Кіріспе

Украина астанасының тарихы Киевтің тарихы 482 жылы құрылғаннан бастап басталады, бірақ қала кем дегенде 2000 жыл бұрын пайда болған болуы мүмкін. Археологтар бұл аймақтағы ең көне қонысты б.з.д. Бастапқыда ол 6 ғасырдағы славян қонысы болған, бірақ бірте-бірте Шығыс славян өркениетінің орталығы ретінде танымал болды. Киевтің алтын дәуірі ортағасырлық Киев Русының астанасы ретінде 879 жылдан 1240 жылға дейін келді. Аңыз бойынша, үш ағайынды Ки, Шчек және Хорив өздерінің қарындасы Либидпен бірге қалаға негіз қалады және оны Ки, ең үлкен ағайындының атымен атайды. Бұл негіздің ғасыры анықталмаған. Аңыз бойынша, әулие Андрей (б.з. 60/70 жылдары қайтыс болған) Днепр өзенінің төбелі жағалауындағы керемет жерге қызығып, сол жерде ұлы қала пайда болатынын пайғамбарлық еткен. Оның саяси, бірақ мәдени емес маңызы 1169 жылы Андрей Боголюбскийдің әскерлері оны тонаған кезде күрт төмендеді; ескі қала қиратылды, астана Владимирге көшірілді. Кейін Киевті Рус князьдері талай рет тонаған, 1240 жылы монғол шапқыншылығы кезінде ол толығымен жойылған. Келесі ғасырларда қала күшті көршілері бақылаған аумақтардың шетінде маргиналды маңызы бар провинциялық астана болды: Ұлы Литва Герцогтығы, оның мұрагері Польша-Литва одақтастығы және Ресей патшалығы, кейіннен Ресей империясы болды. Киев украин халқының саяси және мәдени орталығы болды, әсіресе 17-18 ғасырларда казак гетмандығы кезінде. 988 жылдан бері христиандық қала, ол православиелік христиандық дәстүрлерін сақтауға көмектесті, әсіресе католик Польша мен атеистік Кеңес Одағы кезінде. Киев XIX ғасырдың аяғындағы Ресейдің өнеркәсіптік революциясында өркендеді. 1917 жылғы Қазан төңкерісінен кейінгі қақтығыстар мен төңкерістерде ол бірнеше қысқа өмір сүрген украин мемлекеттерінің астанасы болды. 1921 жылдан бастап. Ол Совет Одағының бір бөлігі болды, ал 1934 жылдан бастап Совет Украинасының астанасы болды. Екінші дүниежүзілік соғыста қала қайтадан, толығымен жойылып кетті, бірақ соғыстан кейін тез қалпына келді, үшінші ең маңызды кеңес қаласы және халық саны бойынша екінші кеңес республикасының астанасы болды. 1991 жылы Кеңес Одағы ыдырағаннан кейін тәуелсіз Украинаның астанасы болып қала береді.

Алтын Орда

1241 және 1362 жылдар аралығында Киев князьдері монғолдар мен татарлардың билігін қабылдауға мәжбүр болды. 1245 жылы Рутнияның архиепискобы Петр Акерович Лионның бірінші соборына қатысты, онда ол католик Еуропаға монгол / татар қауіп-қатері туралы хабарлады. 1299 жылы Киев митрополиті Максим (грек тектес) Киев митрополиті орнын Клиазмадағы Владимир қаласына көшіріп, титулын сақтап қалды. 1320 жылдан бастап қалада жаңа католик епископтық орын болды, ол кезде Доминикан монахы Генрих Киевтің бірінші миссионерлік епископы болып тағайындалды. 1320-жылдардың басында Гедиминас басқарған литва әскері Киевтің Станислав басқарған славян әскерін Ирпин өзеніндегі шайқаста жеңіп, қаланы жаулап алды. Киевті де иеленіп алған татарлар 1324-1325 жылдары жауап қатады, сондықтан қала Литва ханзадасы билік еткен кезде Алтын Ордаға алым төлеуге мәжбүр болды.

