Египет азаматтық кодексі: 1949 ж. жазылған, 1149 баптан тұрады. Негізгі автор – Абд Эр-Раззак Эс-Санхури. Бизнес, коммерцияны реттейді, отбасылық құқық жоқ.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Мысырдың азаматтық кодексі – Мысырдың азаматтық құқығының негізгі көзі болып табылады. Мысыр азаматтық кодексінің алғашқы нұсқасы 1949 жылы жазылған, ол 1149 баптан тұрады. 1949 жылғы кодекстің негізгі авторы заңгер Абд Эль-Раззак Эль-Санхури болды, оған Лилль университетінің деканы Эдуард Ламберт көмек көрсетті. Ламберттің ықпалынан туындаған нәрсе болуы мүмкін, 1949 жылғы кодекс француз азаматтық құқығы үлгісін қабылдады. Кодекс бизнес және коммерцияны реттеуге баса назар аударады және отбасылық құқыққа қатысты ешқандай ережелерді қамтымайды. Эль-Санхури отбасылық құқық пен мұрагерлік туралы заңдарды түрік азаматтық кодексінен бөлек қалдыруды мақсат етті. Кодекстің 1-бабында былай делінген: «Қолданылатын заңнама болмаған жағдайда судья әдет-ғұрыптарға, ал әдет-ғұрыптар болмаған жағдайда Ислам құқығының қағидаттарына сәйкес шешім қабылдайды. Егер осы қағидалар да болмаса, судья табиғи құқық пен әділдік қағидаттарына жүгінеді». Ислам құқығына сілтеме жасалғанмен, бір комментатор 1949 жылғы кодекс «социалистік доктрина мен социологиялық юриспруденцияның әртүрлі жиынтығын» көрсетеді деп мәлімдеді. Мысыр азаматтық кодексі көптеген басқа да Таяу Шығыс юрисдикциялары үшін заң мен шабыт көзі болды, соның ішінде Ливия мен Ирактың диктатураға дейінгі патшалықтары (екеуі де Эль-Санхуридің өзі және оның басшылығымен жергілікті заңгерлер тобы дайындаған), сондай-ақ Иордания (1976 жылы, оның қайтысынан кейін аяқталды), Бахрейн (2001), Катар (1971) (соңғы екеуі оның идеяларынан шабыттанды), және Кувейттің коммерциялық кодексі (Эль-Санхури жасаған). Судан 1970 жылы өзінің азаматтық кодексін жасай отырып, Мысыр азаматтық кодексінен көп бөлігін көшірді, кейбір өзгерістер енгізді. 2023 жылдың желтоқсанында қабылданған Сауд Арабиясының азаматтық кодексі де Мысыр азаматтық кодексінің үлгісімен жасалған. Бүгінде Ливан мен Оманнан басқа, қазіргі азаматтық кодекстерге ие барлық Машрик араб елдері толық немесе ішінара Мысыр азаматтық кодексіне негізделген.
The Egyptian Civil Code is the primary source of civil law for Egypt. The first version of Egyptian Civil Code was written in 1949 containing 1149 articles. The prime author of the 1949 code was the jurist Abd El Razzak El Sanhuri, who received assistance from Dean Edouard Lambert of the University of Lille. Perhaps due to Lambert's influence, the 1949 code followed the French civil law model. The code focuses on the regulation of business and commerce, and does not include any provisions regarding family law. El Sanhuri purposely left out family law and succession to set it apart from the Turkish civil code. Article 1 of the code provides that, “in the absence of any applicable legislation, the judge shall decide according to the custom and failing the custom, according to the principles of Islamic Law. In the absence of these principles, the judge shall have recourse to natural law and the rules of equity.” Despite this invocation of Islamic law, one commentator has argued that 1949 code reflected a "hodgepodge of socialist doctrine and sociological jurisprudence." The Egyptian Civil Code has been the source of law and inspiration for numerous other Middle Eastern jurisdictions, including pre dictatorship kingdoms of Libya and Iraq (both drafted by El Sanhuri himself and a team of native jurists under his guidance), in addition to Jordan (completed in 1976, after his death) Bahrain (2001), as well as Qatar (1971) (these last two merely inspired by his notions), and the commercial code of Kuwait (drafted by El Sanhuri). When Sudan drafted its own civil code in 1970, it was in large part copied from the Egyptian Civil Code with slight modifications. The Saudi Civil Code, introduced in December 2023, is also modelled after the Egyptian Civil Code. Today, all Mashriq Arab nations possessing modern civil codes, with the exception of Lebanon and Oman, are based fully or partly on the Egyptian Civil Code.
