Кіріспе

Four Marks – Англияның Гэмпшир графтығындағы Шығыс Гэмпшир ауданында орналасқан ауыл және азаматтық приход. Ол А31 тас жолында Алтоннан оңтүстік-батысқа қарай 7 шақырым қашықтықта жатыр. Ол Винчестерден Кентербериге дейінгі Қажылар жолында, Саут-Даунс ұлттық паркінің шекарасында орналасқан. Оның құрамында Китвуд, Хоторн және Лаймингтонның ортағасырлық шағын елді мекендері бар, бірақ қазір бүкіл приход салыстырмалы түрде тығыз қоныстанған.

Этимология

Алғаш рет шамамен 1550 жылы Алресфорд поместьесінің Perambulation (Perambulation – жер шекараларының егжей-тегжейлі сипаттамасы) құжатында 'Fowremarkes' деп тіркелген. Тиісті үзіндіде былай делінген:

"Бұкемерге жақын орналасқан, 'Fowremarkes' деп аталатын белгілі бір бос жер, төрт округ осы жерде біріктірілгендіктен осылай аталған, атап айтқанда Медстед, Ропли, Фэрингдон және Чаутон округтері". 'Marks' бөлігінің түбі көне ағылшын тіліндегі 'mark(e)' сөзінен шыққан, ол шекараны немесе сызықты білдіреді, сондықтан 'Four Marks' тікелей 'Төрт шекара' деп аударылады.

Тарихқа дейінгі дәуір

Жаңа тас дәуірінде, қауымның аумағында қоныстану мен әрекеттің айқын іздері табылды. Олардың ішінде Хедмор шаруашылығының жанынан табылған бірнеше неолиттік жылтыратылған балқылар, сондай-ақ Свеллинг Хилл тоғаны мен Брислендс Лэйн маңындағы табылған заттар бар. Епархия ішінде шашырап жатқан көптеген жебе ұштары мен басқа да кремний құралдары да табылды, бұл қоныстанудың аз емес деңгейде болғанын көрсетеді. Кейінгі қола дәуірінде жергілікті қоғамның маңызды мүшелеріне арналған үш оба салынды, олар Барн-Лейннің оңтүстігінде орналасқан. Сонымен қатар, осы кезеңге жататын жекелеген табылған заттар шіркеу аумағындағы археологтармен кездесті. Ежелгі Сарум аймағынан Римге дейінгі Лунвей жолы, Төрт Марк ауданынан солтүстіктен өтіп, жотаның құрғақ оңтүстік беткейімен жүреді. Ал бұл жол, ескі жел тегірменінің тавернасының (қазіргі Ко-оп дүкені) жанында, Эльресфордтан келген және өзенімен қатар, Уэй өзеніне дейінгі ең жылдам және құрғақ жолмен кесіседі. Он жылдар бойы ауылда темір дәуіріне жататын бірнеше ерекшеліктер мен табылған заттар анықталды, олар тығыз қоныстанған және өңделген ландшафтты көрсетеді. Брислендс Лэйн маңындағы құрылыс жұмыстары кезінде қоныстанудың іздері табылды, және жылдар бойы Төрт Марк пен көрші ауылдардың маңынан керамика, тоқыма салмақтары мен монеталар табылғандығы бұл деректерді қуаттайды. Рим дәуірінде Винчестерден (бұрынғы Вента Белгарум) Лондонға (Лондиниум) салынған жол, бұл теория толыққанды дәлелденбесе де, Төрт Марк арқылы өткен болуы мүмкін. Осы кезеңде Төрт Марк аймағында виллалар мен шаруашылықтар белсенді болды, бірақ Төрт Марк ішінде кездейсоқ монеталардан басқа ештеңе белгілі емес.