Литва Ұлы Герцогтығы

Киев 1362 жылы Көк судағы шайқастан кейін, Литваның Ұлы князі Алгирдас Алтын Орда әскерін жеңгеннен кейін, Литва Ұлы Князіне кірді. 1362 және 1471 жылдар аралығында қалаға әр түрлі отбасылардан шыққан литвалық княздер билік жүргізді. Казимир Ягеллонның бұйрығымен Киев княздігі жойылып, Киев воеводалығы 1471 жылы құрылды. Литвалық мемлекет қайраткері Мартинас Гоштаутас сол жылы Киевтің бірінші воеводасы болып тағайындалды; оның тағайындалуына жергілікті тұрғындардың жаулығы қарсы болды. Литваның билігі кезінде қаланың өзегі Подильде орналасқан және Замкова-Хорада 18 мұнарасы бар литвалық Київський замок болды. Қалаға қырым татарлары жиі шабуыл жасап, 1482 жылы қырым ханы Меңлі І Герай оны қайтадан қиратты. Саяси маңызы азайып кеткеніне қарамастан, қала жергілікті православие митрополиті ретінде маңызды рөл атқарды. Алайда 1494 жылдан бастап қаланың жергілікті автономиясы (Магдебург құқықтары) Литваның Ұлы княздары мен Польша патшаларының бірқатар актілерінде біртіндеп ұлғайып, 1516 жылы Ежелгі Зигмунд I берген жарғымен аяқталды. Киевте XVI ғасырдың басында белгілі бір маңызды еврей қауымы болды. Толерантты Сигизмунд II Август яһудилерге қаладағы азаматтармен тең салық төлегендіктен, оларға тең құқық берді. Польшаның қаладағы яһуди қоныстарын қоныстандыруға қолдау көрсетуі православие мен католик шіркеулері арасындағы қақтығысты оңайырақ етті.

Польша Корольдігі

1569 жылы Люблин одағының аясында Польша-Литва одақтастығы басқа украин аумақтарымен бірге Польша Корольдігінің Тажына берілді және ол Киев воеводлығының астанасы болды. Православ орталығы рөлі поляк билігі кезінде Рим католиктерінің кеңінен таралуына байланысты күшейді. 1632 жылы Киев және Галисия православие митрополиті Петр Могила Киев Могила академиясын құрды, бұл поляк католиктерінің қысымға ұшырауына қарамастан украин мәдениеті мен православие дінін сақтау мен дамытуды мақсат еткен білім беру мекемесі. Ғибадатханаға шіркеудің қарауындағы академия оқушыларға Батыс Еуропа университеттеріне жақын білім беру стандарттарын ұсынды (оның ішінде көп тілді оқыту) және діни және зайырлы білім берудің ең басты орталығы болды. 1648 жылы Богдан Хмельницкийдің казактары көтерілісі барысында қалаға жеңіске жетіп, қалада өздерінің казак гетмандығының билігін орнатты. Жаңа құрылған саяси құрылымда Запорожский Хосттың ерекше мәртебесі болды. Гетмандықтың толық егемендігі ұзаққа созылмады, өйткені Польша-Литва одақтастығы оны танудан бас тартты және жаулықты қайтадан бастады. 1654 жылдың қаңтар айында Хмельницкий Польшаның патшасына қарсы әскери қолдау алу үшін Ресей патшалығымен Переяслав келісімін жасасуға шешім қабылдады. Алайда, 1656 жылдың қарашасында москвиктер Польша-Литва одақтастығымен Вильня келісімін жасады, оны Богдан Хмельницкий мақұлдады. Ол қайтыс болғаннан кейін, оның орнын басып, Хадиах келісімін жасасқан Иван Выховский болды. Оны Корольдік шектеулі нұсқада ратификациялады. Виховскийдің бастапқы ниетіне сәйкес, Киев Польша-Литва-Русия одақтастығының шектелген федеративтік құқықтары бойынша Русения Ұлы Герцогдігінің астанасы болуы керек еді. Алайда, Шарттың бұл бөлігі ратификациялау кезінде алынып тасталды.

