Кіріспе

Айдахо штатының ресми туы және мемлекеттік эмблемасы

Айдахо территориясының мөрі 1863 жылы қабылданған және 1890 жылы штат мәртебесіне ие болғанға дейін бірнеше рет қайта суреттелген. Алғашқы мемлекеттік Ұлы мөрді 1890 жылдары АҚШ штатының мөрін жасаған жалғыз әйел – Эмма Эдвардс Грин жасаған. Бұл мөр 1957 жылға дейін қолданылды, содан кейін штат үкіметінің өтініші бойынша Пол Б. Эванс және Caxton Printers, Ltd. орталықтағы қалқанға көбірек адамдарға бағытталған элементтер қосу мақсатында мөрді сәл өзгертті. Айдахо штатының туы 1927 жылдың 15 наурызында қабылданды және көк түсті фонда орналасқан штат мөрінен тұрады. "Айдахо штаты" деген сөздер алтын әріптермен мөрдің астындағы қызыл және алтын жолақта жазылған. Тудың ресми сипаттамасына сәйкес, оның шеттері алтынмен жиектелген болуы керек. Мөрде шахтер мен әйел бейнеленген, олар теңдік, бостандық және әділдікті символдайды. Мөрдегі символдар Айдахоның табиғи ресурстарын көрсетеді: кен орындары, ормандар, егістік жерлер және жануарлар дүниесі.

Тарих

Қазіргі мөрдің сыртқы сақинасында "Айдахо штатының Ұлы мөрі" деген мәтін жазылған, ал жұлдыз штаттар галактикасындағы жаңа нұрды білдіреді. Ішкі сақинасында латын тілінде "Esto perpetua" ("Мәңгі болсын" немесе "Бұл мәңгілік") деген ұран жазылған ту бар. Әділдікті бейнелейтін әйел мен кенші киіміндегі ер адам қалқанды ұстап тұр. Кенші – штат құрылған кездегі штаттың негізгі өнеркәсібін көрсетеді. Қалқанның ішінде штаттың символдық бейнелері бейнеленген. Алдыңғы пландағы қарағай Айдахоның үлкен ағаш өнеркәсібіне қатысты. Қалқанның сол жағындағы егінші, сондай-ақ қалқанның астындағы астық – Айдахоның ауыл шаруашылығы ресурстарын көрсетеді, ал екі мүйіз – бау-бақша шаруашылығына сілтеме жасайды. Айдахода жабайы бұғы мен қашанды қорғайтын аң аулау заңы бар; бұғының басы қалқаннан жоғары көтеріледі. Әйелдің оң жағында жабайы шырға (жалған жеміс ағашы) гүлдейді, ал піскен бидай оның иығына дейін жетеді. Қалқанда бейнеленген өзен – Жылан немесе Шошон өзені. 1957 жылы штаттық үкіметтің өтініші бойынша Пол Б. Эванс және Caxton Printers, Ltd. мөрді сәл өзгертті, орталық қалқанға көбірек адам бейнесін қосу үшін. 2001 жылы Солтүстік Америкалық Вексиллиологиялық қауымдастығы өз мүшелерінен Канаданың 72 провинциялық, АҚШ штаттарының және АҚШ территориялық туларының дизайны туралы сауалнама жасады. Айдахо 72 команданың ішінде 64-ші орынды алып, соңғы ондыққа кірді. 1920 жылдардың көп бөлігінде штаттың әскери атқарушысы жасаған және Айдахо губернаторының иелігінде болған, ол шетелге сапарлағанда онымен бірге алып жүретін бір ғана Айдахо штатының туы болды.