Кіріспе
Америкалық халық әншісі, ән жазушы, ақын және романист (1937-1966)
Ричард Джордж Фаринья (испанша IPA: ; 8 наурыз 1937 – 30 сәуір 1966) – американдық халық әншісі, ән жазушы, ақын және романист.
Алғашқы жылдар және білім
Фаринья АҚШ-тың Нью-Йорк қаласындағы Бруклинде дүниеге келді. Оның анасы – ирландиялық Тереза Кройзер, әкесі – галициялық кубалық, оның да аты Ричард Фаринья. Ол Бруклиннің Флатбуш ауданында өсті және Бруклин техникалық орта мектебінде білім алды. Корнелл университетіне академиялық стипендиямен қабылданды, бастапқыда инженерлік мамандықты таңдады, бірақ кейін ағылшыл тіліне ауысты. Корнеллде оқып жүргенде жергілікті әдеби журналдарда және ұлттық басылымдарда, соның ішінде Transatlantic Review және Mademoiselle журналдарында қысқа әңгімелерін жариялады. Фаринья Корнеллде Томас Пиншон, Дэвид Шетцлайн және Питер Яроумен жақын дос болды. Кампустың ережелеріне қарсы студенттік наразылыққа қатысқан деген айыппен оқудан шеттетілді. Кейін студенттік статусын қалпына келтіргенімен, 1959 жылы бітіруге азық қалғанда оқуын тастап кетті.
Гринвич Виллидж фольклор сахнасына көтерілу
Манхэттенге оралғаннан кейін Фаринья «Ақ ат» тавернасының тұрақты мейманы болды, ол Гринвич-Виллидждегі ақын-жазушылар, суретшілер мен фолк әншілерінің жиі баратын танымал таверна еді, онда ол Томми Макеммен дос болып қалды. Сол жерде ол табысты фолк әншісі Кэролин Хестермен танысты. Олар 18 күннен кейін үйленді. Фаринья Хестердің өкілі қызметін атқара бастады; олар әлемдік тур жасады, ал Фаринья өзінің романы үстінде жұмыс істеді, ал Кэролин концерттер берді. 1961 жылдың қыркүйегінде Фаринья Колумбия студиясында Хестердің үшінші альбомын жазу кезінде болды, онда сол кезде көп танылмаған Боб Дилан бірнеше тректе гармоникада ойнады. Фаринья Диланмен жақын дос болды; олардың достығы Дэвид Хаджудың «Позитивті 4-ші көше: Джоан Баез, Боб Дилан, Мими Баез Фаринья және Ричард Фариньяның өмірі мен заманы» кітабының маңызды тақырыбы болып табылады. Содан кейін Фаринья Еуропаға сапар шегіп, 1962 жылдың көктемінде Жоан Баездің кіші қарындасы Мими Баезбен танысты. Одан кейін Хестер Фариньядан ажырасып, 1963 жылдың сәуір айында Фаринья 17 жасар Мимиге үйленді. Томас Пиншон куәгер болды. Олар Калифорния штатының Кармель қаласындағы шағын коттеджге көшіп, гитара мен аппалачи дульцимерімен әндер жазды. Олар 1964 жылы Big Sur Folk Festival-де «Ричард және Мими Фариня» тобы ретінде алғаш рет өнер көрсетті және Vanguard Records компаниясымен келісімшартқа қол қойды. Олар 1965 жылы Диланмен бұрын жұмыс істеген Брюс Лангхорнның көмегімен алғашқы альбомын «Celebrations for a Grey Day» (Мими және Ричард Фариня деген атпен шығарылған) жазды. Ричардтың өмірлік кезеңінде жұбайлар тағы бір ғана альбом шығарды, ол да 1965 жылы «Кристалл желіндегі ойлар» деп аталды. Үшінші альбом, «Естеліктер», оның қайтыс болғаннан кейін 1968 жылы жарық көрді. 1966 жылдың басында Ричард және Мими Фариня Пит Сигердің қысқа ғұмырлы UHF теледидарлық бағдарламасы «Rainbow Quest»-тің 16-шы эпизодында жалғыз қонақтар ретінде пайда болды. Фаринья, Дилан сияқты, сол заманның протест әншісі саналды, ал оның бірнеше әндері тікелей саяси мазмұнды. Көптеген сыншылар Фариньяны 1960-шы жылдардың халық музыкасының көрнекті өкілі деп есептейді. («Егер Ричард сол мотоцикл апатынан аман қалғанда, ол Диланмен оңай бәсекелесе алған болар еді». – Эд Уорд). Оның ең танымал әндері – «Pack Up Your Sorrows» және «Birmingham Sunday», соңғысын Джоан Баез орындады және ол Спик Лидің «4 Little Girls» фильміне саундтрек болғаннан кейін танымал болды. Бұл фильм 1963 жылы Алабама штатының Бирмингем қаласындағы 16-шы көше баптист шіркеуіне жасалған шабуыл туралы деректі фильм. «Birmingham Sunday» әнін 2017 жылы Рианнон Гидденс өзінің «Freedom Highway» альбомында орындады. Ол сондай-ақ Сэнди Денни орындаған «Бірліктегі тыныш қуаныш» әнінің авторы болды. Фаринья қайтыс болған кезде, ол қарындасы Жоан Баэз үшін альбом өндіріп жатқан еді. Ол ақырында альбомды шығармауды шешті. Екі ән Фариньяның өлімінен кейін шыққан альбомына енді, ал Фариньяның «Pack Up Your Sorrows» әнінің кавер-версиясы 1966 жылы сингл ретінде жарық көрді.