Ресей империясы

1667 жылы 31 қаңтарда Андрусово келісімшарты жасалды, онда Польша-Литва одақтастығы Смоленск, Северия және Чернигов қалаларын және қағаз жүзінде екі жылға ғана Киев қаласын Ресей патшалығына берді. 1686 жылғы Мәңгілік бейбітшілік статусты мойындап, қаланы Ресейдің бақылауына алды ғасырлар бойы қойды. Киев өз автономиясын баяу жоғалтты, оны 1775 жылы Екатерина Ұлы патшайым жойды. Қалаға қатысты польшалық-ресейлік келісімдердің ешқайсысы ратификацияланбаған. 1834 жылы қалада Санкт-Владимир университеті құрылды (қазіргі Киевтің Ұлттық Тарас Шевченко университеті). Украиналық ақын Тарас Шевченко география бөлімімен зерттеуші және редактор ретінде қызмет атқарды. Алайда Магдебург заңы Киевте сол жылға дейін қолданыста болды, бірақ ол Ресей патшасы Николай I-нің 1834 жылғы 23 желтоқсандағы Жарлығымен жойылған. Киев пен оның айналасындағы аймақ Польшаның бір бөлігі болып қалмағаннан кейін де поляктар маңызды рөл атқара берді. 1812 жылы Киев провинциясында 43 000-нан астам поляк дворяндары болды, ал Ресейдің 1000-ға жуық дворяндары болды. Әдетте ақсүйектер қысты қалада өткізетін, онда поляк балалары мен жәрмеңкелері өткізілетін. XVIII ғасырдың ортасына дейін Киев мәдениет жағынан поляк болды. Алайда қала тұрғындарының он пайызы ғана поляктар болса, сайлаушылардың 25 пайызы поляктар еді. 1830 жылдары поляк тілі Киевтің білім беру жүйесінің тілі болды, ал 1860 жылдары Санкт-Владимир университетінде поляк студенттерінің оқуына шектеу қойылғанға дейін олар сол мектептің студенттерінің көпшілігін құраған. Ресей үкіметі қаланың автономиясын алып тастап, оны Санкт-Петербургтен тағайындалған бюрократтардың билігіне қосты. Шын мәнінде, кедей поляк дворяндарының көбі тіл мен мәдениет жағынан украиндыққа айналды және поляк тектес украиндықтар өсіп келе жатқан украин ұлттық қозғалысының маңызды элементін құрады. Киев осындай белсенділердің сол жағалаудағы казак офицерлерінің украиналық ұрпақтарымен кездесу нүктесі болды. Олардың көбісі украин идеяларын шаруалар арасында тарату үшін қаладан айналадағы ауылдарға кететін. XVIII ғасырдың аяғынан бастап XIX ғасырдың аяғына дейін қала өмірінде ресейлік әскери және шіркеулік мәселелер үнемі басым болды. Сол кезде орыс православие шіркеуінің мекемелері қаланың инфрақұрылымы мен бизнес қызметінің маңызды бөлігін құрады. 1845-1846 жылдың қысында тарихшы Николай Костомаров Кирилл мен Мефодийдің бауырластығы деп аталатын құпия саяси қоғам құрды, оның мүшелері орыс ұлтының бір бөлігі емес, өздерінің арасында ерекше топ ретінде украиндықтармен бірге еркін славян халқының федерациясы туралы идеяны алға тартты. Бауырластардың идеологиясы үш қозғалыстың бағдарламаларының синтезі болды: украиндық автономистер, поляк демократтары және Украинадағы ресейлік декабристер. 1847 жылы наурыз-сәуір айларында патша билігі бұл қоғамды тез арада жойды. Украинаның автономиясын біртіндеп жоғалтып, жергілікті украин және поляк мәдениеттерін басып-жандырғаннан кейін, Киев XIX ғасырда орыс көші-қоны, әкімшілік әрекеттер (мысалы, 1863 жылғы Валуев циркуляры) және әлеуметтік жаңғыру арқылы өсіп келе жатқан русификацияны бастан кешірді. XX ғасырдың басында қалада орыс тілінде сөйлейтін халық басым болды, ал төменгі таптар украин халықтық мәдениетін едәуір дәрежеде сақтады. 1897 жылғы санақ бойынша, қаланың шамамен 240 000 тұрғынынан шамамен 56% орыс тілінде сөйледі, 23% украин тілінде, 12,5% идиш тілінде, 7% поляк тілінде және 1% белорус тілінде сөйледі. 1917 жылы 7 қарашада ол Киевте орналасқан тәуелсіз Украина Халық Республикасына айналды. Тәуелсіздіктің қысқа кезеңінде қала өзінің мәдени және саяси мәртебесінің тез өсуін бастан кешірді. Жаңа үкімет ғылым академиясы мен кәсіби украин тіліндегі театрлар мен кітапханаларды құрды. Кейін қала ресейлік революция, украиндық совет соғысы, поляк-украин соғысы және поляк-совет соғысы кезінде украин, поляк және орыс большевик үкіметтері арасындағы ұзаққа созылған және қанды күресте соғыс аймағына айналды.

