Кіріспе

Ежелгі палеобалқандық тайпалар cache coherency protocol Біздің заманымыздың 1-ші ғасырының басындағы рим әдебиетінде Моэзи (Моисοί, Moisoí немесе Μυσοί, Mysoí; немесе Moesae) Дунайдың оңтүстігіндегі Тимок өзені айналасындағы аймақта өмір сүрген палеобалқандық халық ретінде көрінеді. Моэзилер ежелгі дереккөздерде 14 жылы Августтың өліміне дейін пайда болмайды және тек аймақтағы Рим соғысы мен б.з.д. Соңғы зерттеулер көрсеткендей, Моэзи деп аталатын палеобалқандық халық ешқашан болған емес, бірақ атауды Кіші Азия Мизианнан Балқанға римдіктер Дардания қауымдастықтары ретінде Моэзия-Спериор провинциясында өмір сүрген адамдарға балама атау ретінде ауыстырды. Бұл шешім Рим әдебиетінде Дардани атауын Римнің ресми идеологиялық дискурсында римдіктердің троялық ата-бабалары ретінде және ежелгі Римдегі варварлар мен Римнің қарсыластары ретінде қарастырылған нақты Дардани үшін ойдан шығарылған атау құрумен байланысты. Моэзия атауы алдымен Моэзия-Спериор провинциясына берілді және Дунай бойында Моэзия-Инфериорға кеңейтілді. Дарданияның қайта құрылуынан кейін Моэзия Моэзия-Примаға, Моэзия-Спериордың солтүстік бөлігіне қатысты. Біздің заманымыздың бірінші ғасырында Ратиарияның айналасында Моэсидің римдік колония ретінде қайта ұйымдастырылған цивитасы орналасқан.

Атауы

Балқан Μοισοί Moesi этностық атауы, сондай-ақ анатолиялық Μυσοί Mysoi, түп тамырынан Masa, палеобалқандық "ат" сөзінен *me(nza); сонымен қатар этностық атауы Мушка түп тамырынан семантикалық айырмашылықты ұстайтын қосымша туындысы болып көрінеді. Олар албан тіліндегі "муль" mushk ((ë) сөзінен (мүшка/i сөзінен бір-біріне ұқсас), румын тіліндегі muşcoiu және ароман тіліндегі musca сөзінен, сондай-ақ барлық славян тілдеріндегі сөзден (қорыңыз. Ежелгі шіркеу славян мьзгъ немесе мьскъ, серб-хорват мазагы немесе маз(а) г, ескі чех mesh, mzha, mezek, mezk 'hinny', ескі орыс москъ, мъскъ немесе мьскъ және т.б.). Жалпы алғанда, тамыр Балқан жағалауынан пайда болып, содан кейін славян аймағына тараған деп есептеледі. XIX ғасырда неміс лингвисті Густав Мейер Μυσοί мен албанша mushk арасында байланыс бар деп болжаған. Ол mushk-ті *mus k o қосымшасы ретінде қабылдады, бұл терминдердің фонетикалық ұқсастығын атап өтті. Сонымен қатар, ол Анакреон жазған үзіндіге дәлел келтірді, онда анатолиялық мисиандар жакелер мен есектердің араласқандығын "табыстырушылар" ретінде аталады. Сондай-ақ, Майердің айтуынша, Анатолияның солтүстік бөліктері қашарлардың отаны болуы мүмкін. Мисиандықтардың қашырлармен байланысы Гомердің "Илиадасында" да кездеседі. Палео-Балқанның басқа да маңызды дәлелдері Фестостың Мессапиялық жылқы құрбандығына қатысты жазған үзіндісінде айтылған Юппитер Мензанда және Дуванли алтын сақинасындағы тракиялық жазудан МЕЗИНАЙда көрінеді. Бұл екі куәлік *me(n)zana "атшы" дегенді білдіреді, сондықтан *me(n)za түбірі "ат" дегенді білдіреді. Бұл терминді албанша mëz немесе mâz "түйе" терминімен салыстыруға болады, бұл термин румынша mînz-мен байланысты. Моэзия провинциясы Моэси халқының атымен аталған.

