Кіріспе

Матильда Савойялық (Мафальда немесе Матильда; шамамен 1125 – 3 желтоқсан 1157/58) – Португалия королевасы, ол 1146 жылы Португалияның алғашқы тәуелсіз билеушісі Афонсу Энрикеске тұрмысқа шыққаннан кейін осы мәртебеге ие болды.

Шығу тегі

Матильда Савой графы Амадей III және Мауриеннің, сондай-ақ Альбоннан Маауттың (Альбоннан Гвиге IV, "ле Дофиннің" қарындасы) екінші немесе үшінші қызы еді. Оның тәтесі Аделаида Мауриеннен Франция королі Людовик VI-ның әйелі ретінде патшайым болды, ал оның атасының інісі Папа Каликст II болды, оның папалық мерзімі 1119 жылдан 1124 жылға дейін, оның қайтыс болған жылына дейін жалғасты.

Некеге тұруға ықтимал себептері

Оның әкесі Екінші крест жорығына қатысқан, сондықтан ол Португалияның алғашқы монархының әйелі ретінде таңдалған болуы мүмкін. Мұндай одақ португал жерінен маврларды қууға көмектесер еді, сонымен қатар Леон Корольдігінің ықпалынан тыс әйелді таңдау арқылы жаңа корольдің тәуелсіздігін көрсетуге мүмкіндік берер еді. Сонымен қатар, туыстық байланыс себептерінен көршілес Иберия корольдықтарынан инфанталардың бірін таңдауға ол шамасы келмеген болуы мүмкін. 1143 жылғы Замора шартының куәгерлерінің бірі болған, Иберия түбегіндегі папалық өкіл Гвидо де Вико бұл некені ұсынған болуы да мүмкін.

Патшаның күйеуінің өмірі

Мафальда алғаш рет 1146 жылғы 23 мамырда күйеуімен бірге пайда болады, бұл оның енесі Леондық Терезаның бұрын Клуни орденіне жасаған сыйлығын растайды. Ол цистерциандық орденге шын берілген және Гвимарайнсте Коста монастырын, ал Канавесте паломниктер, кедейлер мен аурулар үшін аурухана/жатақхананы құрды. Өсиетімен ол осы аурухананың әрдайым таза болуын, жақсы және таза төсек жинағымен жабдықталуын, ал егер біреу мекемеде қайтыс болса, оның жанының құтылуы үшін үш рет дұға оқылуын талап етті. Уолтер Мап өзінің "De nugis curialium" еңбегінде "қазіргі Португалия патшасы", әлдеқайда Афонсо, зұлым кеңесшілердің ықпалымен жүкті әйеліне негізсіз қызғаныштан құтылуға көндірілгенін айтады. Дегенмен, осы оқиғаны растайтын басқа деректер жоқ және ол кеңінен қабылданбаған.

Өлім және жерлеу

Королева Мафалда 1157 немесе 1158 жылдың 3 желтоқсанында Коимбрада қайтыс болды және Санта-Крус монастырында жерленді, онда одан жиырма жеті жылдан астам өмір сүрген күйеуі кейіннен қойылды. Оның жеті баласының алтауы тірі қалды, олардың тек үшеуі ғана – инфантес Санчо, Уррака және Тереза ересек болды.