Ертедегі тарихы

Бұл аймақ Батыс Саксония патшасы Ценвалхтың бұйрығымен Винчестер епископтығына берілді, осылайша қазіргі күнге дейін сақталған шіркеулік басқару тізбегі басталды. Бұл міндеттеме 701 жылы Ценвалхтың ізбасары, патша Ине, даулы шартта жазбаша растады. Шартта көптеген жергілікті қақпалар мен су көздері тізілген, олардың көпшілігі бүгінде анықталған, бұл аймақта маңызды саксон шаруашылығы болғанын көрсетеді. Келесі ғасырларда Төрт Маркс топырағы шаруашылыққа қолайлы болмағандықтан және ауылдың орналасқан жері – жотада болғандықтан суға қол жеткізу қиындықтарына байланысты, көшкінсіз болып көрінеді. Осы себепті Төрт Маркс көршілес бірнеше приходтардың, әсіресе Роплидің ортақ жерлеріне айналды, оның ортақ жерлері ауылдың қазіргі қонысының көп бөлігін құрады. Төрт Маркстағы ең ерте ортағасырлық қоныс – Лимингтон, теміржол көпірі мен Лимингтон Боттом жолындағы Бес Көлінің арасында орналасқан шағын шаруашылық болды. 1307 жылы алғаш рет Ленинтон деп тіркелген, яғни «липа ағаштарының жанындағы шаруашылық». Бұл қоныс 15 ғасырға қарай жоғалып, қазір тек Лимингтон Боттом жолының атында сақталған. Ауылдың ең көне, әлі де мекенделген бөлігі – Хоторн ауылы, алғаш рет 1424 жылы Хоторн жолының солтүстігінде орналасқан Хорторнс деп тіркелген. Бұл жерде 15 ғасырдан бастап белсенділік болды және 1500 жылдардан бері үздіксіз қоныстандырылып келеді, мұнда Төрт Маркстағы ең көне үйлер де орналасқан (төменде қараңыз).

Айтылғандай, Төрт Маркс – төрт приходтың кездесетін жері болған, сондықтан ол нақты орын емес, қазіргі Шекаралық емхананың (SU6715635272) жанындағы төрт жолдың қиылысындағы шекаралық нүкте (квадрипойнт) болды. 1759 жылы осы жерде «үлкен ақ тас» орнатылған, бірақ 1960 жылдары жол салу кезінде жұмысшылар оны қиратқандығы туралы хабарлама бар. Ескі суретте тас жол жиегіндегі тікұшақтың ішінде орналасқандығы көрсетілген. Шекараның кездейсоқтығынан басқа, «Төрт Маркс» тарихының басым бөлігінде және қазіргі заманда да бос, бірақ қыжылдаған орын болды. Адамдар Рим жолымен, содан кейін Чаутон Парк Вуд арқылы патшалық жолмен өтіп, 18 ғасырдан бастап Алтоннан Винчестерге дейінгі жолмен (қазіргі A31) жүріп өтетін. Жолдардың ең биік нүктесі, шамамен 215 метр биіктіктегі, сазды және кремнийлі таулы қырқа, Телеграф жолы мен Медстед орталығы арасында орналасқан. Жаңбыр сулары солтүстікке Темза өзеніне, ал оңтүстікке Солентке ағып түседі. Елуден аз тұрғын кішкентай шаруашылықтардың маңында, Лаймингтон түбінде және, мысалы, Хоторн, Китфилд және Китвудтағы ескі өзен төсегінің бойында топтасқан.

