Жапонның Мэйдзи дәуірінде (1868-1912) Батыс мәдениетін қабылдауы – "Бунмэй каика". Салт-дәстүрлердегі өзгерістер, модернизация, Фукузава Юкити және "өркениет" ұғымы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бунмей кайка (文明開化) – Мейдзи дәуірінде (1868–1912) Жапониядағы институттар мен әдет-ғұрыптардағы үлкен өзгерістерге алып келген батыстану құбылысы. Бұл термин көбінесе Мейдзи дәуірінің басындағы кезеңді сипаттау үшін қолданылады, сол кезде әдет-ғұрыптар мен мінез-құлықтар бұрынғы феодалдық қоғамнан күрт өзгерді. Фукузава Юкичи сияқты ғалымдардың ықпалымен, Батыс мәдениетін қабылдау Жапонияға дәстүрлі мәдениетінің кемшіліктерін жеңуге көмектеседі деп есептелді.
Bunmei kaika (文明開化) refers to the phenomenon of Westernization in Japan during the Meiji era (1868–1912), which led to major changes in institutions and customs. The term is generally used for the period in the early Meiji era when customs and manners changed drastically from the feudal society of the past. Under the influence of scholars such as Fukuzawa Yukichi, it was thought that adopting Western culture would allow Japan to overcome the perceived weaknesses of its traditional culture.
Этимология
Бунмей-кайка термині Фукузава Юкичидің "Цивилизация теориясының негіздері" (文明論之概略) кітабында "цивилизация" сөзінің аудармасы ретінде қолданылған. Бастапқыда Жапонияда тек (文明) ғана "цивилизация" деп аударылған. Алайда, (開化) сөзі қазір "цивилизация" мағынасында да кеңінен қолданылады. Кайка бастапқыда буддизмде "адамды ақыл-ойға немесе принципке жетелейтін және жақсы бағытқа бағыттайтын әрекет" дегенді білдіреді. Эдо дәуірінде Токугава әулеті елдің дамуын білдіру үшін (開ける) етістігін қолданған, сондықтан 開 канжиін бөлісетін кайка, "даму" сияқты мағынаға ие болды. Бунмей және кайка екеуі де [[қытай-жапон сөздігінен алынған сөздер.
The term bunmei kaika was used as a translation of "civilization" in Fukuzawa Yukichi's book An Outline of a Theory of Civilization (文明論之概略). Originally, only (文明) was translated as "civilization" in Japan. However, the word (開化) is now also widely used to mean "civilization". Kaika originally meant "the action of making someone understand reason or principle and guiding them to good direction" in Buddhism. In the Edo period though, the Tokugawa family used the verb (開ける) to refer to the development of a nation, so kaika, which shares the kanji 開, gained a meaning like "development". Both bunmei and kaika are [[Sino Japanese vocabulary.
Мэйдзи дәуірінің тарихы
Бунмей-кайканың негізгі итераторы – Мейдзи қайта жаралуы, яғни 19 ғасырдың екінші жартысында Жапонияда болған зор өзгерістер. 1639 жылдан 1854 жылға дейін Жапония сакоку саясаты бойынша басқа елдерге жабық болды. Токугава шогунаты христиан елдеріне саяхаттауға тыйым салу, испан және португалдықтардың Жапонияға келуіне тыйым салу және Оңтүстік-Шығыс Азиямен қарым-қатынасты үзу сияқты сыртқы саясатты іске асырды. Жапония іс жүзінде басқа елдерден оқшауланды. 1854 жылы коммодор Перри Урагаға елді әлемге ашу туралы өтінішпен келді, нәтижесінде АҚШ пен Жапония арасындағы бейбітшілік және достық шарты жасалды. Бұл сакоку саясатын аяқтады. Соның салдарынан Жапония халқы өз елін қорғау қажеттігін жақсырақ сезіне бастады, осыдан соң сонно джой идеясы туды. Сонымен қатар, шогунатты құлату идеясы тарады. Көптеген адамдар сол кездегі шогун Токугава Ёсинобутан барлық билікті императорға қайтаруды талап етті. Тайсей Хокан (大政奉還) деп аталатын оқиғада Токугава шогунаты өкілеттіктерінен бас тартуға келісті. Осыдан кейін жаңа үкімет ресми түрде құрылды. 1868 жылы Токугава күштері мен Сацума және Чошу кландарынан құралған жаңа Мейдзи үкіметінің күштері Бошин соғысында шайқасты. Мейдзи күштері Токугава күштерін жеңіп, Жапонияда билікті жаңа үкімет алды. Үкімет астананы Киотодан Токиоға көшіріп, императордың төңірегінде орталықтандырылған мемлекет құруға кірісті. Мейдзи үкіметі хан жүйесін жойды. Мейдзи императоры да Жарғы ант қабылдады. Осылайша Мейдзи үкіметі саяси билікті біртіндеп арттырды. Осы кезде Жапониядағы феодалдық жүйе құлады. Жаңа үкімет шетелдердегі, әсіресе Германиядағы үлгідегі жаңа жүйелерді енгізіп, жаңа басқару жүйесін құрды.
