Кіріспе

1982 жылғы британдық фильм, Линдсей Андерсоннің туындысы

Britannia Hospital – 1982 жылғы британдық қара комедиялық фильм, режиссері Линдсей Андерсон. Фильм Ұлттық денсаулық сақтау жүйесі мен қазіргі британдық қоғамды сынап көрсетеді. Ол 1982 жылғы Канн кинофестивалі мен Fantasporto фестиваліне қатысты. Britannia Hospital – Дэвид Шервин жазған Андерсоннің фильмдер трилогиясының соңғы бөлігі. Трилогия Мик Трэвис (Малькольм Макдауэлл сомдаған) есімді кейіпкердің ерекше және кейде түс көру сияқты Ұлыбританиядағы саяхатын көрсетеді. «Егер» (1968) фильміндегі интернатта оқу кезінен бастап, «О, бақытты адам!» (1973) фильмінде кофе сатушыдан киножұлдызға айналуына дейін, Трэвистің оқиғалары Britannia Hospital фильмінде аяқталады. Бұл фильмде ол профессор Миллердің (Грэм Крауден сомдаған) ерекше қызметін зерттейтін журналист рөлінде көрінеді, онымен ол «О, бақытты адам!» фильмінде кездескен болатын. Үш фильмнің де кейіпкерлері ортақ. «Егер» фильмінде болған, бірақ «О, бақытты адам!» фильмінде көрінбеген кейіпкерлер Britannia Hospital-ға оралады. Фильмде Леонард Росситер, Джоан Плоурайт, Джилл Беннет, Марша Хант, Фултон Маккей, Вивиан Пиклс, Ричард Гриффитс, Артур Лоу және Марк Хамилл де ойнаған. Адам мінез-құлқының абсурдтығы, біз жиырма бірінші ғасырға қадам басқанда, тым шектен шығып, тым қауіпті, сондықтан бізге сезімталдық пен көз жасқа құнығуға ешқандай мүмкіндік бермейді. Бірақ адамзатты объективті және ымырасыз қарау арқылы, оны құтқаруға үміттенуге болады. Күлкі көмектеседі.

Сюжет

Британия ауруханасында жаңа қанат ашылуы жоспарлануда, ал Королева (демек, Елизавета II, бірақ тек Қ.М. деп аталады) келуге тиіс. Аурухана әкімшісі Поттер (Леонард Росситер) VIP-пациент болып табылатын африкалық диктаторға қарсы наразылық білдірген наразылармен, аурухананың жеке пациенттерінің ерекше тағамдық талаптарына қарсы шыққан қосалқы жұмыскерлермен және жаңа қанаттың басшысы, ынтымақтастыққа құштар емес профессор Миллармен (Грехам Кроуден) бетпе-бет келеді. Патшалық сапарды күшін жоюдың орнына, Поттер наразылармен келісу үшін шығады. Ол наразылық көшбасшысымен келісімге келеді: Британия ауруханасының жеке пациенттері шығарылады, ал наразылар ауруханаға бірнеше жедел жәрдем көліктерін кіргізеді. Бірақ наразылардың білмейтіні, осы жедел жәрдем көліктерінде Королева Ана мен оның сүйіктілері бар. Мик Трэвис (Малькольм Макдауэлл) – аурухана мен оның күмәнді әрекеттері туралы құпия деректі фильм түсіріп жатқан тілші. Ол мейірімді медбике (Марша Хант) көмегімен ішке өтеді және Миллардың қылмысты ғылыми тәжірибелерін, соның ішінде науқас Макредидің (Алан Бейтс) қанына кіргенін зерттей бастайды. Сыртта дүрлік болғанда, Трэвис та өлтіріледі, ал оның басы Франкенштейнге ұқсас эксперименттің бөлігі ретінде қолданылады, бұл эксперимент қорқынышты аяқталады. Соңында наразылар ауруханаға кіріп, Миллардың «Жаратылыс» жобасын таныстыруын бұзуға тырысады, онда ол адамзатты жетілдіргенін мәлімдейді. Корольдік отбасы мен қара халықтың алдында «Жаратылыс» ашылады – машинаға қосылған ми. «Жаратылысқа» сөйлеуге мүмкіндік беріледі және робот дауысымен Гамлеттен «Адам қандай керемет» деген сөзді айтады, бірақ содан кейін «Құдайға қанша ұқсайды» деген сөзді қайталап тұрады.

