Кіріспе
Шотландия жағалауындағы тар бұғаз Корриврэккан шығанағы (гейл тілінен алынған Coire Bhreacain, яғни "үрпілі теңіздер қазандығы" немесе "үрпілі қазандық"), сондай-ақ Корриврэккан бұғазы деп аталады, бұл Аргилл мен Буттедегі Юра және Скарба аралдары арасындағы, Шотландияның батыс жағалауындағы тар бұғаз. Туристерге жергілікті порттардан қайықпен немесе Обан әуежайынан экскурсиялық рейстер арқылы келу мүмкіндігі бар.
The Gulf of Corryvreckan (from the Gaelic Coire Bhreacain, meaning 'cauldron of the speckled seas' or 'cauldron of the plaid'), also called the Strait of Corryvreckan, is a narrow strait between the islands of Jura and Scarba, in Argyll and Bute, off the west coast of mainland Scotland. It is possible for tourists to visit the site by way of boat trips from local harbours or sightseeing flights from Oban Airport.
Топография
Атлантика мұхитының күшті ағындары және су асты ерекше топографиясы Корривркан арнасында ерекше қарқынды тасқынды тудырады. Су тасқыны екі аралдың арасындағы тар аймаққа кіргенде, жылдамдап, теңіз түбінің әртүрлі нысандарымен, соның ішінде терең шұңқырмен және көтеріңкі шыңмен кездеседі. Бұл нысандар бірігіп, айналмалы бұрқасын, тұрған толқындар және басқа да әртүрлі беттік эффектілерді құрайды. Корривркан әлемдегі үшінші ірі бұрқасын болып табылады, ол шығанақтың солтүстік жағында орналасқан, пірмід тәрізді базальт шыңы бар, ол дөңгелектелген жоғарғы жағынан тереңдіктен көтеріледі. Су тасқыны және батыстағы Лорн шығанағына ағыс Корривркан суларын 9 метрден астам биіктіктегі толқындарға дейін жетелеуі мүмкін, ал пайда болған бұрқасынның шуы 16 шақырымға дейін естіледі. Кейде айтылғандай, Корольдік теңіз күштері оны ресми түрде кеме өте алмайтын аймақ деп жарияламаса да, жақын орналасқан Grey Dogs, немесе Little Corryvreckan осылай классификацияланған. Теңізшілердің Шотландияның батыс жағалауындағы жағалау суларына арналған нұсқаулығында ол "өте қатал және қауіпті" деп сипатталған және "жергілікті білімсіз ешқандай кеме осы жолмен өтуге тырыспауы керек" делінген. Су астын зерттеген тәжірибелі суға батушылар оны "Британ аралдарындағы ең қауіпті суға бату" деп сипаттаған.
Мифология
Шотланд мифологиясында қыстың әйел құдайы Кайлеах Бхур өзінің үлкен плащын жуу үшін шығанақты пайдаланады, бұл күзден қысқа дейінгі маусымдардың ауысуын бастайды. Қыс жақындаған сайын ол шығанақты жууға арналған ванна ретінде пайдаланады, және келе жатқан дауылдың шуы 20 миль (32 км) қашықтықтан естіледі, ол үш күнге созылады. Ол шапанды жуып бітірген соң, мата қызғылт ақ түске айналады, ал ол жерді жабатын қарға айналады. Аластер Альпин Макгрегор бұл су айдынында тұратын Кейлеашты «Жоғарғы таулық дауыл кельпилерінің ең қатал» деп сипаттаған. Тағы бір аңыз норвегиялық король Брейкан туралы. Әртүрлі әңгімелерде Брейкан жергілікті ханшайымды әсер ету үшін немесе әкесінен қашу үшін қайығын шығанаққа жақындатады. Екі оқиғада да Брейканды айналып жатқан суға тартып алады, ал оның денесі кейіннен иті жағаға сүйреп шығарады. Брейкан шығанақтың атынан шыққан болуы мүмкін, немесе оның қазіргі аты оның атына байланысты гэль тіліндегі сөз ойыны болуы мүмкін. Чарльз Маккейдің «Корривреканның кельпиі» атты өлеңі сүйіктісін теңіз кельпиі үшін тастап кеткен жас әйел туралы айтады. Ол кешкісін кельпи теңіздің түбінде өмір сүретінін біледі және ол «барлық өзгермелі қыздарға қорқынышты ескерту» болып табылады. 1890 жылдары Лирмонт Драйсдейл бұл өлеңді фортепиано мен оркестр үшін музыкаға айналдырды, ал 1939 жылы Рут Гипс өлеңді кларнет пен фортепианоға арнап музыкаға қосты. Ақын Джон Лейден ескі халық ертегілерін жинауға құштар болған. Ол «Русалка» атты өлеңін, «Колонсейдің МакФейлі мен Корриврекиннің русалкасы» атты гэльдік дәстүрлі баллада негізінде жазды. Әңгімеде МакФейл русалкаға тартылып, олар теңіз астындағы үңгірде бес баласымен бірге өмір сүрген, бірақ соңында ол одан жалықты да құрлыққа қашып кетті.
