Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Орта Днепр мәдениеті (Среднеднепро́вская культу́ра) – шамамен б.з.д. 3200–2300 жылдар аралығында Солтүстік Украина мен Беларусь аумағында қалыптасқан, Шымды керамика мәдениетінің алғашқы үлгісі.
The Middle Dnieper culture (Среднеднепро́вская культу́ра) is a formative early expression of the Corded Ware culture, ca. 3200—2300 BC, of northern Ukraine and Belarus.
Тарату
Атауынан көрініп тұрғандай, бұл мәдениет Днепр өзенінің орта ағысында дамыған. Ол Индоевропалық Ямная мәдениетінің және Триполье мәдениетінің соңғы кезеңдерімен бір мезгілде болған, сондай-ақ олардың кейінгісі болып табылады. Географиялық тұрғыдан алғанда, Орта Днепр мәдениеті Глобулярлы Амфора мәдениеті орналасқан аймаққа (оңтүстік және шығыс) жақын орналасқан. Ол Глобулярлы Амфора мәдениетінен сәл кейінірек басталып, одан сәл ұзаққа созылса да, көбінесе онымен бір уақытта болған. Фатьяново-Баланово мәдениеті Орта Днепр мәдениетінің шығысқа қарай кеңеюі деп есептеледі.
As the name indicates, it was centered on the middle reach of the Dnieper River and is contemporaneous with the latter phase and then a successor to the Indo European Yamnaya culture, as well as to the latter phase of the Tripolye culture. Geographically, the Middle Dnieper culture is directly behind the area occupied by the Globular Amphora culture (south and east), and while commencing a little later and lasting a little longer, it is otherwise contemporaneous with it. The Fatyanovo–Balanovo culture is, in turn, considered an eastern extension of the Middle Dnieper culture.
Сипаттамалары
200-ден астам орын анықталған, көбінесе дөңгелек обалар астындағы жерлеулер; осы жерлеулердің кейбіреулері Ямная дәуірінің қорғандарына екінші рет жерленгендер. Қабірлерге қосылған заттардың ішінде керамикалық ыдыстар мен тас соққылар болды. Солтүстік аймақта өртеу іздері де кездеседі. Қоныстарды анықтау қиынға соғады; экономикасы Ямная және Сымды керамика мәдениеттеріне ұқсас, жартылай немесе толық көшпелі мал өсірумен байланысты болды.
More than 200 sites are attested to, mostly as barrow inhumations under tumuli; some of these burials are secondary depositions into Yamnaya era kurgans. Grave goods included pottery and stone battle axes. There is some evidence of cremation in the northerly area. Settlements seem difficult to define; the economy was much like that of the Yamnaya and Corded Ware cultures, semi to fully nomadic pastoralism.
Ұлты
Мария Гимбутас ұсынған Курган гипотезасы аясында, бұл мәдениет Ямная мәдениетінен және оның тікелей ізбасарларынан Солтүстік және Орталық Еуропаға көші-қонның (немесе, қалауынша, шапқышылықтың) маңызды орталығы болып саналады. Орта Днепр мәдениеті орналасқан аймақ Днепрдің Припять саласы арқылы дала тайпалары үшін тиімді көші-қон жолын ұсынып, Ямная мен Сымды керамика мәдениеттері арасындағы мәдени байланыс рөлін атқарған болуы мүмкін деген пікір бар. Бұл аймақ сонымен қатар классикалық шапқышылық жолы болып келген, мысалы, моңғол Алтын Орда әскерлерінің (даладан шығыстан батысқа қарай) және Наполеон Бонапарттың (Еуропадан батыстан шығысқа қарай) тарихи жорықтарында осының куәсі бар. Алайда, Орта Днепр мәдениеті Ямная далалық тайпалары мен орман-дала аймағының тұрғындары арасындағы байланыс аймағы ретінде қарастырылады, бұл Индо-иран тілдерінде сөйлейтін халықтар мен Балто-славян тайпалары арасындағы қарым-қатынастың белгісі болуы мүмкін, археологиялық деректердегі материалдық заттардың алмасуы осыны көрсетеді, бірақ көші-қонсыз.
Within the context of the Kurgan hypothesis of Marija Gimbutas, this culture is a major center for migrations (or invasions, if one prefers) from the Yamnaya culture and its immediate successors into Northern and Central Europe. It has been argued that the area where the Middle Dnieper culture is situated would have provided a better migration route for steppe tribes along the Pripyat tributary of the Dnieper and perhaps provided the cultural bridge between Yamnaya and Corded Ware cultures. This area has also been a classic invasion route, as seen historically with the armies of the Mongol Golden Horde (moving east to west from the steppes) and Napoleon Bonaparte (moving west to east from Europe). On the other hand, the Middle Dnieper culture has been viewed as a contact zone between Yamnaya steppe tribes and occupants of the forest steppe zone, possibly signaling communications between pre Indo Iranian speakers and pre Balto Slavs as interpreted by an exchange of material goods evident in the archaeological record sans migration.