Даму

Линдсей Андерсон фильмнің бастауы 1975 жылы «Чарринг Крос ауруханасының қоршауы» туралы газетте жарияланған хабардан басталғанын айтады, онда «Гранни Брукстерн» деп танылатын кәсіби одақ өкілі бастаған жеке пациенттерге төлем жасауға қарсы үлкен наразылық болған. «Бұл мені бірден абсурдтілікке шақырды. Адамгершілік атынан аурухана сыртында тұрып, жедел жәрдем көліктерін тоқтату – керемет абсурд парадокс. Оқиға одан да шиеленісті болды, себебі «Гранни Брукстерн» мен Еңбек министрінің денсаулық сақтау саласындағы жеке пациенттер ретінде емделгені туралы айыптаулар таралды; сондықтан мен жаңалықтарға лайықты абсурд жағдайлардың жекелеген жинағын құрастыруға кірістім». Андерсон Амиельдің әділдік – адамзаттың жалғыз нағыз қағидасы деген теориясынан шабыттанғанын айтты. «Еркіндік пен теңдік – жаман қағидалар деп бүгін айтатын адам батыл, мүмкін қажетті де, себебі олар әділдікті қамтымаса, зиянды және өзін-өзі жояды. «Британия ауруханасының» мәні осында, бірақ мен бұл уағыз емес, парабола болсын деп үміттенемін. Парабола – көктегі оқия, бірақ жердегі мағынасы бар. Мен бұл – жердегі оқия, бірақ көктегі мағынасы бар болсын деймін». Осыдан кейін продюсер Клайв Парсонс жобаны қолдады. Ол Ұлыбританияның Ұлттық кино қаржы корпорациясынан 1 миллион доллар, ал EMI-ден 3 миллион доллар тартты. Хассанның айтуынша, NFFC-де Андерсонның фильмін қолдау туралы пікірталас болды. Хассан бюджеттің жиналуын Парсонстың табандылығына және сценарийдің бірнеше жыл бойы айналып келгендігіне байланысты «сенсацияның күші біраз әлсірегеніне» байланысты деп есептейді. Дегенмен, ол оны «қауіпті, қарапайым комедия» деп атады. Фильм түсіру 12 аптаға созылды. Макдауэлл фильмді тек шығындарын өтеу үшін түсіргенін, ешқандай гонорарсыз, себебі бюджетте оның әдеттегі гонорарын төлеуге жеткілікті қаражат болмады, және ол Андерсонмен қайта жұмыс істегісі келгенін айтты. Марк Хамилл де бастапқы кандидат Трит Уильямс бас тартқаннан кейін, тек шығындарын өтеуге келісіп рөл ойнады.

Шығару

Ол 1982 жылдың 27 мамырында Ұлыбританияда жарық көрді.

Үй медиасы

Британия ауруханасы Ұлыбританияда алғаш рет 2020 жылдың 29 маусымында Blu-ray дискісі түрінде Powerhouse Films арқылы шығарылды. Арнайы мүмкіндіктерге Андерсонмен аудио сұхбат, актерлер Петтифер мен Асквитпен жекелеген жаңа сұхбаттар, фильм редакторы Майкл Эллиспен сұхбат және кинотеатр трейлерлері кіреді.

Сыни қабылдау

Британдық сыншылардың көпшілігі фильмнің шығуымен бірге оны жазды, бірақ Диллис Пауэлл оны жағымды бағалады, Дэвид Робинсон оны жылдың он үздігіне қосты, ал Джефф Дэниел оны жылдың фильмі деп таңдады. Сыншы Иан Хайдн Смит «Британия ауруханасын» Андерсон мансабының «надирі» деп есептейді. «Сатираны кең көлемді комедиямен алмастыру арқылы фильм Ұлттық денсаулық сақтау жүйесіне сын айтуға тырысқан барлық деңгейде сәтсіздікке ұшырайды». Фильм «Fantasporto» фестивалінде «Көрермендер жюриінің сыйлығын» жеңіп алды.