Португалиялық императрица Элеонора: Святы Рим сарайының тарихы

Кіріспе

1452–1467 жылдар аралығында Киелі Рим империясының императрицасы Элеонора Португалиялық (18 қыркүйек 1434 – 3 қыркүйек 1467) – Киелі Рим империясының императрицасы. Португалия королі Эдуард пен оның әйелі Арагондық Элеонораның қызы, Португалия инфантасы (принцессасы), ол Киелі Рим императоры Фредерик III-нің әйелі және Киелі Рим императоры Максимилиан I-нің анасы болды.

Өмірбаян

Элеонора 1434 жылдың 18 қыркүйегінде Торрес-Ведраста Португалия королі Эдуард пен Арагон Элеонораның тоғыз баласының бірі ретінде дүниеге келді. Ол үшінші үлкен қыз болғанмен, оның екі үлкен әпкесі кішкентай кезінде қайтыс болып, Элеонораны ең үлкен тірі қыз етіп қалдырды. Әкесі төрт жасқа толуына бес күн қалғанда қайтыс болған соң, Элеонораның ағасы Афонсо V таққа отырып, король болды, ал анасы регенттік құқыққа ие болды. Келесі наурыз айында анасы тағы бір қызын, Жаннаны дүниеге әкелді, ол кейін Кастилияның Генрих IV-нің танымал әйелі атанды. 1440 жылы Элеонораның анасы, жас король Афонсоның регенттігі үшін қайнағасы Коимбра герцогы Пётрға қарсы сотта жеңілгеннен кейін Кастилияға жер аударылуға мәжбүр болды. Ол Элеонораны қалдырып кетті, себебі ол сол кезде ауру болған еді.

Императрица

Элеонораның некелік серіктесін оның тәтесі, Португалияның Изабелласы, Бургундия герцогинясы ұсынған болуы мүмкін. Бұл мәселені Элеонораның анасының інісі, Арагон мен Неаполь королі Альфонсо V ұйымдастырды. Ол 1448 жылы Элеонораның суретін салу үшін өз сарайынан суретшілерді жіберді. Элеонора сондай-ақ Францияның дофині, король Карл VII-нің үлкен ұлы Луиге некелік серіктес ретінде ұсынылды, бірақ ол Фредерикке үйленуді артық көрді, себебі онымен одақтасу оған патшайым емес, императрица титулын беретін еді. Нақты келіссөздер Неапольде жүргізіліп, 1451 жылы аяқталды. Теңізде саяхат жасағанда, Элеонораны Италияға жеткізген флот қарақшылар мен дауылдардан зардап шекті, тіпті ол теңізде жоғалып кеткен деген қауесет тарады. Элеонора мен Фредерик Сиеннада кездесті: Фредерик оны көргенде, оның сұлулығына ынтыққандықтан ақсырып қалды, бірақ сонымен қатар оның нәзік және әлсіз сымбатынан босану қиындықтары болуы мүмкін деген алаңдаушылыққа да ұшырады. Той Римде өтті. Ол таққа отырғанда Елена деген есім берілді, бірақ ол оны ешқашан қолданбады. Мерекеге оның ағасы, Неаполь королі төрағалық етті. Элеонора мен Фредерик бір-бірінен өзгеше еді және ешқашан бақытты болған жоқ. Ол амбициялы және еркіндікке құмар әйел болды, жиі түрлі интригаларға қатысты, ал император – салмақты және шабыттандырмайтын адам еді. Оның билеуге, құмар ойындарға және аң аулауға деген құштарлығы Фредерикпен ортақ болған жоқ, және олардың қарым-қатынасына осы айырмашылықтар әсер етті. Фредерик Элеонораның кең португалдық сүйіспендестерін үйлену тойынан кейін шығынға байланысты үйіне қайтарды, соның салдарынан ол туған жерін сағынып, қайғырды; ол сондай-ақ бірнеше балаларының өліміне оның кінәлі екенін айтты, себебі ол оларды португал тағамдарымен тамақтандырған, сондықтан қалған балаларын тәрбиелеуді толығымен өзіне алды. Вена қоршау кезінде, адамдар тышқан, мысық және итті жеуге мәжбүр болғанда, ол адамдарды көтеріңкі көңілде ұстауға тырысқандығымен белгілі болды. Тарихи жазбаларда Элеонораның Португалиядағы сәнді, әсем және зәулім сарайдан күйеуінің қатаң экономикалық көзқарасының салдарынан Венадағы мәдени шөлге апарылғаны туралы пікір қалыптасқан.

Eleanor's marriage partner was likely suggested by her aunt Isabella of Portugal, Duchess of Burgundy. Arrangements were made by Eleanor's maternal uncle Alfonso V, King of Aragon and Naples, who, in 1448, sent artists from his court to paint Eleanor. Eleanor was also suggested as a marriage partner for Louis, Dauphin of France, the eldest son of King Charles VII, but she herself preferred to marry Frederick, because a match with him would give her the title of empress instead of queen. The practical negotiations were made in Naples and completed in 1451. During the sea travel, the fleet escorting Eleanor to Italy was tormented by pirates and storms, and there were rumours that she had been lost at sea. Eleanor and Frederick met in Sienna: Frederick was said to have paled when he saw her, partly out of excitement for her beauty, but also out of worry that she would have troubles giving birth because of her slender and frail appearance. The marriage took place in Rome. Upon her coronation, she was also given the name Helena, but she never used this name. The festivities were hosted by her uncle, the king of Naples. Eleanor and Frederick were dissimilar and never happy. She was an ambitious and willful woman who frequently participated in intrigues, whereas the emperor was a sober and uninspiring man. Her interest in dancing, gambling and hunting was not shared by Frederick, and their relationship was affected by their differences. Frederick sent Eleanor's vast Portuguese entourage home after the wedding because of the cost, and she suffered from homesickness; he also blamed her for causing the death of several of their children by letting them eat Portuguese food, and therefore took over the upbringing of the remaining children entirely for himself. During a period of siege in Vienna, when people were forced to eat rats, cats and dogs, she was known for trying to cheer people up. In historical writings, there is a sense that Eleanor was taken from a splendid, extravagant and luxurious court in Portugal to a cultural wasteland in Vienna because of her spouse's strict economic sense.