Украина Кеңес Социалистік Республикасы

1918 жылы 29 қаңтарда "қаңтар көтерілісі" сөнгеннен кейін большевиктердің Қызыл гвардиясы Киев шайқасында қаланы басып алды, Орталық Раданы Житомирге қашуға мәжбүр етті. Большевиктер Харьковты Украина Кеңес Республикасының астанасы етіп бекітті. Наурыз айына қаланы Брест Литовск келісімінің шарттары бойынша Императорлық неміс армиясы басып алды. Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін неміс әскерлерінің кетуімен, Симон Петлюраның басшылығымен елордада тәуелсіз Украина жарияланды. Қызыл Армия күштері 1919 жылдың қаңтарында Киев шайқасында қаланы қайтадан басып алды, Киевтің қала санағын өткізуге уақыт тапты. 1919 жылдың тамызында ақ әскерлер қаланы қайтадан басып алды, бірақ 1919 жылдың желтоқсанындағы Киев шайқасында большевиктерге қайтадан ұшырады. Содан кейін оны ақ әскерлер қысқа уақытқа басып алды, содан кейін 1920 жылы Кеңестер тағы да билікті қолға алды. 1920 жылы мамыр айында орыс-поляк соғысы кезінде оны Польша армиясы қысқа уақытқа басып алды, бірақ оларды Қызыл армия қуып шықты. 1922 жылы Украина КСР құрылғаннан кейін Харьков оның астанасы деп жарияланды. Киев маңызды өнеркәсіптік орталық болғандықтан, өсіп-өнуін жалғастырды. 1925 жылы қала көшелерінде алғашқы қоғамдық автобустар, ал он жылдан кейін алғашқы троллейбустар пайда болды. 1927 жылы Дарниця, Ланки, Чобиосика және Микильская Слободка қала маңындағы аудандар қалаға қосылды. 1932 жылы қала жаңадан құрылған Киев облысының әкімшілік орталығы болды.

