Кіріспе

Батыс Африка жағалауындағы экоөңір.

Кабо-Верде аралдарының құрғақ ормандары – Кабо-Верде мемлекетін құрайтын Кабо-Верде аралдарында орналасқан тропикалық және субтропикалық құрғақ, кең жапырақты ормандардың экоөңірі. Аралдар Африканың батыс жағалауынан тысқары орналасқан.

География

Экорегион 3 645 км² аумақты алып жатыр және архипелагтың барлық құрлық аумағын қамтиды. Архипелаг он аралдан және бес кішкентай аралдан тұрады, олар жел бетіне қарайтын (Барлавенто) және желден қорғалған (Сотавенто) топтарға бөлінеді. Барлавенто тобындағы алты арал: Санту-Антау (779 км²), Сан-Висенте (227 км²), Санта-Лузия (34 км²), Сан-Николау (379 км²), Сал (216 км²) және Боа-Виста (620 км²). Сотавенто тобындағы төрт арал: Майо (269 км²), Сантьягу (991 км²), Фого (476 км²) және Брава (66 км²). Санта-Лузиядан басқа барлық аралдарда адам тұрады. Сантьягу – ең ірі арал, онда ел халқының жартысы және ел астанасы – Прая орналасқан. Архипелагтың пайда болуы вулкандарға байланысты. Аралдардың көпшілігі таулы, ал 1000 метрден жоғары биіктіктегі шыңдар Фогода (Пику-ду-Фого, 2829 м), Санту-Антауда (Топи-ди-Короа, 1979 м), Сантьягуда (Пику-ди-Антония, 1392 м) және Сан-Николауда (Монти-Горду, 1312 м) табылады. Сал, Боа-Виста және Майо аралдары төмен және құрғақ, сонымен қатар сенімді су көздерінен айырылған. Кабо-Верде аралдары Макаронезияның бір бөлігі болып табылады, ол Атлант мұхитындағы климаты мен экологиясы ұқсас архипелагтар тобы.

Климат

Кабо-Верде аралдарында тропикалық климат. Жауын-шашынның көп бөлігі жылы тамыз және қараша айларындағы жаңбырлы маусымда жауады. Құрғақ маусым желтоқсаннан шілдеге дейін жалғасады. Биік аралдар орографиялық жауын-шашын тудырып, көбірек жауын алады.

Флора

Аралдардың бастапқы флорасы толыққанды зерттелмеген, бірақ төменгі биіктіктерде саванна немесе дала, ал архипелагтың төменгі және құрғақ бөліктерінде жартылай шөл өсімдіктері болған болуы мүмкін. Жауын-шашын мөлшері көп аралдарда құрғақ муссондық ормандар немесе тоғайлар өскен болуы мүмкін. Аралдардың ылғалды аудандары егіс жеріне айналдырылған, ал табиғи ормандардың қалдықтары тік беткейлердегі шағын аймақтарда сақталған. Аралдарда тамырлы өсімдіктердің 750 түрі бар. Олардың көп бөлігі аралдарға қоныстанғаннан кейін әкелінген. 33 папоротник және 240 гүлді өсімдік түрі жергілікті деп саналады. Жергілікті өсімдіктердің арасында Dryopteris gorgonea папоротнигі және 42 туысқа жататын 85 гүлді өсімдік түрі, соның ішінде эндемикалық Tornabenea туысы сияқты көптеген эндемикалық түрлер бар. Жергілікті ағаштарға аждаһаның қаны (Dracaena draco), Ficus sycomorus ssp. gnaphalocarpa және Ficus sur інжір ағаштары, Tamarix senegalensis тамарискі, сондай-ақ эндемикалық marmulan (Sideroxylon marginatum) және Кабо-Верде құрмасы немесе тамарейра (Phoenix atlantica) жатады. Жергілікті ағаштардың көпшілігі мекендеу орындарының жойылуына байланысты қорғауға алынған. 15 ғасырда португалдықтардың отарлауынан кейін, егіс жерлерін және ешкілерге жайылымдық жерлерді кеңейту жергілікті өсімдіктер мен ағаш жамылғысын азайтты және топырақ эрозиясына әкелді. Португалдық отаршылдық билік 20 ғасырдың басында топырақ эрозиясын азайту және су жиналатын алаптарды қалпына келтіру үшін орман шаруашылығы плантацияларын құруды бастады. 1928 және 1975 жылдар аралығында 30 км² жерге Санто-Анто, Фого және Сан-Николау аралдарында негізінен жергілікті емес қарағайлар, кипарис және эвкалипт ағаштары отырғызылды. Санто-Анто және Сан-Висенте тауларындағы ең көне плантациялар қазір тығыз орманға айналды. 1975 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін де ағаш отырғызу жалғасты, ал соңғы орманды кеңейту жобалары Сантьяго, Майо және Брава аралдарының құрғақ аудандарына бағытталған. Бұл аймақтарда қолданылатын түрлерге Prosopis juliflora, Acacia spp. және Ziziphus mauritiana жатады, олар құрғақ жағдайларға бейімделген. 2013 жылы аралдардың 97 км² орманмен, 22 км² тоғаймен және 225 км² ағаш плантацияларымен жабылғаны есептелді.