Табиғат тарихы
Минке киттері мен порпоизалар күшті ағыста жүзеді, ал теңіз түбінде тек ең төзімді өсімдіктер мен маржандар ғана өседі. Alcyonium digitatum сияқты жұмсақ маржандар ойыстарда және басқа да қорғалған жерлерде кездеседі. Орталық тіреуі Tubularia indivisa және Sertularia cupressina гидроидтарының, сондай-ақ Securiflustra securifrons бриозоанның тығыз қабаттарын ұстап тұрады. Ең көп әсер ететін жерлер Balanus crenatus және B. hameri шақыртықтарымен жабылып жатыр. Қазіргі уақытта бұл аймаққа ерекше қорғау аймағы мәртебесі берілуі қарастырылуда.
Қазіргі заманғы мәдени сілтемелер
Пауэлл мен Прессбергердің 1945 жылғы «Мен қайда бара жатқанымды білемін!» фильмінің бір бөлігі Корривреккан жерінде түсірілді. Олар Корривреккан мен жақын маңдағы (бірақ кем қатыгез) суларда, «Сұр иттің жолы» аталған Белах а' Чоин Глайс су алабында түсірді. Онда түсірілген кадрлар актерлердің гимбалға орнатылған кемесінде артқы проекция ретінде пайдаланылды, ал оларға су шашыратылды. Бұрқасынды орташа көріністе көрсету үшін кеменің суға тартылуын бейнелейтін модельдік түсірілімдер жасалды. 1947 жылдың тамыз айының ортасында жазушы Джордж Оруэлл Корривреккан бұрқасында жайлы жағдайға түсті. 1947 жылдың сәуір айында Лондонның алаңдатуынан қашып, «1984» дистопиялық романын аяқтауға күшін жұмсаған Оруэлл, Ішкі Гебрид аралдарындағы шалқары Юра аралына уақытша қоныстанды. Тамыз айындағы Гленгаррисдейлге жасаған қайық саяхатынан оралғанда, Оруэлл жергілікті су тасқынының кестесін дұрыс оқымағандықтан, қайығын бұрқасына жақын алып келіп, дауылға тап болды. Қайықтың кішкентай қозғалтқышы күйігінен ажырап, теңізге түскенде, Оруэлл мен оның серіктері ескектерге жүгінді және бұрқас қайтқанда ғана құтылды. Олар қайықтың бұзылған бөлігін аралдан шамамен 2 километр қашықтықтағы тасты тірекке жеткізді. Топ кемеден түсуге тырысқанда, ол құлап кетті, Оруэлл, оның екі серігі және үш жасар ұлы қараусыз тірек тасында қалды, олардың қасында ешқандай жабдық немесе қашу жолы болмады. Оларды өтіп бара жатқан лобстер аулаушылар ғана байқады, олар жылыну үшін от жаққан топты көрді. Оруэлл Корривреккан оқиғасынан үш ай өткен соң «1984» романының алғашқы нұсқасын аяқтады, ал соңғы қолжазба 1948 жылдың соңына дейін аяқталмады. МакКалманс «Corryvreckan Calling» әнін жазды. Айл аралындағы Ардбег дистилляция зауыты Корривреккан деп аталатын күшті виски шығарады. Обан портына жақын орналасқан шығанақтың атымен аталған паб бар. Роджер Дикиннің «Waterlog» кітабында Корривреккан бұрқасы кітаптың негізгі идеясы ретінде бейнеленген – Ұлыбритания бойынша жүзу және шомылу саяхаты. Шотландиялық дед-метал тобы Hand of Kalliach 2024 жылы «Corryvreckan» альбомын шығарды.