1930 жылдар

1930 жылдары қала ашаршылықтан және сталиндік режимнен қатты зардап шекті. 1932-1933 жылдары қала халқы, басқа украин аумақтарының көпшілігі сияқты, Голодомордан зардап шекті. Киевте нан және басқа да азық-түлік өнімдері жұмысшыларға күн сайынғы нормаға сәйкес азық-түлік карталарымен таратылды, бірақ карталар болса да, нан шектеулі болды, ал азаматтар оны алу үшін түн бойы кезекте тұрды. 1934 жылы Украина КСР-інің астанасы Харьковтан Киевке көшірілді. Мақсаты - Сталиннің жобаларына негізделген жаңа пролетариат утопиясын құру. Қаланың сәулеті қайта жасалды, бірақ халыққа одан да үлкен әсер етті кеңестік әлеуметтік саясат, ол кең ауқымды тазалауларды, мәжбүрлеуді және тоталитаризмге қарай жылдам қозғалыс болды, онда басқа пікірлер мен коммунистік емес ұйымдар төзбелді. 1930 жылдары 1920 жылдары басталған шіркеулер мен ескерткіштерді жою процесі ең күрт бұрылысқа жетті. Мыңдаған жылдар бұрын салынған шіркеулер мен ғимараттар, мысалы, "Святой Михаил" соборы мен "Самсонның қайнар көзі" бұзылды. Басқалары, мысалы, Қасиетті София соборы тәркіленді. Қала халқының өсуі негізінен көшіп келушілер есебінен жалғасты. Көші-қон қаланың этникалық демографиясын бұрынғы орыс-украин теңдігінен басым украин тіліне өзгертті, бірақ орыс тілі басым тіл болып қалды. 1930 жылдары қала тұрғындары сол кездегі даулы кеңестік саяси саясаттан зардап шекті. Төменгі таптағы украиндықтарды мансапқа ұмтылуға және өз мәдениетін дамытуға шақырғанда, коммунистік режим көп ұзамай Украинаның саяси бостандығын, автономиясын және дінін қатаң қысымға алды. Қалада "украин ұлтшылдарын", "батыс тыңшыларын" және большевиктер партиясының ішіндегі Иосиф Сталиннің қарсыластарын тазалау үшін қайталанатын саяси сот процестері ұйымдастырылды. Бұл кезеңде көптеген тарихи шіркеулер қиратылды немесе бұзылды, ал дінбасылар қуғынға ұшырады. 1930 жылдардың аяғында Киевте жасырын жаппай өлім жазалары басталды. Мыңдаған қала тұрғындары (негізінен зиялы қауым мен партия белсенділері) түнде тұтқындалып, шұғыл түрде соттың сотына тартылды, атылды және жаппай қабірге қойылды. Басты жазалау орындары Баби Яр және Быковния орманы болды. Он мыңдаған адам ГУЛАГ лагерлеріне жіберілді. Сонымен қатар, Сталиннің индустрияландыру саясатын ұстанған қала экономикасы да өсіп жатты.