Федералдық аумақтар – мемлекеттік басқарудың тікелей қарамағындағы әкімшілік бөліністері. Бразилияда бұрын болған, қазір жойылған аумақтар туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ұлттық үкіметтің тікелей бақылауындағы аумақ
Area under the direct control of the national government
Федеративтік аумақ – федерацияның ұлттық үкіметінің тікелей және көбінесе толық құзыретіне бағынатын әкімшілік бөлініс. Федеративтік аумақ федерацияның бір бөлігі, бірақ ешбір штаттың құрамына кірмейді. Штаттар федерацияны құрайды және егемендікті федералды үкіметпен бөліседі, ал аумақтың егемендік мәртебесі жоқ және конституциялық тұрғыдан федералды үкіметке тәуелді.
A federal territory is an administrative division under the direct and usually exclusive jurisdiction of a federation's national government. A federal territory is a part of a federation, but not a part of any federated state. The states constitute the federation itself and share sovereignty with the federal government, while a territory does not have sovereign status and is constitutionally dependent on the federal government.
Бразилия
Бразилияда, Федералды Конституцияда еске алынса да, қазіргі уақытта федералды территориялар жоқ. Бразилия 1988 жылғы Конституция қабылдалғанға дейін үш территорияға ие болды: Фернандо-де-Норона (қазір Пернамбуко штатының ауданы), Амапа және Рорайма, бұл штаттар толыққанды мойындалды. 1943 жылдан 1982 жылға дейін Рондония да федералды территория болып келді (1956 жылға дейін Гуапоре территориясы деген атпен).
In Brazil, although mentioned in the Federal Constitution, currently there are no federal territories. Brazil had three territories until the adoption of the 1988 Constitution: Fernando de Noronha (today a state district of Pernambuco), Amapá, and Roraima, now fully recognised states. From 1943 to 1982, Rondônia was also a federal territory (until 1956 under the name of Território do Guaporé).
Канада
Солтүстік-Батыс территориялар бұрын қазіргі Канаданың көп бөлігін құрады және 1882 жылдан 1999 жылға дейін басқаруды жеңілдету үшін округтерге бөлінді. Мұндай округтердің бірі – Кейуатин, 1876 жылдан 1905 жылға дейін дербес федералдық аумақ болды.
The Northwest Territories used to include a majority of what is now Canada, and was divided into districts for ease of administration from 1882 until 1999. One such district, Keewatin, was its own federal territory from 1876 until 1905.
Германия
Неміс империясы – монархиялар мен бірнеше қала-мемлекеттердің федерациясы еді. Алайда, Франко-Прус соғысынан кейін жаңа құрылған мемлекет, бұрын Киелі Рим империясына қарасты болған, негізінен неміс тілінде сөйлейтін екі француз аумағы – Эльзас пен Лотарингияның ірі бөліктерін аннексиялады. Жергілікті халықтың көп бөлігі осы аумақтың берілуіне қарсы болды, яғни жаңадан алынған территорияға мемлекеттік мәртебе беру, Германия саясатына және заңдарына бейімделмеген, тәуелсіздікке ұмтылуы мүмкін мемлекет құруға алып келер еді. Аумақты Пруссияға қосу, Шлезвиг-Гольштейн және Германияның бірігу соғыстары кезінде басқа да мемлекеттерге жасалғандай, Пруссияның ықпалынан кемсінген Оңтүстік Германия мемлекеттері тарапынан қарсылыққа ұшырады. Сондықтан Бавария мен Баденге аннексиялау да талқыланды, бірақ әскери шенділер бұл маңызды шекаралық территорияның Берлиннен басқарылуын қажет деп есептеді. Келісімге келгендей, Отто фон Бисмарк Эльзас-Лотарингияны тікелей императорлық (федералды) үкімет басқаратын территория ретінде қосуды ұсынды, нәтижесінде Эльзас-Лотарингия императорлық территориясы (Рейхсланд Эльзас-Лотарингия) құрылды. Бұл территориялық мәртебе, АҚШ-та кең таралғандай, материктік Германияда бірегей болды, себебі барлық құрамына кіретін мемлекеттер өздігінен басқару құқығына ие еді. 1911 жылы Германия империясының Конституциясына түзетулер енгізіліп, Эльзас-Лотарингия белгілі бір мәселелер бойынша, соның ішінде өз үкіметі мен Бундестагтағы дауыс беру құқығы бойынша мемлекет ретінде қарастырылды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Франция бүкіл аймақты аннексиялады. Одан бері неміс ұлттық үкіметі нацистік үкіметті қоспағанда, неміс территориясын тікелей басқармады; алайда, нацистік Германия, Шығыс Германия сияқты, мемлекеттік үкіметтердің іс жүзінде таратылған орталықтандырылған мемлекет болды. Германия Федеративтік Республикасының Негізгі заңы қазіргі таңда федеративтік территорияны, оның ішінде астаналық округті құрудың заңдық жолын қарастырмайды және Германияның ұлттық территориясын тек штаттардан тұратындығын көрсетеді.
