Кіріспе

Инфанте Джон, Португалияның констеблі (Жуан, ʒuˈɐ̃w; 13 қаңтар 1400 – 18 қазан 1442) – Авиз әулетінен шыққан португалдық инфанте (принц), Португалияның констеблі және Португалияның Сантьяго орденінің (Сент-Джеймс) магистрі. Португалияда оны көбінесе "Констебль принці" (O Infante Condestável) деп атайды.

Ерте өмір

Инфанте Джон Португалия королі I Иоанн мен оның әйелі Филиппа Ланкастердің ұлы болды. Джон мен оның бауырлары Эдуард, Питер, Генрих және Фердинанд, қарындасы Изабелла және туған бауыры Афонсо – португал тарихшылары дәстүрлі түрде «даңқты ұрпақ» (Ínclita Geração) деп атап кеткен.

Патшалық мансабы

Көп ұзамай ол Регенгос де Монсараз, Коларес және Беластың 1-ші лорды болып тағайындалды. 1418 жылдың қазан айында корольдің өтініші бойынша папа Мартин V Инфанте Джонды Сент-Джеймс-о-Спач орденінің 10-шы шебері етіп бекітті, бұл ескі әскери орденді патша отбасының қолына жеткізді. Сол жылы (1418), Джон мен оның інісі Генрих Теңізші Сеутаға көмекке флот жіберіп, Сеута қоршауын көтеруге көмектесті. 1431 жылы Нуньо Альварес Перейраның қайтысынан кейін Инфанте Джон Португалияның 3-констеблі болып тағайындалды. Осының нәтижесінде Джонды жиі «Констебль принці» (O Infante Condestável) деп атады. 1433 жылы король Иоанн I қайтыс болғаннан кейін оның үлкен ағасы Португалияның патшасы Эдуард болып таққа отырды. 1437 жылы Инфанте Джон тағы бір ағасы, Коимбра герцогы Петрмен бірге Танжерді басып алу жоспарланған португалдық экспедициясына қарсы сөйледі, бұл Танжер шайқасына әкеп соқты. Бұл жорық апатқа ұшырады. Танжердегі сәтсіздіктен кейін Джон Марокконың Маринидтерімен шарт жасауды ұсынды, онда оның тұтқынға алынған ағасы, Киелі Фердинандты босату үшін Сеутаны беруді талап етті. Кортестер одан бас тартты, және Фердинанд тұтқындықта қайтыс болды.

Коимбра герцогының көтерілісі

Король Эдуард 1438 жылдың қыркүйегінде қайтыс болды, оның артында әйелі Елеонора Арагонның регенттігімен Португалия королі Афонсо V болып таққа отырған жас ұлы қалды. Бұл елдің қарапайым халқының арасында ұнамады, себебі олар Елеонораның 1380 жылдардағы төңкеріс кезінде жоғалтқан саяси құқықтарын қайтаруға тырысқан жоғары дворяндардың құрылығы болады деп қорқынышты. Азамат соғысының қаупі туды. Көтеріліске жол беру үшін Инфанте Жоау жылдам Лиссабонды басып алып, өзінің ағасы Пётр Коимбраны немересі Афонсо V-тің регенті етіп сайлау үшін қала тұрғындарынан құралған Кортес жиналысын ұйымдастырды. Оның жартылай бауыры Афонсо Барселос бастаған жоғары дворяндар Елеонораны тұруға шақырды, және Пётр мен Елеонора арасында билікті бөлісу туралы келісімге келді. Коимбралық Петр регенттіктің алғашқы жылдары биліктің көп бөлігін алу үшін Инфанте Жоаумен тығыз одақтастығына сүйенді. 1442 жылдың қазан айында Инфанте Жоаудың күрт қайтысы Петр үшін ауыр соққы болды, содан кейін оның жартылай бауыры Барселос Афонсоның ниеттерін тоқтату одан да қиын болды. Регент Петр Жоаудың ұлы Диогоны Португалияда әкесінің орнын басу үшін Сантьяго орденінің магистрі және Португалияның констеблі етіп тағайындады.

Неке және балалылық

1424 жылы Жоан өзінің жартылай қарындасы Барселос қаласының Изабелласына, өзінің жартылай бауыры Афонсо Барселос қаласының қызына үйленді. Олардың төрт баласы болды:
Португалияның Инфанте Диогосы (1425–1443) – Португалияның 4-ші констеблі және Сантьяго орденінің 11-ші Мастері; балалары жоқ. Португалияның инфантасы Изабелла (1428–1496), Кастилияның Иоанн II-ге үйленді, Кастилияның Изабелла I-нің анасы. Португалияның инфантасы Беатрис (1430–1506), Визеу герцогы Фердинанд инфантына үйленді, Португалияның Мануэль I-нің анасы. Португалияның инфантасы Филиппа (1432–1444), Альмаданың ханымы.