Кіріспе

Аулус Лициний Архиас (; шамамен б.з.д. 120 – 61 жж.) - грек-сириялық ақын.

Өмір

Ол Сириядағы Антиохияда (қазіргі Антакия, Түркия) дүниеге келді. Ол туған қаласында оқып, жан-жақты білім алды. Оқушылық шағында ол "ерекше поэзиялық дарынына" ие екенін көрсетті. Саяси жағдайдың тұрақсыздығына байланысты Архиас, әлі жас кезінде Антиохиядан кетіп, Кіші Азияның, Грекияның және Италияның ірі қалаларын аралады, олардың әрқайсысында оның даңқы арта түсті. 102 жылы оның беделі қалыптасып, әсіресе импровизатор ретінде танымал болғандықтан, ол Римге барды, онда жоғары мәртебелі және ықпалды отбасылармен жақсы қабылдады. 93 жылы ол Сицилияға, Магна Грецияға өзінің меценатымен бірге сапар шекті, сол кезде ол федеративтік қалалардың бірі – Лукания Гераклеясының азаматтығын алды, сондай-ақ Lex Plautia Papiria заңының арқасында Рим азаматтығына ие болды. Осының нәтижесінде Архиас 89 жылы қабылданған жаңа Lex Plautia Papiria заңы бойынша Рим азаматтығын алды, бұл Риммен одақтас мемлекеттердің барлық азаматтарына Рим азаматтығын беруге мүмкіндік берді. Цицерон да Архиас – "ақын және зиялы ретінде Римде құрметті орынға лайық екенін, тіпті ол азамат болмаса да, оның әдеби жетістіктерінің өзі үшін азаматтық беруге болады" деп атап өтті. Цицерон сондай-ақ, әдебиеттің жасаушылары көбінесе жоғары бағаланғанын баса көрсетті. Архиас туралы барлық ақпаратты қамтитын бұл сөйлеуде ол Гай Мариус пен Лукуллдың Кимвр және Митридат соғыстарындағы ерліктерін жырлағаны және Цицеронның консулдығына арналған поэманы жазғаны айтылады. Грек антологиясында Архиас атымен 35 эпиграмма бар, бірақ олардың нешесі оның туындылары екені күмәнді.