Элиза Оржешкова: Польшаның көрнекті жазушысы және позитивизмнің өкілі
Eliza Orzeszkowa
Элиза Оржешкова – польская писательница, представитель позитивизма. Номинировалась на Нобелевскую премию в 1905 г. Биография, творчество и вклад в литературу.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Польша романисті (1841–1910)
Polish novelist (1841–1910)
Элиза Оржецкова (6 маусым 1841 – 18 мамыр 1910) – польшалық романист және Польшаның шетелдік бөліністері кезінде позитивизм қозғалысының көрнекті жазушысы. 1905 жылы Генрик Сенкевичпен бірге әдебиет бойынша Нобель сыйлығына үміткер ретінде ұсынылды.
Eliza Orzeszkowa (6 June 184118 May 1910) was a Polish novelist and a leading writer of the Positivism movement during foreign Partitions of Poland. In 1905, together with Henryk Sienkiewicz, she was nominated for the Nobel Prize in Literature.
Өмір және мансап
Ол Милковщизнада (сол кезде Ресей империясы, қазіргі Беларусь) асыл Пауловский отбасында дүниеге келді және Гроднаның жанында (қазір Беларусь) қайтыс болды. 1852 жылдан 1857 жылға дейін Варшавада тұрды, онда мектепке барып оқыды. Сол жерде ол болашақ поляк жазушысы Мария Конопничкамен танысты. Милковщизнаға оралғаннан кейін, он алты жасында Елиза өзінен екі есе үлкен поляк дворяны Пиотр Оржешкоға тұрмысқа шықты, ол 1863 жылғы қаңтар көтерілісінен кейін Сібірге жер аударылды. Олар 1869 жылы заңды түрде ажырасты. Ол 1894 жылы тағы да үйленді, 30 жыл бойы махаббатқа толы қарым-қатынаста болғаннан кейін, Станислав Нахорский қайтыс болды, ол бірнеше жыл өткен соң дүние салды. 1866 жылы Гроднаға көшіп, романдар жазуға кірісті.
She was born in Milkowszczyzna (then in the Russian Empire, now in Belarus) to a noble Pawłowski family, and died in Hrodna (now in Belarus) nearby. From 1852 to 1857, she lived in Warsaw, where she attended school. There she met another future Polish writer Maria Konopnicka. After returning to Milkowszczyzna, at the age of sixteen, Eliza married Piotr Orzeszko, a Polish nobleman twice her own age, who was exiled to Siberia after the January Uprising of 1863. They were legally separated in 1869. She married again in 1894, after a 30 year long loving relationship with Stanisław Nahorski, who died a few years later. In 1866, she moved to Hrodna and turned novelist.
Есте сақтау
1929 жылы Оржешкованың мүсіні Гроднода (қазіргі Беларусь) ашылды. 1938 жылы Генрик Куна салған Элиза Оржешкованың бюсті Варшаваның Праски саябағында ашылды. 1978 жылы Зигмунт Сконицкий режиссерлік еткен «Ты pójdziesz górą» атты Оржешковаға арналған тамыр тарихты фильм түсірілді, онда романшы рөлін Ханна Мария Гиза сомдады. Бұл фильм «Польша әдебиетінің тұлғалары» атты фильмдер циклының бір бөлігі болды және 1980 жылы тұңғыш рет көрсетілді. 2023 жылы Ұлттық оқу күнінің XII шарасында оның «Над Немнем» кітабы көптеген қоғамдық жерлерде оқылды. Шараға Польша президенті Анджей Дуда және Польшаның бірінші ханымы Агата Корнхаузер Дуда қатысты.
In 1929, the statue of Orzeszkowa was unveiled in Grodno (present day Belarus). In 1938, Eliza Orzeszkowa's bust designed by Henryk Kuna was unveiled in Warsaw's Praski Park. In 1978, a biographical film titled Ty pójdziesz górą devoted to Orzeszkowa was directed by Zygmunt Skonieczny with Hanna Maria Giza portraying the novelist. The film was part of a cycle of films Figures of Polish literature and premiered in 1980. In 2023, during the 12th edition of the National Reading Day, her book Nad Niemnem was read in numerous public places. The President of Poland Andrzej Duda as well as the First Lady of Poland Agata Kornhauser Duda took part in the campaign.