Кіріспе
Көкпардың саңырауқұлақтармен жұқтыруы
Саңырауқұлақты пневмония – көкпардың саңырауқұлақтармен жұғуы. Ол эндемикалық немесе оппортунистік саңырауқұлақтардың, немесе олардың біріктірілуінің нәтижесі болуы мүмкін. Иммундығы нашарлаған науқастарда саңырауқұлақты пневмониядан өлім-жітім көрсеткіші 90%-ға дейін жетеді, бірақ иммундығы қалыпты науқастар көбінесе саңырауқұлаққа қарсы емге жақсы жауап береді.
Белгілері мен симптомдары
Саңырауқұлақты пневмониясы, әдеттегі тұмау сияқты немесе басқа да жиі кездесетін ауруларға ұқсас көрініс бере алады. Көбінесе симптомдарына қызба, жөтел, бас ауруы, денеде бөртпе, бұлшықет аурулары және/немесе буын аурулары кіреді. Мұның салдарынан емдеу кешіктірілуі немесе тіпті ізделмеуі мүмкін. Адамдардың өте шағын бөлігінде саңырауқұлақты пневмония созылмалы пневмонияға, фунгемияға (қанда саңырауқұлақтың болуы), менингитке (мидың немесе жұлынның қабықшаларының қабынуы) немесе тіпті өлімге алып келуі мүмкін. Дегенмен, мұндай жағдайлар өте сирек кездеседі және көптеген жағдайларда ауру анықталмайды, хабарланбайды немесе ешқандай белгілер байқалмайды (мысалы, жұқтырған адам өзінің жұқтырғанын немесе бұрын жұқтырғанын білмейді).
Патофизиология
Саңырауқұлақтар көбінесе спораларын тыныс алу арқылы өкпеге еніп, бірақ егер денеде басқа жерлер жұқтырылса, қан ағысы арқылы да өкпеге жетіп жетуі мүмкін. Сондай-ақ, саңырауқұлақты пневмониясы жасырын инфекцияның қайта жандануынан да туындауы мүмкін. Алвеолалардың ішіне енген соң саңырауқұлақтар жасушалар арасындағы кеңістіктерге және сондай-ақ жақын орналасқан альвеолалардың арасындағы байланыс тесіктері арқылы таралады. Бұл шабуыл иммундық жүйені микробтарға қарсы күретін ақ қан жасушаларын (нейтрофилдерді) өкпеге жіберіп, оған жауап беруге итермелейді. Нейтрофилдер зиянды организмдерді жұтып, жояды, сонымен қатар иммундық жүйенің жалпы белсенділігін күшейтетін цитокиндерді бөліп шығарады. Осының салдарынан бактериялық және саңырауқұлақты пневмонияда кең таралған қызба, дікіс және әлсіздік пайда болады. Нейтрофилдер мен айналасындағы қан тамырларынан шыққан сұйықтық альвеолаларды толтырып, оттегі тасымалының нашарлауына себеп болады.
Диагностика
Грибтік пневмонияны диагностикалаудың бірнеше тәсілі бар. Ең қарапайым және арзан тәсіл – науқастың тыныс жолдарынан алынған сұйықтықтардан саңырауқұлақты өсіру. Дегенмен, мұндай тесттер ғана емес, сезімталдығы төмен, сонымен қатар дамуына уақыт кетеді, бұл үлкен кемшілік, себебі зерттеулер грибтік пневмонияны кешіккен диагностикалаудың жоғары өлім-жітіммен байланысты екенін көрсетті. Микроскопия да бір тәсіл, бірақ ол да баяу және дәл емес. Бұл классикалық тәсілдерді антигендерді анықтау арқылы толықтыруға болады. Бұл әдіс едәуір жылдам, бірақ классикалық тәсілдерге қарағанда сезімталдығы мен ерекшелігі төмен болуы мүмкін.
Емдеу
Құбыршықты пневмонияны антимикотикалық препараттармен және кейде хирургиялық тазалау арқылы емдеуге болады.