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде нацистік Германия 1941 жылы 19 қыркүйекте қаланы басып алды (Қиев шайқасын қараңыз). Жалпы алғанда, шайқас Кеңестер үшін апатты болды, бірақ ол неміс алға жылжуын едәуір кешіктірді. Келесі кезеңнің созылуы барлық маңызды өнеркәсіптік кәсіпорындарды Киевтен Кеңес Одағының орталық және шығыс бөліктеріне, жаулық әрекеттерден алыстатуға мүмкіндік берді, онда олар нацистермен күресетін Қызыл Армияны қаруландыруда маңызды рөл атқарды (мысалы, Арсенал фабрикасын қараңыз). Эвакуациядан бұрын Қызыл Армия қалаға сымсыз детонаторлармен бақыланатын он мыңнан астам мина орнатқан. 24 қыркүйекте, неміс басқыншылары қалаға қоныстанған кезде, миналар жарылып, көптеген ірі ғимараттар құлап, қала бес күн бойы өртенді. Мыңнан астам неміс өлтірілді. Бабияр - Киевтегі ең атақты нацистік соғыстық қылмыстардың бірі. 1941 жылдың қыркүйек айында екі күн ішінде Баби-Ярда СС Einsatzgruppen өздерінің есептері бойынша Киев пен оның маңындағы 33 771 яһудиді өлтірді. Баби Яр келесі жылдары тұтқынға алынған совет азаматтарын, оның ішінде украиндықтарды, ромаларды, әскери тұтқындарды және қарсылық қозғалысына көмектескен деп күдіктілердің бәрін, мүмкін, 60,000-ға жуық адамды өлтірген. Нацистердің Кеңес Одағына шабуыл жасауы алдында дайындалған "Аштық жоспарында" басқалардың есебінен немістерге азық-түлікпен қамтамасыз етуді қамтамасыз ету мақсатында қала тұрғындары "артық жеушілер" ретінде анықталды, олар қалаға барлық азық-түлікпен қамтамасыз етуді тоқтату арқылы "аза болу" керек еді. Қала тұрғындарының бақытына орай, "Аштық жоспарының" бұл бөлігі ешқашан толық іске асырылмаған. Жергілікті патриоттар тез арада құрылған жер асты қарсылық қозғалысы нацистік оккупациядан босағанға дейін белсенді болды. Соғыс кезінде қала қатты бомбаға ұшырады, әсіресе соғыс басталған кезде қала негізінен қираған, оның ішінде көптеген сәулеттік ескерткіштер (Хрещатик, басты көшеде бір ғимарат қана қалды). Бүкіл Украина нацистік рейхскомисар Эрих Кохтың қол астында " [Үшінші] рейх комиссариаты" болғанымен, Киевті қоршап тұрған аймақ (неміс тілінде жазылғандай) алты бағынысты "жалпы аудандардың" бірі болды. 1942 жылдың ақпанынан 1943 жылға дейін генерал-безирк Киев, генерал-коммисар Вальдемар Магунияның (д. 1902 жылы қайтыс болды, 1974 жылы қайтыс болды, сонымен қатар НСДАП) Қаланы 1943 жылы 6 қарашада Қызыл Армия азат етті. Соғыстағы рөлі үшін қала кейінірек Батыр қала атағын алды.