Қазіргі заманғы тарих

Жаңа ауыл 1894 жыл мен Бірінші дүниежүзілік соғыс аралығында құрылды. Кем дегенде бес ірі жоспарлаушы, біреуі белгісіз, Four Marks-қа әлеуметтік жақсарту немесе қарапайым коммерциялық пайда табу ниетімен келді. Винчестер колледжінің иелігі кем дегенде екі ірі сату жүргізді: 1894 жылдың сәуірінде Медстед пен Солдридждегі 350 акр және 1912 жылдың мамырында Four Marks-тағы басты жол маңындағы жерлер. Лондон жер компаниясы 1896 жылы Лаймингтон паркінде екі аукцион өткізді, Чарльз Фредерик Хемингтен сатып алынған фермада қонақ үй мен дүкендері бар 140-тан астам учаске ұсынды. Lymington Park Estate Lymington Farm-ды қоршап тұрды, ол Брислендс Лейн бұрышындағы маңызды ғимараттар жиынтығы еді, аукцион үшін Lymington Park Road деп аталып, ал Lymington Bottom Medstead Main Road деп аталды. Шамамен сол уақытта Герберт Паркінің иесі Уильям Картер Алтон және Китвуд Лейнс көшелерінде үлкен мүмкіндіктер ұсынды. Жергілікті тұрғын, Франк Готелее, 1901 жылы Уильям Айви 1850 және 60 жылдары жинаған Медстедтегі жердің көп бөлігін сатып алды және оны дамыту үшін еркін учаскелерді сатуға тырысты, бірақ бұл әрекеті аса сәтті болмады. Картердің жоспары бастапқыда «Омбылық қозғалысы» деп аталды. Оның ерекшеліктері – арзан, ауылдық немесе жартылай ауылдық жер, бау-бақша шаруашылығына немесе өзін-өзі қамтамасыз етуге қолайлы, сондай-ақ қарапайым үйді алу мүмкіндігі, әдетте «өз қолымен жасау» қауымдастығындағы бір қабатты «колониалды» стильдегі бунгалолар. «Колониалды» – бірнеше стандартты дизайнмен сауда таңбасы болды, көбінесе бір, екі немесе үш жатын бөлмесі, қонақ бөлмесі және ас үйі 100 фунт стерлингтен бастап сатылды. Бағаның жоғарылауы плиткадан жасалған шатырларды да әкелді, олармен тасқабат алмастырылды. Хоумстедтің дамуы коммуналдық қызметтерсіз сатылды: таза су (су резервуары немесе қазылған құдық), электр энергиясы (генератор, қатты отын пештері мен каминдері, керосин немесе газ шамдары) және кәріз (сыртқы дәретхана). 1901 жылға дейінгі он жылда Four Marks маңындағы елді мекен екі есеге өсті: тұрғындары 279 адамға, ал үйлер 67-ге дейін жетті, ал 1911 жылға қарай халық 334 адамға, үйлер 87-ге дейін өсті. Винчестер колледжі, Жер компаниясы және Картердің Герберт паркі үшін сатылым карталары сақталған. Олардың барлығы 242 учаскеден тұрады, бұл шамамен 251 акр, 1709 жылғы Ропли қоршауындағы жалпы жердің жартысына жуық және шамамен сол жерде орналасқан. Карталар сондай-ақ, Блэкбери Лейннің оңтүстік жағындағы ертедегі бунгалоларды қоспағанда, Four Marks-тың алғашқы дамуының барлық бұрыштарын және қиыршық жерлерін қамтиды, Винчестер колледжінің 1912 жылғы картасына сәйкес шамамен 23 үй. Бес жыл ішінде Лондоннан Винчестерге дейінгі жолдың оңтүстігінде және шығысында орналасқан осы шағын ауданның халқы үш есеге өсіп, 250-ге жуық адамға және 30-дан астам жаңа үйге жетті. Кейінгі санақтарда атап көрсетілген көптеген жаңа тұрғындар «Лондоннан» келген: Баттерси, Блумсбери, Боу, Боуз Парк, Камбервелл, Чизвик, Илинг, Холборн, Хорнси, Ислингтон, Килберн, Кингстон-апон-Темза, Лейтон, Олд Бейли, Паддингтон, Сент-Панкрас, Стэмфорд-Хилл, Тутинг, Тоттенхэм, Тауэр-Хамлетс, Уолворт, Вестминстер және Виндзор. Four Marks-тың жүрегі болған жоқ. Ең қажетті инфрақұрылымды соғыстан бұрын жаңа тұрғындар салған. Мектеп көбінесе екі меценаттың сыйлығы болды. Роплидегі Марианна Хаген бастамашы болды. Ол 1902 жылы Хоторн жолындағы Хоумстед фермасының бір бөлігін Лондондағы дүкенші Джон Джозеф Томлинсоннан сатып алды. Томлинсон өз кезегінде сатып алу бағасын құрылыс шығындарына жұмсады. Алғашында мектепте шіркеу қызметтері өткізілді. 1908 жылы Мисс Хаген «Темір бөлме» деп аталатын тасқырлы темір және ағаш шатырын Ропли Сок қаласынан Белфорд үйінің қарама-қарсысына көшірді, ол миссионерлік орталыққа айналды. 1910 жыл шамасында әлеуметтік және көп мақсатты институт құрылды, ол қарызға алынған үй-жайларда кездесетін. 1913 жылы тұрақты ғимарат пайда болды және ол қазіргі Лаймингтон Боттондағы ауыл залының бір бөлігіне айналды. Қазіргі Four Marks ауылы он тоғызыншы ғасырдың соңында, 1709 жылғы Ропли қоршауынан қалған, ескі үй-жайлар мен қалдықтармен салыстырғанда аз дамыған жерлерде құрылды. Four Marks 1932 жылы Алтон ауылдық округтік кеңесі кезінде алты приходтың бөліктері қосылған кезде приходқа айналды: Чаутон (1%), Шығыс Тистед (2%), Фаррингдон (17%), Медстед (4%), Ньютон Валенс (13%) және Ропли (64%). Бартоломейдің газетінде жазылғандай, Four Marks ауылы Ұлыбританияда осылай аталған жалғыз орын. Ғасыр басында баяу басталып, толығымен басқаша әлеуметтік өзгеріс болды. Велосипедтер мен автомобильдер сияқты екі жаңа танымал көлік құралының пайда болуы Винчестер жолын бойымен өзгертіп жіберді. Бұл бір қатарлы жол ақырында гүлдейтін алмұрт және әсем алма ағаштарымен безендірілді. Соғыстар арасында және 1950 жылдарға дейін үнемі өсіп келе жатқан бизнестер елге саяхаттауды ұнататын «қозғалмалы, жақсы кештер мен демалыс іздейтін халықтың» қажеттіліктерін қанағаттандырды. ғимараттар «саңыраштай өсіп шықты», автокөліктер мен велосипедшілерге жанармай және техникалық көмек көрсетті, ал пойызбен келгендерге жалпы дүкендер, жол үйлері, дәмді тағамдар, шағын дүкендер, кафелер, Windmill Inn және тіпті The Blinking Owl, жақсы сыныпты, би алаңы бар мейрамхана қызмет көрсетті. Бунгалолардың жанында таралатын басқа да шағын дүкендердің орнына, олар Винчестер жолында жиналып, келушілер мен жергілікті тұрғындардың қажеттіліктерін тиімді пайдаланды. Көптеген дүкендер ескі канадтық армияның шатырларынан жасалған. Қазіргі және жалғасып жатқан кезеңінде, 1961 жылдан бастап, Four Marks халқы келесі 50 жылда үш еседен астам өсті, үйлердің саны төрт есеге артты. 2011 жылы 3893 тұрғыны болды. Соңғы он жылда учаскелік және ірі жоспарлау дамуындағы өрбу орын алды.

