Кіріспе

Британдық шығыстанушы (1767–1842)

Сэр Уильям Оусли HFRSE FSAScot (1767 қыркүйек, 1842) – британдық шығыстанушы.

Ерте өмір

Оусли Монмутширде туған, капитан Ральф Оусли мен оның әйелі Элизабеттің (Голландиядан) үлкен ұлы. Ол үйде ағасы Гор және туысы Гидеон Оуслимен бірге тәрбиеленді. Үшеуі де көзге түсетін мансапқа ие болды. 1787 жылы француз тілін үйрену үшін Парижге барды, сонда парсы әдебиетіне деген қызығушылығының негізін қалады. 1788 жылы 8-ші драгун полкіне кіші офицер болып қабылданып, атты әскерде қызмет етті. 1794 жылдың соңында ол шенеуін сатып алып, парсы тілін оқу үшін Лейденге кетті.

Неке және отбасылық өмір

1798 жылы ол Крикхоуэллде болды, онда кейіннен өзінің «Саяхаттарын» жариялап, жергілікті баспадан шығарды. 1796 жылы ол Джулия Фрэнсис Ирвингке үйленді және көптеген балалары болды. Ең үлкен ұлы – сэр Уильям Гор Оусли, Оңтүстік Америкада дипломат қызметін атқарған және белгілі суретші болған.

Аттылыққа ие

1800 жылы 1786 жылдан 1793 жылға дейін Үндістанның генерал-губернаторы болған Чарльз Лорд Корнуоллис (1738–1805) шығыс тануын дамытуға қосқан үлесі үшін рыцарь дәрежесіне ие болды.

Жарияланған еңбектер

1795 жылы ол «Персиялық әртүрлі еңбектерді», 1797–1799 жылдары «Шығыс жинақтарын», 1799 жылы «Персияның ежелгі тарихының қысқаша мазмұны», 1800 жылы «Эбн Хаукалдың Шығыс географиясы» (Ибн Хаукалдың Шығыс географиясы) және 1801 жылы «Бахтияр намасы» деп аталатын «Бахтияр намасы» аудармасын және «Кейбір медальдар мен әшектәстер туралы ойлар» еңбегін жариялады. Ол 1797 жылы Дублин Тринити колледжінен құқық ғылымдарының докторы (LL. D.) дәрежесін алды, ал 1800 жылы ол рыцарь атағымен марапатталды.

Персия

1810 жылы оның інісі, сэр Гор Оусли Персияға (Иран) елші болып жіберілген кезде, сэр Уильям онымен хатшы ретінде бірге жүрді. 1812 жылдың қыркүйегінде ол HMS Salsette кемесімен, Смирнада болғанда, кемеге жол алып, 1813 жылы Англияға оралды. 1819–1823 жылдары ол үш томдық «Жақын Шығыс елдеріндегі, әсіресе Персияда (Иранда) саяхаттар» еңбегін жариялады. Ол сонымен қатар Джон Льюис Буркхардтың «Арабиядағы саяхаттары», «Араб мақалдары» және «Бедуиндер мен Уаххабилер туралы жазбалар» басылымдарын да шығарды. Ол Корольдік әдебиет қоғамының баяндамаларына бірнеше маңызды мақалалар жазды. Ол Булонь-сюр-Мерде қайтыс болды.