Соғыстан кейінгі Украина КСР

Соғыс аяқталғанға қарамастан, 1945 жылдың 4-7 қыркүйегінде антисемиттік погром болды. Жүзге жуық еврей соққыға ұшырап, олардың отыз алтысы ауруханаға жатқызылды, ал бесеуі жараларынан қайтыс болды.

1950-1990 жылдар

Соғыстан кейінгі кезең Киевте әлеуметтік-экономикалық өсім мен саяси бейбітшіліктің қарқынды дамуы болды. Салқын соғыс кезеңіндегі қару-жарақ жарысы қалада қуатты технологиялық кешенді (зерттеу, әзірлеу және өндіріс) құруға әкелді, ол аэроғарыш, микроэлектроника және дәл оптика салаларына маманданған. Жоғары білікті кадрларды жұмыспен қамтыған ондаған өнеркәсіптік компаниялар құрылды. Ғылым мен технология қаланың зияткерлік өмірінің басты мәселелері болды. Украина КСР Ғылым академиясын әр түрлі салалардағы ондаған ғылыми-зерттеу институттары құрды. Сонымен қатар, қала Кеңес Одағының маңызды әскери орталығы болды. Мұнда оннан астам әскери мектептер мен академиялар құрылды, олар да жоғары технологиялық соғысқа маманданды (совет білімін де қараңыз). Бұл жұмыс күшінің сұранысын туғызды, бұл Украина мен Ресейдің ауылдық аймақтарынан көшіп келуді тудырады. Өсе келе жатқан халықты орналастыру үшін ірі қала маңындағы аудандар мен кең ауқымды көлік инфрақұрылымы салынды. Алайда, көптеген ауылдық типтегі ғимараттар мен бау-бақшалар қаладағы төбелерде сақталып қалды, бұл Киевтің әлемдегі ең жасыл қалалардың бірі ретінде бейнесін қалыптастырды. Қала 1950-1980 жылдары айтарлықтай өсті. Осы кезеңдегі маңызды қала жетістіктерінің бірі - метрополитеннің құрылуы, жаңа өзен көпірлерінің құрылысы (ескі қаланы сол жағалаудың маңымен байланыстырады) және Борисполь әуежайы (қаланың екінші, кейін халықаралық әуежайы). Украиналық зиялыларды жүйелі түрде "ұлтшылдар" деп атаған қысым, совет өмір салтына қауіп төндіретін украин ұлтшылдығына қарсы үгіт-насихат науқаны аясында жүргізілді. Мәдени тұрғыдан алғанда, бұл 1970-ші жылдары орысшалаудың жаңа толқынын белгіледі, онда университеттер мен ғылыми-зерттеу мекемелері украин тілін қолданудан біртіндеп және жасырын түрде бас тартты. Орыс тіліне ауысу, балаларды орыс мектептеріне жіберу білім алу және мансаптық даму үшін тиімді болды. Осылайша қалада тағы бір кезеңді орысшалау болды. Кеңес өкіметінің билігіне қарсылық білдірудің кез келген әрекеті, әсіресе демократия, Украина ССР-інің өзін-өзі басқаруы және этникалық-діндік мәселелер бойынша, қатаң қысымға алынды. Киевтің білім беру және ғылыми мекемелерінде "украин буржуазиялық ұлтшылдығына" және "Батыс ықпалына" қарсы науқандар бірнеше рет ұйымдастырылды. Киевте мансаптық перспективалар шектеулі болғандықтан, Мәскеу көптеген киевтіктер үшін (және жалпы украиндықтар үшін), әсіресе суретшілер мен басқа да шығармашылық зиялы адамдар үшін өмірдің таңдаулы бағытына айналды. Киевте қазіргі Ресейдегі шоу-бизнестің ондаған танымал тұлғалары дүниеге келді. 1970 жылдары және 1980-1990 жылдары Кеңес үкіметінен арнайы рұқсат алғаннан кейін қаланың еуропалықтарының едәуір бөлігі Израиль мен Батысқа көшіп барды. 1986 жылғы Чернобыль апаты қала өміріне экологиялық және әлеуметтік-саяси жағынан қатты әсер етті. Қаланың кейбір аудандарында радиоактивті шаң бар. Алайда, Киев тұрғындарына апаттың нақты қаупі туралы хабарланбады, сондай-ақ, олар оның құрбандары ретінде танылмады. Сонымен қатар, 1986 жылдың 1 мамырында (апаттан бірнеше күн өткен соң) жергілікті КОКП басшылары киевтіктерге (оның ішінде жүздеген балаға) "паниканың алдын алу үшін" қаланың орталығында жаппай азаматтық шеруге қатысуға бұйрық берді. Кейіннен апат болған аймақтан мыңдаған босқындар Киевке көшірілді.

Тәуелсіз мемлекеттің астанасы

57 жыл бойы Украинаның Совет Социалистік Республикасы болып тұрғаннан кейін 1991 жылы қала тәуелсіз Украинаның астанасы болды. 2004 жылы 22 қарашада Тәуелсіздік алаңында басталған оппозициялық кандидат Виктор Ющенконың жақтастары 2004 жылғы Украина президенттік сайлауы бойынша жаппай наразылық акцияларының орны болды. Сонымен қатар, Виктор Януковичке қарсы да шағын наразылық акциялары өтті. Қалада 19 және 21 мамырда Спорт сарайында 2005 жылғы "Евровидение" ән байқауы өтті. 2014 жылдың ақпан айында қалада Майдан төңкерісі деп те аталатын Қадір-қасиет төңкерісі болды. 2014 жылы бұрынғы кәсіпқой боксшы Виталий Кличко қаланың мэрі болды.

Басқа тілдер

Киев тарихы (История Киева), үш том. Киев: Наукова думка, 1982-1986 жж. Ф. Берлинский. Киев тарихы (Історія міста Києва). Киев: Наукова думка, 1991 жыл. Киев тарихы (Історія міста Києва). Киев: Украина КСР Ғылым академиясының Тарих институты, 1960.