Ежелгі әдебиет

Б. з. б. 1-ғасырдың аяғында Римде жаңа идеологиялық дискурс қалыптасты. Хораций мен Овидий сияқты ақындар таратып, ол Троялық дарданиялықтардың ұрпақтары деп танылған римдіктер үшін салтанатты Троялық өткенді құрды. Троялықтардың шығу тарихы өздерінің шығу тегі туралы ресми римдік баяндамаға айналғанға дейінгі жылдары римдіктер Балқан жағалауында Дардания деп аталатын халықпен қақтығысты. Бұл жария сөздерде Рим әскерінің римдіктердің ата-бабаларымен туысқан халыққа қарсы соғысып жатқандай көрінуі мүмкін деген мәселені тудырды. Б.з.б. 1-ғасырда тарихи Дарданидің бейнесі олардың македониялық шекарасына шабуыл жасаған және онымен күресуге тура келген иллириялық варварлар еді. Осыған байланысты римдік дереккөздерде моэзи деп аталатын халықтың аты пайда болды. Моэсилер тек 14 жылы император Август қайтыс болғаннан кейінгі кезеңдегі үш көне дереккөзде ғана аталады. Бұл атау Кіші Азиядағы мисиандықтардың атына байланысты. Бұл таңдау Троя дәуірі мисиандарының Троя дәуірі дарданиялықтарына жақын өмір сүргендігімен байланысты көрінеді. Овидий моэстерді Римнің ішкі Балқан өлкелеріне шабуыл жасаған халық деп атайды. Страбон Балқан Моэзіне анатолияның солтүстік-батысындағы Гомер Мисимен бірдей шығу тегі бар деп қарастырған алғашқы адам. Страбонның айтуынша, Дунай аймағындағы Моисейлердің болуы біздің заманымыздың 4 жылы шамасында Гетелердің маңындағы жағалаудағы Фракиядан 50.000 Моисейді көшірген Элий Катустың жорықтарына жатады. Аэлий Катус Моэзиді аймаққа көшірді деген Страбонның дәлелдері "логикалық емес және даулы дәлелдері" үшін сынға алынды. Географиядағы Страбон Геталар мен Трибаллилер туралы баяндаған тарихи деректерге қарағанда, Моэзиге қатысты тарихи оқиғаларды атамайды. Мұны моэси халқының шын мәнінде жақында пайда болғандығы туралы дәлел ретінде қарастыруға болады. Римдіктер арасында Дардани атағы римдіктердің ата-бабаларымен байланысты болғандықтан, римдік әдебиеттерде Дардани атаулары басқаша аталады. Август қайтыс болғаннан кейін олардың Балқанға қатысты аты саяси мәселеге айналды. Август қайтыс болғаннан кейін жаңа император оның күйеу баласы және Балқандағы ең жоғары лауазымды римдік генерал Тиберий болды. Тиберий Балқанды Римнің жаулап алуында маңызды рөл атқарғандықтан, император ретінде оны Дарданияны жаулап алған деп суретке түсіруге болмайды, оның есімі римдіктердің мифтік ата-бабаларының аты ретінде құрылған. Осылайша Дардания мен Дарданияның жаңа атауын құру туралы шешім қабылданды. Бұл шешімге және Дардания мен Дардания үшін Моэзия және Моэзи атауларын әкімшілік пайдалануына қарамастан, атаудың бастапқы қолданысын Аппиан сияқты авторлар сақтады. Византиялықтар болгарларды Моэзи, ал олардың жерлерін Моэзия деп атаған. Византиялық ресми және тарихшы Никетас Хониат (1155-1217 жж.) бұрын моисиандар деп аталатын Хаемус аймағының варварлары қазір Влахтар деп аталады деп жазды. Византиялық шығыс православие діни қызметкері және судья Деметриос Хоматенос (шамамен 1216-1236) былай деп жазды: "Біздің ұлы атамыз және Болгарияның жарқын тұлғасы Еуропалық Моэсиден тараған, оны адамдар әдетте болгар деп атайды. Бұрынғы заманда Ұлы Ескендірдің әскері оларды Брузаға жақын жердегі Олимп тауынан Солтүстік мұхит пен Өлі теңізге дейін қуып шықты. Көп уақыт өткеннен кейін олар Дунайдан өте үлкен әскермен өтіп, барлық көршілес Паннония, Далмация, Фракия және Иллирия провинцияларын және Македония мен Фессалияның көп бөлігін иеленді ".