Қырым мифы

Жергілікті тарихқа сүйене отырып, Уикипедияда Төрт Марканы бастапқыда 1853–56 жылдардағы Қырым соғысынан оралған әскерлер мекендеген деген пікірлер айтылған. Бірақ, алғыс айтқан үкіметтің өзіне тиесілі емес жерді, тек Төрт Маркадағы қарапайым жауынгерлерге таратуы күмәнді көрінеді. Мұндай мәлімдемені қолдайтын ешқандай дерек үкіметтік құжаттарда не Қырым соғысының тарихында табылған жоқ. 1871 жылға дейінгі он жыл ішінде Төрт Маркадағы халық саны көзге түспейтіндей 139-ға жетті.

Жергілікті жайлылықтар

Ауылда Уотеркресс желісінде өзінің қайта жаңартылған темір жол станциясы бар, одан қызметтер жақын орналасқан ұлттық темір жол станциясымен – 4,4 миль (7 км) солтүстік-шығыстағы Алтон қаласымен байланысады. Мұралық темір жол болғанымен, ол қалалық жолаушылар тасымалын жүргізбейді. Ауылда футбол, крикет, теннис корты, жергілікті боулинг клубы және BMX трассалары бар үлкен демалыс алаңы бар. Ауыл орталығы жақында жаңартылып, ауыл сағатының астында гүлзарлармен көмкерілген демалыс алаңын қамтиды. Жергілікті сервистерге дәріхана, нан пісіретін дүкен-кафе, балық және картоп фри дүкені, қытай тағамдарын жеткізетін орын, үнді мейрамханасы, алкогольсіз сусын сататын дүкен, тамаша шарап дүкені, әйелдер мен ерлер шаштараздары, Tesco және Co-op дүкендері, жанармай құю станциясы және шектеулі тегін тұрақ жатады. Co-op дүкенінде пошта бөлімі де орналасқан. Бастауыш мектеп (Four Marks Primary School) – Англия шіркеуінің мектебі және OFSTED бойынша ең жоғары "Тамаша" санатына ие. Екі зейнеткерлер үйі, дәрігерлік кабинет, ветеринариялық клиника және гольф алаңы бар. Ауылда Уотеркресс желісінің бөлігін құрайтын тарихи темір жол станциясы орналасқан. Four Marks – Гэмпширдің ең әдемі, табиғаты бұзылмаған аймағында орналасқан. Бұл ауылдың оңтүстік-батыс жиегінен өтетін тарихи Сент-Свитун жолының шамамен жартысы, ол саксон Англиясының астанасы Винчестердегі Оңтүстік Даунс жолын Фарнемдегі Солтүстік Даунс жолымен байланыстырады.

