Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Археологиялық типтік орны
Archaeological type site
Телл Хасуна – Ниневия провинциясында (Ирак) орналасқан төбе немесе елді мекен қазбасы. Бұл Хасуна мәдениетінің типтік орны болып табылады (б.з.д. VI мыңжылдықтың басы).
Tell Hassuna is a tell, or settlement mound, in the Nineveh Province (Iraq), about 35km south west of Nineveh. It is the type site for the Hassuna culture (early sixth millennium BCE).
Археологиялық зерттеулердің тарихы
Хасуна қаласы 1942 жылы Фуад Сафар тауып, 1943 және 1944 жылдары Сетон Ллойд басқарған Ирактың Ескіліктер Бас Басқармасының экспедициясымен қазба жұмыстары жүргізілді. Қазба жұмыстары Солтүстік Месопотамияның барлық айманында болған дамыған ауылдық мәдениеттің болғанын көрсетті. Хасунада үйлердің алты түрлі қабаты ашылды, олар б.з.б. 5600-5350 жылдар аралығында жасалған әртүрлі ыдыстар мен керамикалық бұйымдарды қамтыды, әр қабаттың маңыздылығы артты. Осыған ұқсас ыдыстар Таяу Шығыстың басқа да аймақтарында табылған, бұл б.з.б. VI мыңжылдықта кең сауда желісінің бар екенін көрсетеді.
Tell Hassuna was found in 1942 by Fuad Safar, and excavated in 1943 and 1944 by a team from the Iraqi Directorate General of Antiquities led by Seton Lloyd. Excavations revealed that there was once an advanced village culture that was spread throughout northern Mesopotamia. At Hassuna, six different layers of houses were uncovered, revealing various vessels and pottery that date ~5600 5350 BCE, with each layer becoming more substantial. Similar vessels were found throughout the Middle East, showing that there was an extensive trade network that was present as early as the 6th Millennium BCE.
Хасуна мен оның айналасына хабарлаңыз
Телл Хасуна қазіргі Мосулдың оңтүстік-батысында, Тигр өзенінің батыс жағалауында орналасқан. Бұл шағын ғимарат, шамамен және биіктігі шамамен метрдей. Хасуна Солтүстік Месопотамиядағы ең ерте мәдениеттердің бірі болды. Осыған дейін Оңтүстік Месопотамия өркениеттің алғашқы ошағы деп есептелген. Хасуна, Джармо, Самара және Телл Халаф сияқты елді мекендер солтүстікте пайда бола бастағанда, солтүстік маңызды аймаққа айналды. Хасунадағы архитектура тығыздалған балшықтан салынған, ені 20-ден 50 сантиметрге дейін ауысады. Балшық кірпіш техникасы, мүмкін, Оңтүстік Месопотамияда дамыған, онда б.з.д. 6 мың жылдығының бірінші жартысында балшық кірпіштер кең таралған.
Tell Hassuna is located approximately southwest of modern Mosul, along the west bank of the Tigris River. It is a small site, roughly and about high. Hassuna was one of the earliest cultures in Northern Mesopotamia. Before this time, Southern Mesopotamia was considered the cradle of civilization. When settlements began forming in the north, such as Hassuna, Jarmo, Samarra, and Tell Halaf, the north became the important region. The architecture at Hassuna was built of packed mud, with the width varying from 20 to 50 centimeters. The mud brick technique may perhaps have been developed in Southern Mesopotamia, where mud bricks were common in the first half of 6th millennium B. C.
