Кіріспе

II Нагабхата (795–833 жылдары билік еткен) – Гурджара Пратихара әулетінен шыққан үнді императоры. Ол әкесі Вацхраджадан кейін Гурджара Пратихара әулетінің тағына көтерілді. Оның анасы – Сундари Деви патшайым. Кануджді жаулап алғаннан кейін оған Парамабхаттарака, Махараджахираджа және Парамесвара сияқты императорлық атақтар берілді.

Билік

II Нагабхаттан кейін оның орнын Рамабхадра басқарды. Кейбір ертерек тарихшылар Нагабхатты Амамен байланыстырды, джайндардың мәліметтері бойынша, ол 832-833 жылдары қайтыс болған (Ама#Нагабхат II-мен байланыстыру туралы қараңыз). Осы байланысқа сүйене отырып, Нагабхаттың билеу мерзімі шамамен 833 жылы аяқталды деп есептеледі. Тарихшы Шьям Манохар Мишра бұл пікірмен келіспейді және Нагабхаттың қайтысын шамамен 825 жылға жатқызады.

Үшжақты күрес

II Нагабхата Гвалиор жазуында есімдері аталады. Ол Синдху, Андхра, Видарбха, Калинга, Мацья, Ватса, Малава, Кирата, Анарта және арабтардың билеушілерін жеңді. Ол Сайндава билеушісі Ранака I-ді жеңіп, Батыс Саураштраны (қазіргі Гуджарат) бағындырды. Сондай-ақ ол Каннауджда Чакраюдхты жеңді. Кейіннен ол Раштракута императоры Говинда III-ке (793–814) жеңіліп, Малва мен Гуджаратты жоғалтты. Алайда ол Мальваны Раштракуталардан қайтарып алды, Канаудж бен Индо-Ганг жазығын Палалардан Бихарға дейін бағындырып, батыстағы мұсылмандарды қайта тоқтатты. Канаудж олардың билігінің шарықталу кезеңінде (836–910) Солтүстік Үндістанның көп бөлігін қамтыған Пратихара мемлекетінің орталығы болды. Оның ұрпағы Михира Бхожаның жазуында Нагабхата II «Ведада қалаған ізгі амалдардың өсуіне ұмтылып, кшатриялар отбасыларының дәстүрі бойынша діни рәсімдер атқарған» деп сипатталған. Нагабхата Бхагаватиге табынушы болған делінеді. Нагабхата мансабының басында үлкен Пала әскерімен кездесті, оның құрамында 50 000-нан астам піл болды, оларға патша Дхармапала жетекшілік етті. Мунгар шайқасында Нагабхата жеңіске жетті. Оның вассалы Гухиланың Чатсу жазуында (813 ж.) Шанкарагана Гухила Вацараджа атынан соғысып, «Гауда билеушісі Бхатаны шайқаста жеңіп, жерді қожайынының (Вацараджаның) аяқтарына салды, осылай шартты орындады» делінген.

Девапаладан жеңіліс

Дхармапала қайтыс болғаннан кейін Нагабхата II өзінің билігін бекітуге тырысты және ол біршама сәттілікке жеткен болуы мүмкін. Алайда, Девапала Пратихараларға қарсы жеңіске жеткен соң Пала үстемдігін қайта орнатты.