Кіріспе

Американдық бизнесмен

Уильям Розенберг (10 маусым 1916 – 22 қыркүйек 2002) – 1950 жылы Массачусетс штатының Куинси қаласында Dunkin' Donuts франшизасын құрған американдық кәсіпкер. Ол брендтік франчайзингтің алғашқы қадамдарының бірі болды, алғаш 1948 жылы құрылғанда "Open Kettle" атты пончик дүкені деп аталған. 2011 жылдың соңында бұл желінің 32 елде 10 000-нан астам сауда нүктесі болды. Отбасы Ұлы депрессия кезінде дүкенін жоғалтқандықтан, ол қаржылық қиындықтарға байланысты сегізінші сыныптан кейін мектепті тастап, отбасына көмектесуге мәжбүр болды.

Мансап

Бірнеше жұмыс істегеннен кейін он төрт жасында ол Western Union телеграммаларын жеткізуші болып толық уақыт жұмыс істеді. Он жеті жасында Simco компаниясында жұмыс істей бастады, ол суытқыш жүк көліктерімен мұзды тарататын. Жиырма бір жасында жеткізушіден ұлттық сату менеджеріне дейін өсіп, өндіріс, жөнелту, суық қойма және дайындауды бақылап, 40-100 жүк көлігін басқарды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, ол Массачусетс штатының Хингем қаласында Bethlehem Steel компаниясына жұмысқа орналасты. Кейін ол алғашқы еврей кәсіподақ өкілі болды. Соғыстан кейін Розенберг 1000 доллар қарыз алып, 1500 доллары бар соғыс облигацияларына қосты және тамақ өнімдерін тарату білімін пайдаланып, Бостонның шетіндегі фабрика жұмысшыларына тамақ пен кофе үзілісіне арналған тағамдарды жеткізетін "Industrial Luncheon Services" атты алғашқы компаниясын ашты. Розенберг өзінің тамақтандыру машиналарын жасады, олардың қабырғалары тот баспайтын болат сөрелерде орналасқан бутербродтар мен тағамдарды көрсету үшін көтерілді, бұл мобильді тамақтандыру машинасының ерте нұсқасы болды. Ұзақ уақыт өтпей, оның 200 тамақтандыру машинасы, 25 зауыттық дүкені және автоматтар желісі болды. Кірісінің қырық пайызы кофе мен пончиктерден түсетінін байқаған ол осы өнімдерге маманданған бөлшек сауда дүкенін ашты. 1948 жылы естелік күні ол өзінің алғашқы кофе және пончик дүкенін ашты, кейіннен "Dunkin' Donuts" деп аталды. 1960-шы жылдардың басында Розенберг Массачусетс штатында "Howdy Beefburgers" (кейін "Howdy Beef n' Burger") атты жылдам тамақ желісін құрды, көптеген мейрамханаларын "Dunkin' Donuts" дүкендерінің жанына орналастырды, осылайша олар McDonald's сияқты ірі желілермен сауда алаңы мен клиенттер үшін бәсекелесе алды. "Howdy Beefburgers" 1947 жылдан 1960 жылға дейін теледидарда көрсетілген "The Howdy Doody Show" бағдарламасынан шабыттанды және тіпті Howdy Doody-ді өзінің талисманы ретінде бейімдеді. Гамбургерлер, картоп фри, балық бутербродтары және Жаңа Англияның ақ шорпасы сияқты өнімдерді ұсынатын желі 1970 жылдардың соңында тарағанға дейін Жаңа Англияда 27 мейрамханаға ие болды. 1968 жылы Розенберг Нью-Гэмпшир штатының Шығыс Кингстон ауылында "Wilrose Farm" шаруашылығын сатып алды. 2001 жылы ол өзінің автобиографиясын жариялады, "Time to Make the Donuts: The Founder of Dunkin Donuts Shares an American Journey", Джессика Бриллиант Кинердің көмегімен жазылған. Олардың үш баласы болды: Боб Розенберг, Кэрол Розенберг Сильверштейн және Дональд "Дон" Розенберг. Кейін олар ажырасып кетті. 1978 жылы ол Нью-Гэмпшир штатының Фармингтон қаласынан келген Энн Алуизиге үйленді.