Кіріспе
VII ғасырда Равеннаның экзархы Исаак Армян (Исахиус Армен; Ισαάκ (Isaák)) Камсаракан кланынан шыққан Равеннаның экзархы. Экзархаттың осы кезеңдегі хронологиясы белгісіз: ол Евселеннің орнын басып, 625-644 жылдары қызмет етті; немесе ол Элеутерийдің орнын басып, 620-637 жылдары қызмет етті.
Isaac the Armenian (Isachius Armenus; Ισαάκ (Isaák)) was an exarch of Ravenna hailing from the Kamsarakan clan. The chronology of the Exarchate in this period is uncertain: either he succeeded Euselnus and served c. 625 – 644; or he succeeded Eleutherius, and served 620 – 637.
Өмір және билік ету
Фредегар хроникасында Исаактың Тоскана герцогы Тассоны Ломбард патшасы Ариоалдтың пайдасына алдап өлтіргені туралы әңгіме жазылған. Алайда, Павел Диаконның айтуынша, Тассоны өлтірген патриарх Григорий болды, ал Тассо оның орнына ағасы Каккомен Фриули герцогы болды. 638 жылы Шығыс Рим императоры Геракли жаңа Папа Севериннен Монотелиттер сенімін мойындаушы Ecthesis-ке қол қоюын талап етті. Северин бас тартты; Геракли папаға мойындаудан бас тартты және папамен келіссөздер жүргізу үшін Маврикий Чартулариос деген лауазымды адамды жіберді. Римге келген Маурикий Шартулариос Латеранды басып алып, Исақты қалаға келуіне шақырды. Исак солай істеді; содан кейін ол қысқа уақытқа Латеранда тұрып, Маурикиос Чартулариоспен бірге сарайды тонады. Қазынаның бір бөлігі Гераклиге жіберілді, қалған бөлігі экзархқа тиді. Кейінгі уақытта Маурикий Шартулариос бұл әрекетті қайталауға тырысты, бірақ байлықты бөлісуден аулақ болу үшін ол экзархқа мойындаудан бас тартты. Кейін Исаак Маурикиос Шартулариосты тұтқынға алып, өлтірді. Ломбард патшасы Ротари 643 жылы Лигуриядағы барлық императорлық иеліктерді, сондай-ақ Эмилияның көп бөлігін жаулап алды. Ломбардтар мен Экзархат әскерлері арасында Панароның жағалауында болған шайқас Шығыс римдіктердің жеңілісімен аяқталды, онда бірнеше мың сарбаз қаза тапты. Исаактың өзі Ломбардтармен соғысып, өлгені мүмкін, бірақ Папа Теодордың өмірбаянының авторы Liber Pontificalis-те Исаак инсульттан қайтыс болды деп жазады. Санкта Санкторумда Исактың саркофагы бар, онда Даниялдың, Даниялдың сиқырлылары мен Лазардың бейнелері бар.