The main impetus for the bunmei kaika was the Meiji Restoration, a series of huge changes that occurred in Japan in the latter half of the 19 century. From 1639 to 1854, Japan was closed to other countries under a policy called sakoku. The Tokugawa shogunate implemented foreign policies such as banning the voyage to Christian countries, banning the arrival of Spanish and Portuguese into Japan, and cutting relations with Southeast Asia. Japan was effectively isolated from other countries. In 1854, Commodore Perry visited Uraga to ask for the opening of the country to the world, which resulted in the Treaty of Peace and Amity between the United States and Japan. This ended the policy of sakoku. As a result, people in Japan became more aware of the need to protect their country, and the idea of sonnō jōi was born. At the same time, the idea of overthrowing the Shogunate spread. Many people demanded Tokugawa Yoshinobu, the Shogun at the time, to return all powers to the Emperor. In an event called the Taisei Hōkan (大政奉還), the Tokugawa Shogunate agreed to give up its powers. After this, a new government was officially established. In 1868, Tokugawa forces and the new Meiji government's forces, composed of the Satsuma and Chōshū clans, fought in the Boshin War. The Meiji forces defeated the Tokugawa forces, and the new government took power in Japan. The government moved the capital from Kyoto to Tokyo and began to build a centralized state around the Emperor. The Meiji government abolished the han system. Emperor Meiji also announced the Charter Oath. In this way, the Meiji government steadily came to hold greater political power. The feudal system in Japan collapsed at this time. The new government introduced new systems following the example of foreign countries, especially Germany, and established a new governance system.
құбылыстың жалпы көрінісі
Бұл дәуірді бейнелейтін атақты мақал: "Егер шашы қысқа (散切り, zangiri) қырқылған адамды тапсаң, өркениеттің дыбысын естисің". Бұл мақал батыстық шаш үлгілерінің өркениеттің символы екенін көрсетеді. Батысшалану адамдардың ойлау жолын өзгертті. Жапониядағы қоғам қатаң түрде бөлінгендіктен, буньмей-кайка таптық жүйені жоюға және барлық адам тең деген идеяның таралуына әкелді. "Напасы көп" немесе "ластығы көп" деп аталатын; 穢多; [[Буракумин] және (非人), адам деп есептелмеген адамдар, азамат ретінде мойындалды. Бұл азаматтарды толыққанды тең етпесе де, халықтың демократиялық үкіметке ие болуы керек деген ой туды.
A famous saying that symbolizes this era is: "If you tap a head with hair cropped short (散切り, zangiri), you will hear the sound of civilization." This saying shows that Western hairstyles were a symbol of civilization. Westernization changed the way people thought. In Japan, where society was strongly divided, bunmei kaika led to the abolition of the class system and the spread of the idea that all people were equal. People called 'abundance of defilement' or 'abundance of filth'; 穢多; [[Burakumin and (非人), who were not treated as human beings, came to be recognized as citizens. Although this did not makes the citizens perfectly equal, the idea that people should have democratic government was born.
Өзгерістер
Жапонияға батыстан көптеген нәрселер келді. Импортталған заттардың ішінде батыстық қолшатырлар, шампунь, батыстық киімдер, батыстық үлгідегі ғимараттар, газ шамдары, тіпті мектептер, газеттер, журналдар және жартылай батыстық үлгідегі ғимараттар болды. Бұлар (開化物) деп аталды.
Many things from the West came into Japan. Imported items included Western umbrellas, shampoo, Western clothing, Western style buildings, gas lamps, and even schools, newspapers, magazines, and semi Western style buildings. These were called (開化物).
Заңнама
Жапонияда әскери шақыру жүйесі болған. Бірақ, әскери шақыру жүйесі француздық үлгіден неміс үлгісіне өзгерді. Осы жүйені дұрыс түсінбеу салдарынан қан салығына қатысты көтеріліс болды. Сауатсыз бұрынғы шаруалар салықты қан төлеу арқылы төлеу керек деп ойлады. Жеке есімдер туралы: 1875 жылы қарапайым адамдардың тегін алуы талап етілген жарлық жарияланды. Кейін, 1898 жылы (Мейдзи 31) Азаматтық кодекс некедегі жұбайлардың бірдей тегі болуын міндеттеді, бұл бүгінгі некелік тегі мәселесіне әкеп соқты.
Conscription — There was a conscription system in Japan. However, the conscription system changed from the French type to the German type. Due to a misunderstanding of this system, the blood tax riots occurred. The uneducated former peasants thought that they had to pay blood as tax. Personal names — In 1875, a decree was promulgated requiring commoners to obtain surnames. Later, in 1898 (Meiji 31), the Civil Code required the same surname for married couples, which led to today's marital surname issue.