The German Empire was a federation of monarchies and a few city states. However, after the Franco Prussian War, the newly created country annexed large parts of Alsace and Lorraine, two mostly German speaking French territories which used to belong to the Holy Roman Empire. A large part of the local population was opposed to the transfer, meaning that granting statehood to the recently acquired territory would establish a state with a possible desire for secession which also was not used to German politics and German law. Incorporating the territory into Prussia, as happened to Schleswig Holstein and other states during the German Unification Wars, was opposed by the South German states which already felt diminished by Prussia. Hence, an annexation to Bavaria and Baden was also discussed, yet met with opposition by the military which opined that the crucial border territory had to be governed from Berlin. As a compromise, Otto von Bismarck successfully proposed to incorporate Alsace Lorraine as a territory directly governed by the Imperial (federal) government, leading to the creation of the Imperial Territory of Alsace Lorraine (Reichsland Elsaß Lothringen). The territorial status, common in the US, was unique within mainland Germany, as all constituent states were self governing. In 1911 the Constitution of the German Empire was amended to treat Alsace Lorraine as a state for certain matters, including its own government and votes in the Bundestag. France annexed the complete area after World War I. Since then, the German national government never had direct control over a German territory, with the exception of the Nazi government; however, Nazi Germany was like East Germany a centralized state where state governments were de facto abolished. The Federal Republic of Germany's Basic Law does not currently provide a legal way to create a federal territory, including a capital district, and describes the German national territory as being composed solely of states.
Америка Құрама Штаттары
АҚШ-та көптеген штаттар штат мәртебесіне қол жеткізбес бұрын аумақтардың немесе аумақтардың бір бөлігі болды, мысалы, Луизиана аумағы, Миссисипи аумағы, Орегон аумағы, Аляска аумағы және Гавай аумағы. Штаттық мәртебеге ие болғанға дейін, АҚШ-тың бұл аумақтары әдетте "ұйымдастырылған, біріктірілген аумақтар" деп сипатталды, яғни аталған аумақтың үкіметі өзін-өзі басқарудың қабылданған федералдық стандарттарына сәйкес келетіндей етіп ресми түрде құрылған және аталған аумақ АҚШ-қа "органикалық" болды, яғни оның ажыратылмайтын бөлігі, протекторат емес, басқа елге жалға берілген және формальды түрде соған тиесілі болатын аймақ немесе басқа елдің немесе топтың берген концессиясы, олар оған белгілі бір құқықтарды сақтап қалу мүмкіндігіне ие болды. "Біріктірілген" аумақтар АҚШ-тың бір бөлігі болып табылады, бірақ ешқандай жеке құраушы штаттың бөлігі емес, және "біріктірілмеген" аумақтар сияқты басқа елдерге оңай сатылмайды немесе берілмейді.
In the United States, many of the states were territories or parts of territories before reaching statehood, e. g. Louisiana Territory, Mississippi Territory, Oregon Territory, Alaska Territory and Hawaii Territory. Before reaching statehood, these territories of the United States were formally usually of a kind which can be described as "organized incorporated territories", meaning that the government of the jurisdiction was formally organized in such a way as to comply with recognized federal standards for self government, and that the jurisdiction was "organic" to the United States, that is, an irrevocably inseverable part of it rather than a protectorate, an area leased from and still pertaining formally to another nation, or a concession granted by another nation or group which conceivably could retain certain rights to it. "Incorporated" territories are a part of the United States, though not of any particular constituent state, and as are not readily saleable or cessionable to other powers in the way that "unincorporated" territories are.