Кіріспе

Шотландия шекарасындағы Дунс маңындағы 2-ғасырлық брош

Эдиннің залы брош (сондай-ақ Эдиншолл брош; Одиннің залы брош) – Шотландия шекарасындағы Дунс маңындағы 2-ғасырлық брош. Бұл Шотландияның оңтүстігінде табылған санаулы броштардың бірі. Оның диаметрі шамамен 28 метрді құрайды.

Атауы

XVIII ғасырдың аяғында бұл жер "Воденнің залы немесе қамалы" (Англосаксон мифологиясындағы бас құдай Воден) деп аталды. Кейіннен атының өзгеруі, әдетте, ертегілер мен жырларда белгілі үш басты алып Қызыл Эттин туралы аңызға байланысты. Бұл Дунс қаласынан солтүстікке қарай 4 миль қашықтықта орналасқан. Брок темір ғасырындағы төбелік бекіністің солтүстік-батыс бұрышында тұр, және бұл бекініс броктан бұрын салынған болуы мүмкін.

Кездесу

Тау бекінісі Римге дейінгі темір дәуіріне жатса керек деп есептеледі. Броктың нақты уақыты белгісіз, бірақ ол Шотландиядағы римдіктердің екі негізгі оккупация кезеңі аралығында, яғни біздің заманымыздың 2-ші ғасырында салынған болуы мүмкін. Шотландия шекарасындағы Торвудли брокіндегі қазба жұмыстары оның осы кезеңде салынғанын және бұзылғанын көрсетті. Тау бекінісінің ішінде үйлер мен басқа да құрылыстардың орнын көрсететін тас негіздер бар. Кейбір үйлер бекіністің үстіне салынған, бұл олардың тау бекінісінен кейін пайда болғанын, сондай-ақ броктан да кейін болуы мүмкін екенін көрсетеді.

Сипаттама

Броктың сыртқы диаметрі 28 метр, ал ішкі диаметрі 17 метрді құрайды. Бұл, әдеттегі Таулы аймақ броктерімен салыстырғанда тым үлкен, және оның солтүстік броктердей биік болмағанын көрсетеді. Броктың қабырғалары 1,0 мен 1,8 метр арасындағы биіктікте сақталған. Кіреберіс жолы шығыс жағында орналасқан, есіктің екі жағында күзет бөлмелері бар. Броктың ішкі бөлігінде үш қабырға аралық қуыс бар, олардың барлығы дерлік екі ұшты нысанға ұқсайды. Оңтүстік жақтан орналасқан қуыстың солтүстік жағында тас баспалдақтың қалдықтары табылды, ол, болжам бойынша, қабырғаның жоғарғы бөлігіне дейін көтерілген. Брок 58 метрге 54 метр болатын тікбұрышты қоршаудың ішінде жатыр.

Қазба жұмыстары

Эдин залы 19 ғасырда антикварлармен "қазылып зерттелді". Табылған жәдігерлер Шотландияның Ұлттық мұражайына тапсырылды. Олардың ішінде тас тігіш, қаптал сақинаның бөлігі, янтарь әшекей, сүйектер, устрица қабығы және шыны білезіктің фрагменті болды. 1976 жылы брош ішінде металл іздегішпен екі мыс құйма табылды, олардың бірі қазір Ұлттық мұражайда сақтаулы. Бұл құймалар жергілікті мыс кендерінен алынған және тұрғындар үшін маңызды байлық көзі болуы мүмкін. 1996 жылы археологиялық сараптама және сынама қазба жұмыстары жүргізілді. Ірі керамикалық ыдыстар мен тас тігіш сияқты бірнеше артефакттар табылды.