Сәулет және қалалар
Ғимараттар жартылай батыс стилінде, қабырғалары кірпіштен салынған. Көптеген ғимараттарды шетелдік сәулетшілер жобалаған. Британдық сәулетші Джозиа Кондер Рокумейканды жобалаған, ол маңызды дипломатиялық ғимаратқа айналды. Біртіндеп жапон сәулетшілерінің саны артып, Тацуно Кинго атты сәулетші батыс стилінде бірнеше ғимараттарды жобалады. Токио вокзалы – осыған ұқсас мысалдардың бірі. Батыс стиліндегі сәулеттің басқа да мысалдары – Цукидзи қонақ үйі ғимараты (築地ホテル館) және Гинза кірпіш қалашығы.
Buildings were built in a semi Western style, using bricks for walls. A lot of buildings were designed by foreign architects. The British architect Josiah Conder designed the Rokumeikan, which became a key diplomatic building. Gradually, the number of Japanese architects increased, and an architect named Tatsuno Kingo designed a number of Western style buildings. Tokyo Station is one such example. Other examples of Western style architecture are the Tsukiji Hotel Building (築地ホテル館) and Ginza Bricktown.
Мемлекеттік кәсіпорындар
Томиока жібек фабрикасы 1872 жылы жұмысын бастады.
Tomioka Silk Mill — started operation in 1872.
Тағам
Жапон тамақ мәдениетінде маңызды өзгерістер болды, мысалы, Канагаки Робунның «Бық жеуші» (安愚楽鍋) кітабында сипатталғандай сукияки жеу. Бұрын Жапонияда буддалық сенімдерге байланысты жануар еті таза емес деп есептелгендіктен, теңіз өнімдерінен басқа ет жеу мәдениеті болған жоқ. Алайда, ет жеуді насихаттау мақсатында 1871 жылдан бастап императордың тағамында ет белсенді түрде қолданыла бастады. Бұл туралы газеттер мен журналдарда жарияланғанда, бүкіл елде ет жеуге көтермеледі. Осы кезеңде кофе мен май да импорттала бастады, бірақ бұл тағамдар Жапонияда кең танылмады. 1872 жылы жапондықтар Осакада алғаш рет сыра қайнатып, сатуға кірісті. 1877 жылы ол Токиоға жеткізілді, және бір кездеге 100-ге жуық сыра компаниясы құрылды. Басқа өзгерістердің қатарында сүт ішу және анпанның ойлап табылуы болды.
There were major changes in Japanese food culture, such as eating sukiyaki as described in Kanagaki Robun's The Beef eater (安愚楽鍋). Before, there was no culture of eating non seafood meat in Japan because of a Buddhist belief that the meat of animals was impure. However, in order to promote eating meat, meat was actively used in the Emperor's meals from 1871. When this was reported in newspapers or magazines, meat eating was encouraged throughout the country. Imports of coffee and butter also started around this time, but these foods did not become very popular in Japan. In 1872, Japanese started brewing and selling beer in Osaka for the first time. In 1877, it was shipped to Tokyo, and at one time nearly 100 beer companies were established. Other changes included drinking milk and the invention of anpan.
Қаржылық
Үкімет бұрынғы кезеңдегі монеталар мен қағаз ақшаны қолдану арқылы валюта тапшылығын шешуге тырысты. Кейіннен алтын стандарты жүйесі енгізілді, ал 1871 жылы алтынды халықаралық валюта ретінде пайдалану үшін (新貨条例) қабылданды. Сонымен қатар, АҚШ-тың үлгісі бойынша ақша жүйесін біріктіргісі келген үкімет (国立銀行条例) қабылдады. 1879 жылы ел бойынша 153 ұлттық банк құрылды және оларға белгілі бір шарттарда қағаз ақша шығару құқығы берілді.
The government tried to solve a currency shortage by using coins and bills of the former period. Later, the gold standard system was introduced, and the (新貨条例) was enacted in 1871 so that gold could be used as an international currency. In addition, the government, which wanted to unify the monetary system following the example of the United States, enacted the (国立銀行条例). In 1879, as many as 153 national banks were established across the country and were granted the right to issue paper money under certain conditions.
Күнтізбе
Григориан күнтізбесі – 1872 жылдың 2 желтоқсанына дейін Тенпо күнтізбесі қолданылып, келесі күні Григориан күнтізбесінің 1873 жылдың 1 қаңтарына ауыстырылды. Мияке Сетсурей және оның айналасындағы сыншылар бұл қозғалыстың жапон мәдениетіне тигізген жағымсыз әсерлерін, атап айтқанда, іздесерлікке, материализмге, радикализмге, құндылықтардың коммерциялануына және ынтымақтастықтың әлсіреуіне байланысты сынады. 1890 жылдары неміс экономикалық ойларының енгізілуі индустрияландыру мен оның мәселелерін – таптық қақтығыстарды, еңбек дауларын және шаруалар ауылдарының құлауын – жапондықтардың қабылдауына әсер етті.
Gregorian calendar — The Tenpō calendar was used until December 2, 1872, and the following day was changed to January 1, 1873, of the Gregorian calendar. Critics such as Miyake Setsurei and his circle derided the movement's negative effects on Japanese culture, namely decadence, materialism, radicalism, the commercialization of values and the decline of cooperation. The introduction of German economic thought in the 1890s influenced the way some Japanese perceived industrialization and its problems, including class conflict, labor strife, and the destruction of the peasant village.