Жергілікті мүдделер

Бу локомотивтері, «Уотеркресс желісі» мұрасымен қалпына келтіріліп, басқарылатын, Алтон мен Алресфорд (Гэмпшир) арасында тұрақты қызмет көрсетеді, Медстед пен Төрт Маркс, сондай-ақ Ропли теміржол станцияларында тоқтайды. Желі 1865 жылы Алтон мен Винчестерді байланыстыратын болып ашылды. Теміржол компаниясы Төрт Маркс қыратынан өту үшін екі рет туннельдерді зерттеді, бірақ жоспарлардың қымбатқа түсуіне байланысты олардан бас тарды. Мәселені шешу үшін Бойнсвуд жолындағы көпірдің жанындағы төбенің үстінен үлкен ойыс жасалды. Медстед станциясы 1868 жылы ашылды, ал 1937 жылы оның атауы Медстед және Төрт Маркс деп өзгертілді. Бұл желі Лондон мен Саутгемптон арасындағы балама маршрутты қамтамасыз етті және жергілікті сулы қиярды тасымалдаудан басқа, әсіресе Альдершот әскери қаласы мен Саутгемптон әскери кемеге түсу порты арасындағы әскери көліктер үшін маңызды болды. 1973 жылы желі жабылып, екі жылдан кейін жергілікті сақтау қоғамы сатып алды. Four Marks – өзінің бары бар шағын сыра қайнатушылық зауыты. Triple fff Brewery сырасын аймақтағы пабтарда табуға болады. 1913 жылы Блэкбери-Лейнде Джеймс Уортингтон салған маңызды екі күмбезді обсерватория болды, ол «жасырын бай» және агрессивті әуесқой астрономның жаңа стилінің символы еді. Уортингтон Аризона штатының Флагстафф қаласында орналасқан, қазір құрметті Лоуэлл обсерваториясының иесі Персиваль Лавеллмен Марста ақылды тіршілік иелері салған каналдар бар дегенге келісті. Теория дәлелсіз болғаннан кейін 1919 жылы обсерватория сатылды және шамамен 1939 жылы бұзылды. Ғимараттардың дөңгелек негіздерін қазір «Обсерватория» деп аталатын бастапқы үйдің артқы бағында табуға болады. Телеграф жолындағы Телеграф фермасы бір кезде француз басқыншылығының қатеріне қарсы күресу үшін Лондондағы Адмиралтействоны Плимутпен байланыстыратын аяқталмаған семафор станцияларының тізбегінің бөлігі болды. Ол 1826 жылы Бинстедтегі Ривер Хилл Хаус пен Вест Тистедтегі Меррифилд арасында салынды. Семафор ешқашан жауынгерлік жағдайда қолданылмады және 1847 жылы станция қажетсіз деп танылды. Семафор технологиясы ақырында Алтон мен Алресфорд арасындағы теміржол бойында телеграф сымымен алмастырылды. Құрметті Милдред Брюс – британдық автокөлік және авиация спортымен айналысушы, құрлықта әлемді айналып ұшқан алғашқы әйел. Брюс өзінің ағаштан жасалған, бір орындық акробатикалық бипланы, жалғыз Майлз Сатирді, Алтон Лейніндегі үйінің қарсы жағындағы далаға қондыратын. Оған кем дегенде бір рет Австралияға жалғыз өзі ұшып келген Эми Джонсон келді. Джонсон және басқа да авиаторлар да сол далаға қонды.

Медиа

Жергілікті газеттер – "Алтон Геральд" және "Хэмпшир Хроникасы". Екеуі де апта сайын жарияланады. "Алтон Геральд" газеті Four Marks туралы мақалаларды тұрақты түрде жариялайды. Ауылда волонтерлер шығаратын ай сайынғы "Four Marks News" журналы бар. "The Breeze" (радио желісі) – 101.6FM жиілігіндегі жергілікті радиостанция, оның хабар таратушысы Four Marks-те орналасқан, ал сигнал Саутгемптон аймағынан беріледі. BBC South – BBC-нің аймақтық қызметі, ал ITV Meridian – ITV-нің аймақтық қызметі. Аймақ үшін BBC-нің жергілікті радио қызметі – BBC Solent. Барлық қызметтер Саутгемптон аймағынан хабар таратады.