Жұмыс өтілі
Б.з.б. 6000 жылдары адамдар Солтүстік Месопотамияның етегіне қоныс аударып, құрғақ егіншілік әдістерін қолдана бастады. Бұл адамдар белгілі болған алғашқы шаруалар еді, ал Хасуна топырақ өңдеу және мал өсіру сияқты экономиканың негізгі түрлері үшін ең көне орталықтардың біріне айналды. Мұның дәлелі Хасунаның ең көне қабаттарында көрініс береді. Хасуна тұрғындары ауыл шаруашылығын жетілдіруге, өзен аңғарларын мекендеуге, суарудың басталуына және өндіріс пен мәдениеттің барлық салаларындағы прогреске бастаушылық жасады. Б.з.б. 6000 жылдары Телл Хасунада ашық орталық аулалардың төңірегіне саздан тұрғын үйлер салынды; мұқият боялған қыш ыдыстар бұрынғы қабаттардың қарапайым ыдыстарын ығыстырып шықты. Қол балталары, орақтар, диірмен тастар, астық сақтағыштар, пештер және үй жануарларының көптеген сүйектері тұрақты егіншілік өмір салтын көрсетеді. Телл Хасунадан табылған тас құралдары, мысалы, Джармо сияқты Хасуна мәдениетінің басқа жерлерінен табылған құралдардай жетілмеген, көбінесе кремень мен обсидианнан жасалған. Әйелдердің мүсіндері құдайға табыну және тамақ қойылып, қайта тірілуге сенім білдірілген ыдыстарда жерлеу рәсімдерінде қолданылған.
Around 6,000 B. C., people began moving to the foothills of northern Mesopotamia and practicing methods of dry agriculture. These people were the first known farmers, and Hassuna became one of the most ancient centers for the principal forms of producing economies, such as the cultivation of soil and raising livestock. Evidence of this is shown in the oldest layers of Hassuna. The occupants of Hassuna also led the way in improving agriculture, settling the river valleys, the beginning of irrigation, and progress in all branches of production and culture. Around 6,000 B. C., at Tell Hassuna, adobe dwellings built around open central courts; fine painted pottery was replacing the crude pottery of the earlier levels. Hand axes, sickles, grinding stones, bins, baking ovens and numerous bones of domesticated animals reflect settled agricultural life. Stone tools found at Tell Hassuna do not seem to be as advanced as tools found at other sites of the Hassuna culture, such as Jarmo, and were typically made of flint and obsidian. Female figurines were also used in relation to worship and jar burials, within which food was placed due to belief in the afterlife.
Керамика
Хасунадан табылған қыш ыдыстарды үш түрлі санатқа бөлуге болады: Хасунаның көне түрі, Хасунаның стандартты түрі және Самар мәдениетіне тән ыдыстар. Оларға сурет салынған, ойылған және сурет салынған ойылған ыдыстар да кіреді.
Pottery found at Hassuna can be divided into three different categories: Hassuna Archaic, Hassuna Standard, and Samarran. These also include painted, incised, and painted incised ware.
Самарадағы боялған жақсы керамика
Самара боялған жақсы керамиканың безендірілуі әрқашан бір түсті, бірақ үш түрлі бояу қолданылғандай көрінеді: ақ сүйек қарасы, қою күлгіш қоңыр және орташа шоколад қоңыр. Пісіру жағдайлары мен бояу концентрациясының айырмашылықтары түс өзгерісіне алып келді, мысалы, ақ сүйек қарасымен боялған ыдыстарды пісіру нәтижесінде қызыл түс пайда болды. Жалпы, Самара боялған жақсы керамиканың өрнектері сақтықпен боялған. Дегенмен, кейде параллель сызықтар сәл жақындасып немесе алыстап кетеді, ал кейбір сызықтардың қалыңдығы әртүрлі болады, бұл жұмсақ қылдан жасалған бояу щеткасының қолданылуымен байланысты. Сыртқы жиектің мотивтері аралап орналасқан және көлденең сызықтар тобымен шектелген.
The decoration of the Samarra Painted Fine Ware is always monochrome, but it seems as if three types of paint have been used: an ivory black, a dark violet brown, and a medium chocolate brown. Circumstances of firing and variations in the concentration of the paint have caused color changes, so that for example an oxidizing firing of vessels painted with ivory black has produced an Indian red color. In general, the designs of the Samarra Painted Fine Ware are carefully painted. Occasionally, however, parallel lines approach or diverge slightly, and the thickness of some lines varies, apparently due to the use of a soft painting brush. The outside rim motifs are spaced and limited by groups of horizontal lines.