Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хаяши Шихеи (林 子平) – жапондық әскери ғалым және Сендай доменінің вассалы. Оның есімі кейде (қытай-жапон оқылысына сәйкес) Рин Шихеи деп транслитерацияланады.
Hayashi Shihei (林 子平) was a Japanese military scholar and a retainer of the Sendai Domain. His name is sometimes transliterated (according to the Sino Japanese reading) as Rin Shihei.
Өмірбаян
Хаяши Эдода Токугава сёгунатына құжаттар жөніндегі комиссар ретінде қызмет еткен 600 коку хатамотосы Хаяши Гонъёуэ Ёшимичидің екінші ұлы болып дүниеге келді. Бірақ, Хаяши үш жасқа толғанда, әкесі белгілі бір себеппен қуылды және ронин болды. Хаяши мен оның ағасын оның ағасы Хаяши Дзюдзо, дәрігер, тәрбиеледі. Алайда, Хаяшидің үлкен әпкесі Киё, Эдодағы Дате кланының резиденциясында Дате Ёсимураның қызметінде болды. Ол Сендай доменінің 6-шы даймёсы Дате Мунемураның кәнизағы болды. Оның ықпалы арқасында Хаяши Дзюдзо 150 коку стипендиясымен Сендай доменінің ресми дәрігері болып тағайындалды, ал Хаяшидің інісі Хаяши Кадзэн оның мұрагері ретінде қабылданды. Дате Ёсимура қайтыс болғаннан кейін олар Сендайға көшіп барды; алайда Хаяшидың өзі ресми лауазымы немесе стипендиясы болмады және үй ішінде жұмыссыз қалды. Ол «Алты жоқ» деп аталатын өлең жазды, онда: «Менің ата-анам, әйелім, ұлым жоқ, баспа блогым, ақшам жоқ, мен «өлім болмасын» деп тілеймін» делінген. Бірақ Хаяши бекер отырмады. Ол сол кездегі көптеген рангакү ғалымдарымен, экономистермен және әскери ғалымдармен белсенді хат алмасып жүрді. 1777 жылы ол Нагасакиге барды, онда голланд кемелерінің үлкендігі мен күшіне қатты таң қалды, сондай-ақ голланд Оперхофтықтардан орыстардың Сібірден Азияға оңтүстікке қарай жылжу ниеттерін білді. Бұл оның солтүстікке, Мацумаэге сапарға шығуына себеп болды. Ол елдің жағалау қорғанысының нашарлығын және сыртқы әлем туралы білімсіздігін байқады. 1786 жылы ол «Сангоку Цүран Дзүсэцу» (Үш елдің суреттелген сипаттамасы) атты кітап жариялады, онда Корея, Рюкю және Эзоға қатысты Жапонияның геосаяси жағдайы егжей-тегжейлі сипатталған. Ол Қытайдың бір күні Жапонияға басып кіруге тырысуы мүмкін деген алаңдаушылық білдірді, өйткені бұрын Камакура кезеңінде де тырысқан болатын, сонымен қатар Жапонияның Хоккайдодағы солтүстік шекарасын мекендеуі және дамыту қажеттігін атап өтті. 1787 жылы ол 16 томдық «Кайкоку Хэйдан» (яғни теңіз елінің әскери қорғанысы) атты еңбегін жариялады. Онда ол Жапонияның теңізден шабуылға ұшырауына байланысты осал екенін және Жапонияның батыстық әскери ғылымды қабылдауы және самурайларды қайта тәрбиелеуі керектігін айтты. Ол ұйымдастырылған жаттығулардың жетіспеушілігіне наразылық білдірді және жеке жекпе-жек жаттығуларына қарағанда, хорен немесе командалық жаттығудың маңыздылығын атап өтті. Ол кеме жасау, зеңбіректер және басқа да әскери конструкцияларды техникалық тұрғыдан сипаттады. Ол әсіресе сёгунаттың сакоку ұлттық оқшаулау саясатын сынады. Бұл еңбек үлкен қызығушылық туғызды, бірақ 1792 жылдың мамыр айында ұлттық қауіпсіздік мәселелерін ресми келісімсіз талқылауды негізге ала отырып, оған тыйым салынды. Хаяши үй қамауына алынды. Ол келесі жылы қайтыс болды. Такаяма Хикокуро және Гамо Кунпеймен бірге Хаяши «Кансэй кезеңінің үш керемет адамы» (Кансэй но сан кидзин 寛政の三奇人) ретінде танымал.
Hayashi was born in Edo as the second son of Hayashi Gonhyoue Yoshimichi, a 600 koku hatamoto who served the Tokugawa shogunate as commissioner for documents. However, when Hayashi was only three years old, his father was expelled for some reason and became a ronin. Hayashi and his brother were brought up by his uncle Hayashi Jyūgo, a physician. However, Hayashi had an elder sister, Kiyo, in the service of Date Yoshimura at the Date clan residence in Edo. She became the concubine of the 6th daimyō of Sendai Domain, Date Munemura. Through her influence, Hayashi Jyūgo received an appointment as official doctor to Sendai Domain with a stipend of 150 koku, and Hayashi's brother Hayashi Kazen was adopted as his heir. On Date Yoshimura's death, they moved to Sendai; however, Hayashi himself had no official post or stipend, and remained unemployed within the household. He wrote a poem called "Six No's", which reads: "I have no parents, no wife, no son, no block for printing, no money, and I wish for 'no death'." However, Hayashi was not idle. He maintained an active correspondence with many of the leading rangaku scholars, economists and military scientists of the day. He also travelled to Nagasaki in 1777 where he was especially impressed with the size and strength of the Dutch ships, and learned of Russian intentions to advance south from Siberia into Asia from the Dutch Opperhoofd. The caused him to make a journey to Matsumae in the north, and he increasing became aware of the weaknesses of the country's coastal defences, and ignorance of the outside world. In 1786, he published Sangoku Tsūran Zusetsu (Illustrated Description of Three Countries), describing in detail Japan's geopolitical position in relation to Korea, Ryukyu and Ezo. He raised concerns that China may one day attempt to invade Japan, as had been attempted in the Kamakura period, and also emphasized the need for Japan to populate and develop its northern frontier in Hokkaido. In 1787, he published Kaikoku Heidan (i. e. Military Defense of a Maritime Nation), a 16 volume work in which he stressed Japan's vulnerability from the sea and need for Japan to adopt Western military science and the re education of the samurai. He complained of the lack of organized drill exercises, and stressed the importance of chōren, or teamwork drill, rather than mere individual martial training. He gave technical descriptions about shipbuilding, cannons and other military designs. He especially was critical of the Shogunate's sakoku national isolation policy. The work generated great interest, but was banned in May 1792, on the grounds that national security matters were being discussed without official consent. Hayashi was placed under house arrest. He died the following year. Together with Takayama Hikokurō and Gamō Kunpei, Hayashi is known as one of the "Three Excelling Men of the Kansei Period" (Kansei no san kijin 寛政の三奇人).
Қабір
Хаяшидің қабірі Сендай қаласының Аоба ауданындағы Рюун буддалық ғибадатханасында орналасқан. Ол 1942 жылы Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды. 1967 жылы оның төңірегіндегі аудан Шихей-чо деп аталды. Оның еңбектерін еске түсіретін тақта Сендай қамалының орнында да табылады.
Hayashi's grave is at the Buddhist temple of Ryuun in in Aoba ku, Sendai. It was proclaimed a National Historic Site in 1942. The surrounding neighbourhood was renamed Shihei chō in 1967. A plaque commemorating his accomplishments can also be found at the site of Sendai Castle.