Фауна

Кабо-Верде аралдарында бес эндемикалық құс түрі мекендейді. Иаго торғайы (Passer iagoensis) және Кабо-Верде жылдамұшқышы (Apus alexandri) аралдардың көпшілігінде кездеседі. Құрып кету қаупі төнген Расо шырғалағы (Alauda razae) тек Расо аралында, ал Кабо-Верде сораны (Acrocephalus brevipennis) Сантьяго аралында ғана кездеседі. Кабо-Верде аралдарында Кабо-Верде бүркіті (Buteo bannermanni) де эндемик. Борнның сарықанаты немесе Кабо-Верде сарықанаты (Ardea purpurea bournei) – бұл сарықанаттың аралдарға тән, құрып кету қаупі төнген түршесі, Сантьяго аралында 40 құс тіршілік етеді. Аралдар теңіз құстарының ұя салатын маңызды аймағы болып табылады. Екі түрі тек Кабо-Верде аралдарында ғана көбейеді. Кабо-Верде шевронды қанаты (Calonectris edwardsii) ақпан және наурыз айларында, негізінен Брава, Бранко және Расо аралдарында, ал Феяның құбырша қанаты (Pterodroma feae) Фого, Санто-Анто, Сан-Николау және Сантьяго аралдарында көктем және күз айларында көбейеді. Аралдар сондай-ақ керемет фрегат құсының (Fregata magnificens) және тропикалық қызыл аяқты құстың (Phaethon aethereus mesonauta) бір түршесінің маңызды көбейту аймақтары болып табылады. Отарлануға дейін аралдардағы жалғыз сүтқоректілер – жартастар болды. Содан бері аралдарға бірнеше түрлер енгізілді, соның ішінде қойлар, ешкілер және ірі қара мал, жасыл маймыл (Chlorocebus sabaeus), жұқа мангуст (Galerella sanguinea), еуропалық қоян (Oryctolagus cuniculus), қара егеуқұйрық (Rattus rattus) және қоңыр егеуқұйрық (Rattus norvegicus). Кабо-Верде аралдарында 22 жергілікті кесіртке түрі бар, олардың барлығы эндемик – үш геккон Hemidactylus туысына, 12 қабырғалық геккон Tarentola туысына және жеті скинк Chioninia туысына жатады. Аралда үш жерлестік емес бауырымен жорғалаушы тіршілік етеді. Эндемикалық түрлерге Расо және Бранко аралдарындағы Кабо-Верде гигант скинкі (Chioninia coctei) және Сан-Николау, Расо және Бранко аралдарында кездесетін Гигант қабырғалық геккон (Tarentola gigas) жатады.

Қорғалатын аумақтар

Экоөңірдің 108 км² немесе 3 пайызы қорғалатын аумақтарда. Тағы да 1 пайызы орманды, бірақ қорғалмаған.