Кіріспе

Ланчано (;) – Италияның орталық бөлігіндегі Абруццо аймағының Киети провинциясындағы қала және коммуна. 2023 жылғы мәлімет бойынша, қаланың халқы 33 944 адамды құрайды. Ланчано католиктердің бірінші тіркелген Евхаристиялық кереметімен танымал. Ланчано Адриатика теңізінен шамамен қашықтықта, биік жерде орналасқан.

География

Қала төбелерде орналасқан және оның қала аумағы Валь ди Сангродан Кастельфрентаноға дейін созылады, ал оның биіктігі теңіз деңгейінен шамамен жоғары. Ол Атесса, Кастель Френтано, Фоссасесия, Фриса, Моцзагрогна, Орсонья, Паглиета, Погжиофиорито, Рокка Сан-Джованни, Сан-Вито-Кьеттино, Сант-Эусанио-дель-Сангро және Треглиомен шектеседі. Климат жағынан, қыста температура орташа шамамен 4 °C (39 °F) ал жазда 25 °C (77 °F) құрайды. Жылына әдетте үш рет қар жауады. Жаз айларында ызғарлы күндер болуы мүмкін.

Тарих

Ланчаноның ежелгі римдік атауы Анксанум, Френтани итальян тайпасының қаласы еді. Қаланың б.з.д. 1181 жылы Троядан келген босқын Солимус, Энеймен бірге Италияға келген кезде құрылғаны айтылады. Аңыздарды ескермесек, археологиялық қазбалар бұл аймақта б.з.д. 5 мың жылдықтан бері қоныс болғанын көрсетті. Френтани тайпасы тұсында қала, шамасы, Ұлы Грекияның ықпалында болған. Френтани римдіктермен одақтас болған Самнит соғыстары аяқталғаннан кейін Ланчано муниципалитет мәртебесін алды. Бұл Пескара мен Апулияны байланыстырған ежелгі және маңызды сауда жолы бойында орналасқан, гүлденген сауда орталығы болды. Батыс Рим империясы құлаған кезде Ланчано готтар тарапынан тоналып, 571 жыл шамасындағы Ломбард шапқыншылығы кезінде қиратылды. Жаңа билеушілер салған қамалдың төңірегінде жаңа қоныс пайда болды. Алайда, 610 жылы Византиялықтар қаланы жаулап алып, оны Теат герцогтігіне (Чиети) қосып, сауда-саттықты қайта жандандырды. 8 ғасырдың соңында Ланчано франктардың басып алуына түсті, олар оны Сполето герцогтігіне қосты. 1060 жылы нормандықтар оны біріккен Сицилия Корольдігінің орталығына айналдырды. Ланчано қайтадан гүлденді және 1340 жылы Абруццодағы ең ірі қалаға айналды, онда 6500 тұрғыны болды. Қала керамика, жүн, жібек, алтын және темір өндірісі сияқты дамыған өнеркәсіптерімен мәшһүр болды. Ол Фридрих II және оның ұлы Манфредтен маңызды жеңілдіктер алды, сондай-ақ айтарлықтай әкімшілік тәуелсіздікке ие болды. Сицилия королі I Карл қала портынан түскен кірістерді Ватикан базиликасына бөлді. Кейіннен қала жақын орналасқан Ортонамен жиі соғысқа түсті. 1409 жылы Сивидаледен қашқан Папа XII Григорий осы жерге Неаполь аумағына қонды және одан Гаетаға жол тартты. Италия соғыстары аяқталғаннан кейін, испандық билік орнағанда және Американың ашылуына байланысты сауда бағыттары өзгергенде Ланчано кедейленіп, 1640 жылы барондық иелікке айналды. Кейін қала 1799 жылы Неаполитен Республикасының құрамына кіріп, 1848, 1849 және 1853 жылдары Бурбон патшаларына қарсы көтерілді. 1860 жылы ол жаңадан құрылған Италия Корольдігіне қосылуға дауыс берді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қала неміс оккупациясына қарсы қарсылық қозғалысының белсенді орталығы болды. 1943 жылдың 6 қазанында итальяндықтар неміс әскерлеріне шабуыл жасады (қазан айының 1943 жылғы шейіттерінің көтерілісі). 1952 жылы президент Луиджи Эйнауди қалаға әскери ерлік үшін алтын медаль табыс етті.

Діни сәулет немесе діни орындар

Санта-Мария-дель-Понте соборы ("Санта-Мария-де-Понте"), жартастың үстіндегі көпір құрылысына салынғандықтан осылай аталады: Мичителлидің (1619) еңбегі, және Поццуланиеллоның (Джачинто Диана) бірнеше суреттері бар. Ішінде 8-ғасырға жататын Византиялық Мадонна мүсіні де орналасқан, бұл мүсін иконаға қарсы күрес кезінде осы жерге әкелінген болуы мүмкін. Санта-Мария-Маджоре: 13-ғасырдағы готикалық стильдегі шіркеу. 19-ғасырда интерьері барокко стиліндегі әшекейлеуден тазартылып, готикалық қабырғалы күмбездері ерекше көзге түседі. 1317 жылға салынған аркалық есік сақталған. Сан-Франческо (1258): 7-ғасырға жататын ғибадатхананың орнында салынған шіркеу. Бас алтарьда жергілікті Эвхаристиялық кереметтің реліквиялары сақталған. Сант-Агостино (1270): шіркеудің фасады түпнұсқа роза тәрізді терезесі мен қақпасын сақтап қалған, ал бір кемелі ішкі кеңістігі барокко стилінде қайта жаңартылған. Сан-Биажио (11-ғасыр): қаланың ең көне шіркеуі. Қоңырау мұнарасы бар және 3 ақпанда мойынға май жағу рәсімі үшін әрдайым ашық болады, бұл католик дінінде Сент-Биажиоға қатысты өткізілетін дәстүрлі амал.

Дүниежүзілік сәулет немесе ескерткіштер

Сан-Биаджио порты (11 ғасыр) – бұрынғы тоғыз қақпаның қазірге дейін сақталған жалғыз қақпасы. Torri Montanare – ежелгі қабырғалардың қалдығы (11 ғасыр). Олар екі массивті мұнарадан тұрады, ең жаңасы 15 ғасырда салынған, және аймақтың панорамалық көрінісін ұсынады. Torre civica (19 ғасыр) собордың жанындағы бұрынғы мұнараның үстіне салынған. Қазір ол қоңырау және сағат мұнарасы болып табылады. Torre Aragonese (15 ғасыр) – бұрынғы қабырғалар бойындағы мұнара. Palazzo dell'Arcivescovado (16 ғасыр) әлі де архиепископтың резиденциясы болып табылады және діни мұражайды қамтиды. Botteghe medievali – 1434 жылы салынған ортағасырлық үй. Оның екі қабаты бар, ал бірінші қабатында антиквариат дүкендері орналасқан, сыртқы жағы римдік үлгіде жасалған.

Құрметтер

Әскери батырлық үшін алтын медаль.

Білім

Италиядағы Канада колледжі Ланчано қаласында орналасқан. Балабақшадан бастап жоғары мектепке дейін басқа да білім беру орындары бар. Жоғары мектептерге қатысты айтсақ, Ланчанода liceo scientifico, liceo classico, liceo delle scienze umane, liceo artistico, liceo linguistico, liceo economico sociale, ragioneria, geometra, istituto tecnico industriale және istituto tecnico professionale мектептері бар. Ланчанода 4 орта мектеп және 8 бастауыш мектеп бар, олардың екеуі екі әртүрлі монастырь басқаратын жекеменшік мектептер.