Ұзақ уақыт бойы төсекке түскенімде , менің ойымша ,
Фаринья «Менің ойымша, ол ұзақ уақыт төменде болды» романымен танымал, ол 1966 жылы Random House баспасында жарық көрді. Атауы Фурри Льюистің «I Will Turn Your Money Green» («Мен соншалықты ұзақ уақыт төменде болдым / маған көтерілгендей сезіледі») әнінен алынған. Роман негізінен оның колледж кезеңіндегі тәжірибесі мен саяхаттарына негізделген. Бұл 1958 жылы Американың батысында, Куба революциясы кезінде Кубада және негізінен Корнелл университетінде (романда Ментор университеті деп аталады) оқиғасы өрбитін пикарескалық роман. Басты кейіпкер – Гносс Паппадопулис, ол марихуана, парегорик, фета ірімшігі, Red Cap сырасы және рецина ішеді; анархиялық қуанышпен билік өкілдеріне шабуыл жасайды; ал дұрыс карманы іздеп, жасыл тізе жорап киген қызға құмарлықпен қарайды. Бұл кітап 1960-шы жылдардың және контрмәдениет әдебиетінің жанкүйерлері арасында культты классикаға айналды. Томас Пиншон кейіннен өзінің «Гравитацияның радугасы» (1973) кітабын Фариньяға арнады, ол Фариньяның романын «200 казуомен орындалған «Халлелуя хоры» сияқты керемет, күлкілі, қорқынышты, сезімтал, терең, маньякқа айналған, әдемі және бір уақытта таң қалдыратын» деп сипаттады.
Өлім
1966 жылы 30 сәуірде, романы жарық көргеннен кейін екі күн өткен соң, Фариня Кармель аңғарындағы "Тандербёрд" кітап дүкенінде өткен кітапқа қол қою рәсіміне қатысты. Сол күні кешке әйелі Мими Фариньяның жиырма бірінші туған күнін тойлауға арналған кеште Фариня мотоциклмен келген бір қонақты көрді, ол кейін Фариньяны Кармель аңғары жолымен шығысқа қарай, Качагуа ауылдық аймағына қарай шығарып салды. S-тәрізді бұрылыста жүргізуші басқаруды жоғалтты. Мотоцикл жолдың оң жағына аударылып, екінші жағына қайта өтіп, тікенді сыммен қоршалған далаға кіріп, қазір шағын жүзімдік орналасқан жерге құлады. Жүргізуші аман қалды, бірақ Фаринья дереу қаза тапты. Пиншонның "Бейілген" кітабына жазған алғы сөзінде полиция мотоциклдің шамамен 100 км/сағ жылдамдықпен келе жатқан болуы керек деседі, бірақ "сақтықпен жүргенде" бұл оқиға болмас еді. Фаринья қарапайым қабірге, қабіртасына бейбітшілік белгісі салынған күйі, Калифорния штатының Монтерей қаласындағы Монтерей қалалық зиратына жерленді.
Fariña was buried in a simple grave, its marker emblazoned with a peace sign, at Monterey City Cemetery in Monterey, California.
Мұра
1968 жылғы 27 сәуірде Fairport Convention француз телеарнасының "Bouton Rouge" бағдарламасы үшін Джуди Дайбл мен Иан Мэтьюстің орындауында "Reno Nevada" әнінің тікелей жазбасын жасады. Олар сол жылы BBC сессиясы үшін де жазды, бұл жолы Диблдің орнына Санди Деннимен бірге, кейіннен бұл жазба Heyday альбомына енді. Денни 1972 жылы шыққан Sandy альбомына "The Quiet Joys of Brotherhood" әнін де жазды. Мэтьюс кейін "Reno Nevada" және "Morgan the Pirate" әндерін "If You Saw Thro' My Eyes" альбомына, ал "House of Un American Blues Activity Dream" әнін "Tigers Will Survive" альбомына жазды. Фариняның басқа да шығармалары Мэтьюстің жеке альбомдарында және Мэтьюстің Plainsong тобының жазбаларында пайда болды. Оңтүстік Каролина штатындағы A Fragile Tomorrow рок-тобы 2015 жылы шыққан "Make Me Over" альбомында Мими мен Ричардтың "One Way Ticket" әнінің кавер нұсқасын орындады. Олардың нұсқасы Джоан Баез және Indigo Girls қатысуымен жазылды. A Fragile Tomorrow тобының мүшелері – Дом Келли, Шон Келли және Брендан Келли Ричардтың үшінші туыстары болып табылады және оның музыкасын Баезбен бірге орындауды армандаған. Джоан Баездің "Sweet Sir Galahad" әні Фариняның қазасын, оның әйелі Мимидің қайғысын және Мимидің жазылып, қайтадан үйленуін еске алады. Томас Пиншонның 1973 жылғы "Gravity's Rainbow" романы Ричард Фариньяға арналған. Ричард Баронның 2016 жылғы "Sorrows & Promises: Greenwich Village in the 1960s" альбомында Баронның Фариняның "Pack Up Your Sorrows" әнін Нелли МакКеймен дуэт ретінде орындауы бар. Ричард Линклейтердің "Slacker" фильмінде Фаринья "бір уақытта ойлай да, істей алатын" "жас шындық" деп сипатталады (Ричард Фейнман, Итало Балбо және т.б. сияқты), сондықтан да "тарих оны ұмытты". Джимми Баффеттің 1973 жылғы "A White Sport Coat and A Pink Crustacean" альбомындағы "Death of an Unpopular Poet" синглы Баффеттің сөзіне сәйкес, Фаринья мен ақын Кеннет Патченнен шабыттандырылған.