence of the Roman Legion Legio I Iovia.
Сайттың жойылуы
Бұл жерді Осман империясы Desire More компаниясына егіншілік қызметі үшін концессияға берген. 1882 жылы Desire More қазба жұмыстарын бастады, ал ежелгі орыннан алынған тастар Галац және Брайла қалаларында құрылыс материалдары ретінде сатылды. Жергілікті мұсылман ауыл тұрғындары қазба жұмыстары қазына іздеу мақсатында жүргізіліп жатыр деп күдіктенді, соның салдарынан жергілікті халық көтеріліс ұйымдастырды. Дунай комиссиясындағы француз өкілі Энгельхардтың көмегімен қарулы араласу көтерілісті тоқтатты. Францияға 24 эпиграфикалық жазу жіберілді. Олардың төртеуін Теодор Моммсен 1864 жылы жариялаған.
The site was concessioned to Desire More by the Ottoman Empire for farming activities. In 1882 Desire More started excavations, and the stones from the ancient site were sold as construction materials in Galați and Brăila. Suspected by the local Muslim villagers that the scope of the excavation is a treasure hunt, a local revolt started. With the help of Engelhardt, the French representative in Danube Commission, armed intervention stopped the revolt. 24 epigraphic inscriptions were sent to France. Four of the inscriptions were published by Theodore Mommsen in 1864.
Сайт
Қазба жұмыстары екі қабырғаланған қаланың табылуына әкелді: шығыс қаласы 120 x 145 метрлік, Юстиниан дәуірінен жеткен үш базиликасы бар, сыртқы мұнаралармен, ал қабырғасымен және ормен қоршалған. Батыс қаласы, екіншісінен 500 метр ғана қашықтықта, трапеция пішіндес. Кейінірек салынған, соқталған Шығыс (4 ғасыр) және Батыс (Византия) қалалары қазіргі таңда осы маңдағы ең маңызды ескерткіштер болып табылады. Тас тонау салдарынан қабырғалардың тек негізгі бөлігі ғана сақталды, ал жер бетінде кең тас карьерлерінің іздері көрініп тұр. Бұрынғы легионерлік бекініс, Дунайға қарап жатқан екі кейінгі бекіністің арасындағы жотаның көп бөлігін қамтыды, онда кейінірек салынған қала шамамен 175 жылдан бастап бой көтерді, оның құрамында форум, курия, базилика және басқа да діни және әлеуметтік ғимараттар бар қалалық инфрақұрылым да болды. Аймаққа су жеткізетін су құбыры анықталды.
Excavations have found two walled cities, the eastern of 120 x 145 m with three basilicas from the time of Justinian and defended by exterior towers and by a vallum and a ditch. The western city, only 500 m from the other, is trapezoidal in plan. The later so called Eastern (4th century) and the Western (Byzantine) walled cities are today the most prominent monuments at the site. The stone robbing resulted in only the core of the walls remaining and the terrain still shows traces of the extensive stone quarries. The earlier legionary fortress covered most of the plateau which faces the Danube between the two later fortresses in which the later city was built from around 175, and including a municipal infrastructure with a forum, curia, basilica and other secular and sacred buildings. An aqueduct supplying water to the area has been identified.
Зерттеу
1861 жылдан 1867 жылға дейін француз үкіметі Бойсьер және Эрнест Дежардин басқаратын археологтар тобын Троесмиске жіберді. Француз тобы Троесмис, V Македония легионы және I Итальян легионы тарихына қатысты 55 латын жазуын тапты. Зерттеуді Г.Г. Точилеску жалғастырды, ол жазуларды табу және сақтау үшін ежелгі қабырғаларды бұзды.
From 1861 to 1867, the French government sent a team of archeologists led by Boissiere and Ernest Desjardins to Troesmis. The French team discovered 55 Latin inscriptions referring to the history of Troesmis, Legio V Macedonica and Legio I Italica. The research was continued by Gr. G Tocilescu, who destroyed ancient site walls in order to find and save the inscriptions.