Кіріспе

2005 жылы Грекияның Грамматико қаласында болған авиациялық апат

Helios Airways 522 рейсі – Кипрдің Ларнакасынан Чехияның Прагасына, Грекияның Афина қаласында аялдамамен жоспарланған жолаушылар рейсі болатын. 2005 жылдың 14 тамызында ұшып шыққаннан кейін көп ұзамай, әуе қозғалысын бақылау (АТС) «Олимпиа» атымен белгілі ұшақпен байланысты жоғалтты; ол Грекияның Грамматико қаласының жанында құлап, борттағы 121 жолаушы мен экипаж мүшесінің барлығы қаза тапты. Бұл Грекия тарихындағы ең көп адам қаза болған авиациялық апат. Авиациялық апаттарды тергеу және авиациялық қауіпсіздік жөніндегі кеңес (AAIASB) жүргізген тергеу нәтижесінде экипаж ұшақ көтерілген кезде қысымды автоматты режимге қоюды ұмытып кеткені анықталды. Бұл ұшақтың ұшу барысында қысымсыз болуына әкеп соқты, нәтижесінде борттағы дерлік барлық адам жалпы гипоксиядан зардап шекті, осылайша «көшпенді ұшу» оқиғасы болды. Апаттың салдарынан Helios Airways және Boeing компанияларына қарсы сот талаптары берілді, ал келесі жылы Кипр үкіметі әуе компаниясын жапты.

Өмірбаян

Осы апатқа қатысқан әуе кемесі, бастапқыда D-ADBQ ретінде тіркелген, Боинг 737-300, алғаш рет 1997 жылдың 29 желтоқсанында ұшқан, және 1998 жылдан 2004 жылға дейін DBA компаниясы пайдаланған. Кейін 2004 жылдың 16 сәуірінде Helios Airways компаниясы оны жалға алды және 5B-DBY ретінде қайта тіркелді, сонымен қатар «Олимпия» деген ат берілді. Ол Ларнакадан сағат 09:00-де Праганың Рузине халықаралық әуежайына, Афина халықаралық әуежайында аялдама жасап, 10:45-те жетіп келмек болған. Ұшқыш, 35 жыл бойы ұшқан (бұрын 1970 жылдан 1991 жылға дейін Interflug үшін), жалпы 16 900 ұшу сағатын жинаған (соның ішінде Боинг 737-де 5 500 сағат). Бірінші офицер – 51 жастағы кипрлік ұшқыш Пампос Хараламбус, ол соңғы бес жыл бойы тек Helios үшін ұшып, мансабында 7 549 ұшу сағатын (соның 3 991 сағаты Боинг 737-де) жинақтаған.

Танымал мәдениетте

Discovery Channel Canada / National Geographic телесериалдарының Mayday арнасындағы 4-ші маусымда "Ghost Plane" ("Шұғыла ұшақ") деген атаумен эпизодта осы апат көрсетілді. 2020 жылы Минни Дарктың "Жоғалған махаббат әні" романы апатты сюжеттік құрал ретінде пайдаланды. Романда бұл оқиға бойынша Австралия авиакомпаниясының ұшағы мұхитқа құлайды, бірақ басқа барлық жағдайлар дерлік сол күйінде сақталған. 2014 жылғы "7500 рейсі" фильмі Helios Airways әуе компаниясының 522 рейсі апатына шала байланысты.