Тарихи негіздер
Мысыр 1875 жылы сот және құқықтық мәселелер бойынша Осман империясынан тәуелсіздік алғаннан кейін құқықтық реформаны бастады, бұл шетелдіктермен және ұлттық соттармен жұмыс істеу үшін Аралас соттардың құрылуына әкелді. Бұл үшін діни емес ықпалға ие заңдар жиынтығы қажет болды. Мысыр 1937 жылы өзінің құқықтық жүйесін біріктіру үшін қажетті халықаралық келісімге қол жеткізгеннен кейін, жаңа, жан-жақты кодекстерді әзірлеуге кірісті. Бұл жұмыстың басым бөлігін мысырлық заңгер Абд Эль-Раззак Эль-Санхури қадағалады. Кодекс 1942 жылы жобаланды, бірақ 1949 жылы қабылданғанға дейін бірнеше рет қайта қарастырылды. Оның авторы Аль Санхури ұзақ уақыт бойы кодификацияланбаған шариғат заңын қарастырмас бұрын, судьялардың кодекске сәйкес үкім шығаруына адал болды. Араб Таяу Шығысының қазіргі тарихында алғаш рет шариғат діни емес құжатты қолдау үшін пайдаланылды. Азаматтық кодекс негізгі заң көзі ретінде қабылданғаннан кейін барлық шариғат соттары таратылды. Азаматтық кодекс жазылуы – Аль Санхуридің Египет қоғамының элиталық топтары қолдаған батыс азаматтық құқығының идеяларын қабылдап, ислам заңын жаңғыртуға жасаған әрекеті болды. Батыстандыру ислам заңын негізінен неке, ажырасу және мұраға қатысты жеке мәртебелік мәселелермен шектеуге бағытталды. Британдық отарлау ортақ құқыққа қарай бет бұруға әкелді, бірақ ортақ құқық британдық билік астында болған және бұрыннан кодификацияланған жүйесі бар көптеген елдердің құқықтық жүйелеріне ұзақ мерзімді әсер етпеді. Осылайша, негізінен француздық тамырлары бар азаматтық құқық бүкіл Таяу Шығыста басымдыққа ие, ал ортақ құқықтың сирек қалдықтары тірі қалуы екіталай (жеке емес мәселелерде ортақ құқыққа негізделген Израиль заңын қоспағанда). Нәтижесінде, Таяу Шығыс елдерінің қазіргі заманғы құқықтық жүйелері француз құқығының негізгі ерекшеліктерін бөліседі, мысалы, ресми заң көздері ретінде кодекстердегі заңды толық және логикалық тұрғыдан баяндауға сүйену, мемлекеттік және жеке құқық, сондай-ақ коммерциялық және жеке құқық арасында нақты айырма жасау.
Egypt began legal reform in 1875 when it gained independence from the Ottoman Empire in judicial and legal matters, which led to the establishment of the Mixed Courts to deal with foreigners and national courts. This necessitated a need for a set of laws that had secular influence. When Egypt obtained the needed international agreement for the union of its legal system in 1937, it started to draw up a new series of comprehensive codes. Most of this effort was overseen by the Egyptian jurist Abd El Razzak El Sanhuri. The code was originally drafted in 1942, but went through several revisions before its passage in 1949. Its author, Al Sanhuri, stayed loyal to his vision of having judges rule in accordance with the code itself before considering using Shari’a, which had not been codified for a long time. For the first time in the modern history of the Arab Middle East, the Shari’a would be used to back up a secular document. With the civil code as the principal source of law, all Shari’a courts were abolished. The writing of the civil code was an attempt on the part of Al Sanhuri to modernize Islamic law by adopting ideas from western civil law, a concept greatly supported by the elite members of Egyptian society. Westernization meant confining certain Islamic law to mostly matters dealing with personal status such as marriage, divorce, and inheritance. British colonization led to some shift to the common law, but the common law had little long term impact on the legal systems of many countries that fell under British rule where there was an existing codified system. Thus civil law, mostly of French origins, now prevails throughout the Middle East, and the occasional remnants of common law are likely not to survive (with the exception of Israeli law which remains largely based on common law as it pertains to non private matters). As a result, the modern legal systems of Middle Eastern countries share the basic features of French law, such as relying on complete and logical statements of the law in codes as official sources of law, keeping a sharp division between public and private law and between commercial and private law.