Кіріспе

кәсіби баскетболшы Хуан Карлос Наварро (19 қазан 1961 жылы туған) – панамалық бизнесмен, қоршаған ортаны қорғаушы және саясаткер. Ол 2004 жылдың 30 тамызына дейін Панама қаласының мэрі болды және 2009 жылдың 1 шілдесіне дейін екінші мерзімге қайта сайланды.

Білім

Хуан Карлос Наварро 1983 жылы Дартмут колледжін бітіріп, бакалавр дәрежесін алды, ал 1985 жылы Гарвард университетінде мемлекеттік саясат бойынша магистр дәрежесін алды. Наварро испан, француз және ағылшын тілдерін мүдірген.

Табиғатты қорғаушы

Хуан Карлос Наварро 1985 жылы Табиғатты қорғаудың ұлттық қауымдастығын (ANCON) құрды. Наварро өз елінің алғашқы Экологиялық елшісі болып тағайындалды, ол Панама президентімен мемлекеттік және жеке сектордағы негізгі лауазымды тұлғаларға ұлттық және халықаралық экологиялық саясат бойынша ақысыз кеңес беру үшін тағайындалды (1995–2000). 1990 жылы ол Дүниежүзілік табиғатты қорғау одағына (IUCN) Латын Америкасы айманы бойынша кеңесші болып сайланды және 1994 жылы қайта сайланды. Ол Панамадан сайланған алғашқы және ең жас мүше болды. 1998 жылы Макартур қорының қолдауымен Табиғатты қорғау ұйымының үйлесімді экономикалық даму орталығы оны алғашқы Америкааралық қорғау мүшесі деп таңдады. Наварро Кариб теңізі, Латын Америкасы және Тынық мұхиты аймағынан шыққан алғашқы қорғаушы, осы құрметке ие болды. 1998 жылы ол Испанияның Мадрид қаласында жарық көрген «Панама ұлттық парктері» атты кітапты жазды, ол елдегі ұлттық парктері мен табиғи қорықтары туралы алғашқы толыққанды мәтін. 2014 жылы Наварро Empresa Nacional de Energia Solar, S. A. (NSOLAR) компаниясын құрды, ол Панамадағы алғашқы және ең ірі күн энергиясы компанияларының бірі. NSOLAR қазірге дейін 140-тан астам сәтті фотоэлектрлік жүйелерді орнатты.

Саясатшы ретінде мансап

Хуан Карлос Наварро 1998 жылы Демократиялық революциялық партияға (Partido Revolucionario Democratico, PRD) қосылды және партиясының праймеризін (1998 жылдың қазанында) және 1999 жылдың мамыр айында өткен жалпы сайлауда жеңіске жеткеннен кейін, бастапқыда бес жылдық мерзімге (1999-2004) Панама қаласының мэрі болып сайланды. Ол 2004 жылдың мамырында бес жылдық мерзімге (2004-2009) қайта сайланды. Ол қала әкімі қызметіне сайланған ең жас азамат болды. Ол Панаманың Ұлттық Мэрлер Ассоциациясының бірінші президенті болып бір дауыстан сайланды (2001) және екі рет сол лауазымға қайта сайланды (2003, 2005). Наварро сонымен қатар Испанияның Мадрид қаласының мэрі Альварес дель Манзаномен бірге Unión de Ciudades Capitales de Iberoamericanas (UCCI) бірлестігінің тең төрағасы болды (2002). Ол тез арада партияның ұлттық көшбасшысы ретінде қалыптасты және 2002 жылдың тамызында тоғыз мүшелік Ұлттық атқарушы комитеттің, PRD-нің ең жоғары басқарушы органына сайланды. 2008 жылы Ұлттық атқарушы комитеттің ең көп дауыс жинаған мүшесі болып қайта сайланды. 2008 жылдың қыркүйегінде ол президенттікке үміткерлердің праймеризіне қатысып, сол кездегі тұрғын үй министрі Балбина Эррераға қарсы күресті. Ол 4% айырмамен жеңілді, осылайша саяси мансабында алғаш рет сайлауда жеңіліске ұшырады. Праймеризде жеңіліп қалғанына қарамастан, партияның жартысы оның кандидатурасын қолдады, бұл Балбина Эррераны оны 2009 жылғы президенттік сайлауға PRD тізімі бойынша вице-президенттікке кандидат ретінде ұсынуға итермеледі. Бұл сайлауда PRD және Балбина Эррера Рикардо Мартинелли мен Хуан Карлос Варелаға үлкен есебімен жеңілді. Бұл Хуан Карлос Наварроны сайлаудың нәтижесіне байланысты Ұлттық атқарушы комитеттің барлық мүшелерін отставкаға кетуге шақырды. 2009 жылдың қазан айында Хуан Карлос Наварро Ұлттық атқарушы комитеттегі бірінші хатшының орынбасары лауазымынан кетті, одан кейін барлық басқа мүшелер, соның ішінде Балбина Эррера және бас хатшы Мартин Торрихос та отставкаға кетті. 2012 жылы Хуан Карлос Наварро партияның ең жоғары лауазымы - PRD бас хатшысы болып сайланды. Ол басшылық еткен саяси қозғалыс Ұлттық атқару комитетінің барлық 10 лауазымын жеңіп алды; бұл тарихта бірінші рет барлық 10 лауазым бір партияда болды. 2013 жылдың наурыз айында ол тағы да 17 басқа үміткерге қарсы президенттікке үміткерлердің праймеризіне қатысып, дауыс берудің 95% -дан астамын жеңіп алды. 2014 жылғы президенттік сайлауда ол дауыс берушілердің 28% дауысын алып, үшінші орынға шықты. Наварро сайлауда жеңіліп қалғанына қарамастан, партия Заң шығарушы Ассамблеядағы орындардың көпшілігін жеңіп алды. Осы себепті сайлаудан кейін Наварро президенттікке сайланған Хуан Карлос Вареламен «Панама Бірінші» деп аталатын заңнамалық келісімге қол қойды, бұл оның сайлау кампаниясында ұсынған көптеген жобалардың іске асырылуын қамтамасыз ету мақсатында жасалды. Бұл ұсыныстардың ішінде қоршаған ортаны қорғау министрлігін құру және үкіметтің толыққанды орталықсыздандырылуы бар. Заңнамалық келісімге қол қойылғаннан кейін Наварро сайлау нәтижесіне жауапкершілігін қабылдап, PRD бас хатшысы лауазымынан кетті. 2018 жылдың 10 шілдесінде Наварро сол жылдың 16 қыркүйегінде өтетін PRD праймеризіне қатысу үшін тағы бір рет тіркелді. Ол 2019 жылдың 5 мамырында өтетін жалпы сайлауда партиясының президенттікке үміткері ретінде таңдалуға ниеттенді. Наварро 2018 жылдың 21 тамызында партияның президенттікке үміткері болуға ниеттенген Эрнесто Перес Балладареске қолдау көрсету үшін PRD президенттік кандидаты болудан бас тартқанын мәлімдеді. 16 қыркүйекте өткен праймеризде Балладарес-Наварро альянсы дауыс берушілердің 8% дауысын алып, үшінші орынға шықты. Лаурентино Кортизо PRD президенттік номинациясын жеңіп алды.

Жеке өмір

Хуан Карлос Наварро Куки Кампаньяниге үйленген және олардың үш ұлы бар: Хуан Андрес, Фелипе және Габриэль.