Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гиндуизмдегі ауыл құдайлары
Village deities in Hinduism
Грамадевата – индуизмдегі белгілі бір жердің қорғаушы құдайы, көбінесе Үндістанның ауылдарында құлшылық етеді. Әртүрлі текті грамадеваталар, оларға дұға етілген жағдайда, өз ауылдарының тұрғындарын қарақшылардан, жұқпалы аурулардан және табиғи апаттардан қорғайды деп саналады, әйтпесе олар осы апаттардың себебін келтіреді деп сендіреді. Оңтүстік Үндістанда грамадевата көбінесе әйел болып есептеледі. Осы аймақта ауылдың құдайы, өнімділік символы ретінде құрметтеледі және ауылдың шекарасында ауылды қорғаушы орналасқан.
A gramadevata is the tutelary deity of a given locality in Hinduism, primarily worshipped in the villages of India. Of diverse origins, gramadevatas are regarded to protect the inhabitants of their villages from bandits, epidemics, and natural disasters when propitiated, failing which they are believed to cause these afflictions. A gramadevata is typically female in South India. In this region, a village goddess, acting as a fertility figure, is enshrined, and a guardian of the village is situated at the village boundary.
Этимология
Грамдевата термині санскрит тіліндегі грама, "ауыл, елді мекен" және девата, "құдай" сөздерінен туындаған.
The term gramadevata is derived from the Sanskrit words grāma, "village, village settlement" and devatā, "deity".
Даму
Оңтүстік Азияда "Ана Құдайдың" ең ерте кездесуі б.з.б. 4-мыңжылдыққа жататын Мехргархтағы әйелдердің терракотадан жасалған мүсіндері арқылы көрінеді. Бұл мүсіндер "Ана Құдайды" бейнелейді деп саналады. Хараппа өркениетінің қоныстарынан табылған 3-2 мыңжылдықтарға жататын ұқсас әйел мүсіндері де бар, олардың ішінде құрсағынан өсімдік шығып тұрған әйел және ағаштағы әйел (құдай деп есептеледі), екінші әйелдің табынуымен, ал төменде жеті тұлға бейнеленген. Ауыл шаруашылығымен байланысты болғандықтан, бхуми жер рухы туралы түсінік бүгінгі күні де ауылдармен байланысты, Хараппа дәуірінде болғандай. Біздің заманымыздан бұрынғы 1-ғасырға жататын, қазіргі Батыс Бенгалияның шығыс бөлігіндегі Чандракетугархтан табылған терракота сынығы әйелдер құдайына табынудың жалғасқанын көрсетеді. Тақтада күн шатырын ұстаған бейне, әрине, құдай, оған топырақ ыдыстар, жемістер, гүлдер және қазіргі заманғы ауыл құдайларына ұсынылатын басқа да сыйлықтар арналған. Грамдеваталармен байланысты тағы бір кең таралған иконографиялық топ – "жеті ана". Бұл құдайлар туралы алғашқы айтылымдар 1-ғасырға жататын Махабхаратаның кейінгі қабаттарында кездеседі, ал Ведаларда олардың аталмауы осы құдайлардың ведалық емес шығу тегін көрсетеді.
The earliest appearance of the "Mother Goddess" found in South Asia is in Mehrgarh in the form of female terracotta figurines dating to the 4th millennium BCE. These figurines are believed to represent the "Mother Goddess." Similar female figurines are found in 3rd 2nd millennium figures from Harappan civilization sites, including a woman with a plant emerging from her womb and a woman in a tree (believed to be a goddess) being worshipped by another woman, with seven figures below. Due to their association with agriculture, the idea of the earth spirit of bhumi is still a common association with villages today just as it was in Harappan times. Evidence of continued veneration of a female village deity comes from a terracotta fragment Chandraketugarh from what is now eastern West Bengal dating to the 1st century BCE. The plaque shows a figure holding a parasol, evidently a goddess, being worshipped with earthen pots, fruits, flowers and other offerings similar to those given to modern day village goddesses. Another group of common iconography related to gramadevatas are the sapta matrika, the "seven mothers." The first mention of these goddesses occurs in the later layers of the Mahabharata dating to the 1st century CE, and their lack of mention in the Vedas indicates a non Vedic origin for these goddesses.
Аңыз
Оңтүстік Үндістан аңыздарында грамадеваталардың тегі ең жоғарғы Құдай жаратқан алғашқы Шактиге дейін жетеді делінеді. Осы Шактидің тоғыз нысаны, жиынтығында Навашакти деп аталады, жаратылды. Олардың мақтандығынан көктен жерге қуылды, онда олар адамзатты зұлым және қастандық күштерден қорғау міндетімен жүктелді. Сондықтан грамадеваталар олардың міндеттері үшін мерекелер мен оларға арналған ғибадатханалар арқылы құрметтеледі.
