Кіріспе

Британдық лесбиян жұбы Селия Китцингер мен Сью Уилкинсон – Англиядағы өздерінің қарым-қатынасын неке деп мойындату үшін күш жіберген британдық лесбиян жұбы.

Селия Китцингер

Китцингер Йорк университетінің социология кафедрасында әңгімелесуді талдау, гендер және сексуалдық қатынастар бойынша профессор. Ол академиялық мансабында тоғыз кітап жариялап, тіл, феминизм және гомосексуализм тақырыбында 100-ден астам мақала жазған. Китцингер Оксфорд университетінен магистр, ал Рединг университетінен докторлық диссертациясын қорғаған. 1999-2000 жылдары ол Калифорния университетінде (Лос-Анджелес) қонақ ғалым болып жұмыс істеді. Китцингер Британдық психологиялық қоғамның (BPS) аттестатталған психологы және 1997 жылы оның құрметті мүшесі болып сайланды. Сондай-ақ, ол 2000 жылдан бастап Америкалық психологиялық қауымдастықтың мүшесі. BPS 2016 жылы Китцингерді әлеуметтік әділетке және сексуалдық психологияға қосқан үлесі үшін өмірлік жетістіктері үшін марапаттады. Қазіргі таңда Китцингер әңгімелесуді талдау арқылы күнделікті әңгімелерде гетеросексуализмнің қарапайым, тұрмыстық жағдайдағы көрінісін зерттеп жатыр. Йорк университетіндегі жұмысынан бөлек, ол "Феминизм және психология" журналының редакторларының бірі.

Сью Уилкинсон

Уилкинсон Лестерширдегі Лафборо университетінің әлеуметтік ғылымдар кафедрасындағы феминистік және денсаулық саясатын зерттеу профессоры. Уилкинсон Лестер университетінде бакалавриатты бітіріп, психология мамандығы бойынша BSc дәрежесін алды. Одан кейін ол гендерлік мәселелер, әсіресе психологиядағы әйелдердің рөлі саласында PhD диссертациясын қорғады. Уилкинсонның алғашқы академиялық қызметі Ливерпуль университетінде оқытушы болып жұмыс істеу болды, содан кейін ол Ковентри университетінің психология кафедрасын басқарды. Ковентриден кейін Уилкинсон Халл университетінде ғылыми-зерттеу қызметін қабылдады, бірақ кейін бұл қызметтен кетіп, Вайкато университетінде қонақ профессор болып жұмыс істеді. 1999 жылы осы лауазымнан кейін, 1994 жылдан бері университетпен байланысы бар Уилкинсонға Лафборо университетінде толық профессорлық атақ берілді. Бұл тұрғысынан, Уилкинсон 2001 және 2002 жылдар аралығында демалысқа шығуға шешім қабылдады; ол осы жылы алдымен Калифорния университетінде (Санта-Барбара), содан кейін Лос-Анджелес Калифорния университетінде қонақ ғалым ретінде жұмыс істеді. Келесі жылы ол Британдық Колумбиядағы Саймон Фрейзер университетінде Рут Винн Вудвард атындағы әйелдер зерттеулерінің профессоры лауазымын атқару үшін арнайы демалыс алды. Ол Канадада болғанда Китцингермен үйленуге келісті. Уилкинсон табысты академик ретінде кең танылды және Британдық психологиялық қоғаммен тығыз байланыста болды, ол әйелдер психологиясы бөлімін құруға белсенді түрде қатысты және оның алғашқы басшысы болды, сондай-ақ лесбиян және гей психологиясы бөлімін де құрды. Қазіргі уақытта Уилкинсон Лафбородағы қызметінің бір бөлігі ретінде қарым-қатынаста эмоциялардың білінуін зерттеуде. Уилкинсон Китцингермен бірлесіп төрт кітап жазды және «Феминизм және психология» атты академиялық журналдың редакторы болып қызмет етеді.

Неке жағдайы

Ерлі-зайыпты 2003 жылдың тамызында Ванкувердің Йелтаун қаласында үйленді. Бұл, Британдық Колумбияда бір жынысты некелер заңды деп жарияланғаннан кейінгі бірнеше аптада болды. Ұлыбританияға оралған соң, жұбайлардың қарым-қатынасының заңдық мәртебесі жоқ екенін анықтады. Екі жыл өткен соң, Азаматтық серіктестік туралы заң күшіне енгеннен кейін, олардың қарым-қатынасы автоматты түрде азаматтық серіктестікке айналды. Жұбайлар некелерін мойындау үшін сотқа жүгінді, ал сот отырысы 2006 жылдың 5 маусымында Отбасылық бөлімнің президенті, сэр Марк Поттердің төрағалығымен басталды. Шетелдегі неке Ұлыбританияда мойындалуы үшін, ол заңды болуы, жасалған елде мойындалғандығы және елдің заңдарында некеге тұру еркіндігіне шектеулер болмауы тиіс. Китцингер мен Уилкинсон, Ұлыбританияда бір жынысты некелерге заңды түрде рұқсат берілмесе де, олардың некесі осы талаптарға сай келеді деп мәлімдеді. Олар азаматтық серіктестікке кіруден бас тартты, оны символдық және практикалық тұрғыдан нашар балама деп есептеді және соттан олардың шетелдегі некесін, әдеттегі әр түрлі жынысты жұптардың некесі мойындалғандай мойындауын сұрады. Олар мұндай шешім қабылданбаса, олардың Адам құқықтары бұзылатынын айтты, бұл 1998 жылғы Адам құқықтары туралы заңға енгізілген Еуропалық Адам құқықтары конвенциясының 8-бабы (жеке және отбасылық өмірге құрметтеу құқығы), 12-бабы (некеге тұру құқығы) және 14-бабы (дискриминацияға тыйым салу) тараптарында көрініс тапқан. 2005 жылдың 21 қыркүйегіндегі баспасөз мәлімдемесінде, олардың ісін қолдаған британдық азаматтық құқықтар ұйымы Либерти былай деді: "Бұл мәселе негізінен теңдік туралы. Біздің некеміздің Канадада жасалған кез келген неке сияқты, неке ретінде мойындалуын қалаймыз. Оның орнына азаматтық серіктестік ұсыну – қорлаушылық және кемсітушілік. Азаматтық серіктестік – бір жынысты жұптар үшін маңызды қадам, бірақ оның бұл жеткіліксіз. Біз некеде толық теңдікті қалаймыз." Өзінің шешімін оқып жатып, Отбасылық бөлімнің президенті, сэр Марк Поттер, "бір жынысты қарым-қатынастар ешқандай жағынан кем емес, тіпті ағылшын заңы оларды азаматтық серіктестік атауымен мойындау арқылы оларға ерекше мәртебе бермейді" деген себеп келтірді, сондай-ақ неке – "тарихи мекеме" екенін, ол "ұзақ жылдар бойы анықталып, қабылданып келген" ер және әйел арасындағы қарым-қатынас екенін айтты. Ол мұны жұбайлардың ісіне "еңсеруге болмайтын кедергі" деп сипаттады. Бас прокурор, екінші жауапкер ретінде, сот шығындары үшін 25 000 фунт стерлинг талап етті. Жұбайлар Жоғары соттың шешіміне шағымдану ниеттерін білдірді, бірақ ақша жетіспеуіне байланысты кейіннен бұл жоспардан бас тартты. 2014 жылдың 13 наурызында, 2013 жылғы Неке (бір жынысты жұптар) заңы күшіне енгеннен кейін, үкімет олардың шетелдегі некесін заңды неке деп мойындады.