Кіріспе

Жапондық шұпа Zōni (雑煮 немесе ぞうに), көбінесе құрметпен "o zōni" деп аталады, мочи күріш нандары бар жапон шұпасы. Бұл тағам жапондық Жаңа жылмен және оның осечи салтанатты тағамдары дәстүрімен тығыз байланысты. Zōni-ді дайындау әр отбасы мен аймаққа қарай өзгеше болады.

Шығу тегі

Зони тамақтануы самурайлар қоғамынан бастау алады делінеді. Бұл тағам майдан шайқастарында пісірілген, мочи, көкөністер және кептірілген тағамдар сияқты ингредиенттермен бірге қайнатылған тағам деп есептеледі. Алғашында бұл тағам самурайлардың ғана жегені, кейіннен қарапайым халықтың да күнделікті тағамына айналғаны туралы жалпы пікір бар. Зони алғаш рет толыққанды кешкі ас (хонзен рёри) ретінде дастарқанға берілген, сондықтан самурайлар үшін маңызды тағам болған деп саналады. Жаңа жыл күні зони жеу дәстүрі Муромачи кезеңінің соңына (1336–1573) дейін барып жетеді. Бұл тағам Жаңа жыл қарсаңында құдайларға арнап ұсынылған.

Қор

Зонидің Жапонияда көптеген аймақтық нұсқалары бар. Көптеген аймақтарда, Канто аймағы сияқты, зони dashi (құрғатылған бонито және/немесе комбудан жасалған сорпа) және соя соусымен дәмі түзетілген сумаши дзиру деп аталатын мөлдір сорпадан тұрады. Кансай аймағы мен Шығыс Шикокуде зони ақ мисодан, ал Фукуи префектурасының бір бөлігінде қызыл мисодан дайындалады. Тоттори-Идзумо аймағында зони үшін қызыл бұршақ сорпасының түрлі нұсқалары қолданылады.

Мочи

Мочиді дайындау тәсілі аймаққа қарай өзгеше болады. Канто және Тохоку аймақтарында мочи шаршыларға кесіліп, қосылмас бұрын қыздырылады. Кансай және Чугоку аймақтарында көбінесе дөңгелек қайнатылған мочи ұсынылады. Кюсю аймағының көп бөлігінде дөңгелек мочи танымал, бірақ грильдеу мен қайнату арасындағы айырмашылық аймаққа байланысты өзгеріп тұрады. Кейбір аймақтарда мочидің орнына таро немесе тофу қолданылады. Мұндай зони түрлері күріш көп өсірілмейтін кейбір аралдарда немесе таулы жерлерде кездеседі.

Қосымшалар

Шұпаға көбінесе тауық, балық немесе котлеттер қосылады; коматсуна немесе шпинат сияқты жапырақты көкөністер; мицуба (ақжеңгеге ұқсас жапондық шөп); наруто сияқты камабоко және түс үшін сәбіз кесегі; сондай-ақ цитрус хош иісі үшін юзу қабығының қабыршақтары салынады. Аймақтық ерекшеліктер де жиі қосылады. Дастарқанда кейде жеті дәмдеуіштен (шичими) шашылып қойылады.