A South Indian legend states that the gramadevatas trace their origin to the first Shakti, created by the Supreme Being. Nine forms of this Shakti, collectively designated as the Navashakti, were created. Due to their arrogance, they were banished from heaven to the earth, where they were assigned the task of protecting mankind from evil and malicious forces. Thus, the gramadevatas are honoured for their duty through festivals and temples dedicated to their worship.
Құрмет
Грамдеваталар егістіктерді және жалпы ауылды қорғаушы ретінде қызмет етеді деп есептеледі, олар обаларды, ашаршылықты, індетті, соғысты, сондай-ақ табиғи апаттарды болдырмайды. Сондай-ақ, оларды ауыл тұрғындарын зұлымдықтан қорғау еңбегі үшін құрметтейді. Бұл құдайлар, көбінесе әйел құдайлар, мейірімді де, қатал да қасиеттерге ие, олар жалбарынушыларға мейірімділікпен, ал жасампаздарға қатыгездікпен қарауы үшін осылай белгіленген. Олар егіншілік, егін жинау, жаңбырмен байланысты және құнарлылықтың символы саналады. Бұл құдайлар көбінесе ашық далаларда немесе қасиетті орындарда табынылады. Көпшілігінің еркек серігі жоқ. Олардың қасиетті орындары кейде тас үйіндісінен немесе тудан тұрады. Кейбір қасиетті орындар дін қызметкерлерімен күтіледі, ал кейбіреулерінде ерекше мәртебесі жоқ қараушы ғана болады. Грамдеваталардың аттарында әдетте амман немесе амма, дравид тіліндегі "ана" сөзінің түбірі, немесе ай деген жалғаулар жиі кездеседі. Осы құдайларды қанағаттандыру үшін, олардың табынушылары жануарлар құрбандығын, қанды шалады, оларға тауық, ешкі және кейде бұқалар шалынады, дәстүрлі түрде бұл жануарлардың еркек болуы керек.
Gramadevatas are believed to serve as the protectors of fields and the general countryside, preventing plagues, famines, pestilence, war, as well as natural disasters. They are also venerated to honour their task of guarding villagers from evil. These deities, predominantly goddesses, possess both benevolent and malevolent features, to mark their roles as gentle to supplicants, and also fierce to wrongdoers. They are associated with agriculture, harvests, rain, and are regarded to be embodiments of fertility. These deities are often venerated in the open fields, or in the form of shrines. Most of them are not accompanied by a male consort. Their shrines could sometimes be composed of a pile of stones or a flag. While some of these shrines are maintained and served by priests, others merely have a keeper who is not accorded a special status. Gramadevatas often share common suffixes in their names, such as amman or amma, the Dravidian root word for mother, or ai. Animal sacrifices and blood are often served as offerings to placate these goddesses by their devotees, including chickens, goats, and occasionally buffaloes, traditionally requiring them to be male.
Синкретизм
Әртүрлі грамадеваталар негізгі индуизмнен өзгеше әлемдерге ие және оларға табынудың әртүрлі формалары бар, ал кейбіреулері индуистік құдайлардың кең пантеонының құрамына енген. Мысалы, Вишнудың бір формасы – Венкатешвара құдайы, жергілікті жақтастары Гангманың інісі деп есептейді. Негізгі индуистік құдайлар мен грамадеваталар өзара байланысты дәстүрлерінің арқасында көбінесе бірге құрметтеледі. Вайшнавизм мен Шиваизмнің кең таралғандығына байланысты, ер грамадеваталар Вишну мен Шиваның, ал әйел грамадеваталар Лакшми мен Парватинің формалары ретінде бейнеленеді. Ганеша сияқты аздаған грамадеваталар Пураникалық индуизмге толыққанды қабылданды.
While various gramadevatas possess discrete worlds and forms of worship from mainstream Hinduism, others have been syncretised as members of the greater pantheon of Hindu deities. For instance, the deity Venkateshvara, a form of Vishnu, is regarded by local adherents to be the brother of Gangamma, a gramadevata. Mainstream Hindu deities and gramadevatas are often ritually worshipped together due to their integrated traditions. Due to the prevalence of Vaishnavism and Shaivism, it is common to find representations of male gramadevatas as forms of Vishnu and Shiva, and female gramadevatas as forms of Lakshmi and Parvati. Few gramadevatas, such as Ganesha, have been completely adopted into Puranic Hinduism.