Кіріспе

Берни Роденбарр – Лоренс Блоктың «Ұрылар» комикстік детективтік романдары сериясының басты кейіпкері. Ол алғаш рет 1977 жылы жарық көрген «Burglars Can't Be Choosers» кітабында пайда болды; 2024 жылға дейін ол Блоктың он екі романында және үш қысқа әңгімесінде кездеседі. Х. Р. Ф. Китинг оны «күннің ең тартымды кейіпкерлерінің бірі» және «ерекше» деп сипаттады, ал «Нью-Йорк Таймс» газеті оны «құлып ашу шебері – Хайфец» және «уақыттан тыс қазына» деп атады.

Кейіпкерлер

Берни Роденбарр – Нью-Йорк қаласындағы ұры, ол құлыптарды ашуда және үйге заңсыз кіруде шебер, сонымен қатар осы іспен байланысты қызығуға тәуелді. Жастығында түрмеде жазасын өтеген, содан бері қайта ұсталмауға бекінген. Бернидің ұрлық операциялары әдетте мұқият жоспарланады және рет-ретімен орындалады, бастапқы бақылаудан бастап, кейін қашу жолына дейін. Бірақ кейбір ұрлықтар кезінде Берни өлі денеге тап болады, көбінесе полиция кісі өлтіру туралы хабарды тергеуге келгенге дейін. Осылай басталады Берни Роденбаррдың әдеттегі романының сюжеті, онда Берни өзін кінәсіз көрсету үшін кісі өлтіруді шешуге кіріседі. Бернидің тергеу әдістері құрбанның таныстарымен сұхбаттасумен ғана шектелмейді, сонымен қатар олардың үйлеріне барып (кейде заңсыз кіруді қамтиды) куәліктерді анықтау (және кейде жалған куәліктерді орналастыру). «Киплингті цитаталайтын ұры» романынан бастап Берни Гринвич Виллидждегі «Барнегат кітаптарының» иесі/операторы болды, оны бұрынғы иесінен сатып алып, ішінара ұрлықтан алған ақшасымен қаржыландырады. «Тед Уильямсты саудаға салған ұры» романынан бұрын (сериядағы басылым үзілісін түсіндіру үшін) кітап дүкенінің пайда әкеліп тұрғаны белгілі болды, бірақ ғимараттың иесі ауысқаннан кейін жаңа иесі жалдау ақысын күрт көтерген. Берни содан бері ғимаратты сатып алуға үміттеніп, енді ұрлықтан алған ақшасын ғимаратты күтіп ұстауға жұмсайды. Кітап дүкенінде Бернидің досы Кэролиннің сыйы – мысық та бар, Берни оны әйгілі ұры Раффлс есімімен атады. Лоуренс Блоктың айтуынша, Берни кітап дүкенін қыздармен танысу үшін ашқан. Берни белсенді жеке өмірге ие, әр романда кем дегенде бір әйелмен қарым-қатынас жасайды. Бернидің тұрақты сүйіктісі жоқ көрінеді. Сонымен қатар, ол шотланд вискиін, әсіресе бір сортты вискиді жақсы көреді. Бірақ, егер ол ұрлық жоспарласа, оны орындауға бірнеше сағат қалғанда алкоголь ішпейді, оның орнына Перьеді таңдайды.

Достар мен серіктестер

Кэролин Кайзер – Бернидің ең жақын досы, кейде қылмыста серіктесі және лесбияндық жан серігі. Ол Бернидің кітап дүкеніне жақын орналасқан «Пудль фабрикасы» атты жануарлар күтімі салонының иесі. Екеуі үнемі кездесіп, ішімдік ішкенде жұмыстары мен жеке өмірі туралы әңгімелеседі; олардың сөйлесуі жазушы Блокқа өзінің тапқырлығын көрсетуге және сүйікті авторларын атауға мүмкіндік береді. Кэролинның Бернидің пәтері мен кітап дүкенінің кілттері бар, төтенше жағдай туғанда қолдану үшін. Рей Киршман – Нью-Йорк полициясының азаматтық киімдегі детективі. Берни оны «ақшаға сатып алуға болатын ең жақсы полицей» деп сипаттайды, себебі Рей Бернидің кейбір заңсыз іс-әрекеттерін көз жұму үшін пара алуға дайын. Дегенмен, Рей адам өлтіруге қатысты шегін сақтайды және әдетте әр романның кульминациялық нүктесінде, қылмыскер ашылғанда қатысады. Үйленген, орта жастағы Рейдің киім-кешегі әдетте жинақы болмайды (құнды киімдері болғанына қарамастан) және ол Берниге қарағанда қарапайым тілде сөйлейді. Ол Кэролинмен дос емес. Уолли Хемфилл – Бернидің адвокаты. Олар алғаш рет жүгіруге құмар болғанда танысқан, Берни оны түрмеден шығару үшін шақырған, өйткені бұрынғы адвокаты қайтыс болғанын білген. Уолли Берниге Барнегат кітап дүкенінің ғимаратын сату бойынша келіссөздер жүргізуге көмектесті, сондай-ақ жекпе-жек өнерін меңгерді, ол кейінірек бір романның эпизодында қашқан күдікті ұстауға көмектесті. Марти Гилмартин – бай бизнесмен және театрқа қолдау көрсетуші. Ол Бернимен соңғысы оның үйін тонауға тырысқаннан кейін көп ұзамай танысты. Ол кейде Берниге ықтимал құрбандарды табуға көмектеседі, әдетте ақша ағынымен проблемасы бар бай адамдар, олар ұрлық туралы хабарлап, үй сақтандыру полисінен ақша алуды қалайды, және шындығында, Барнегат кітап дүкенінің ғимаратын сатып алу осылай қаржыландырылды (бұл «Тед Уильямспен сауда жасаған ұры» романында егжей-тегжейлі сипатталған).

Басқа медиада

Серияның екінші романы, "Караопаттағы тонаушы" ("The Burglar In The Closet") "Тонаушы" ("Burglar") фильміне бейімделді. Брюс Уиллиске бұл рөл бастапқыда ұсынылған еді. Блок бұл бейімделуден наразы болды, ол фильмін ұшақта дыбыссыз тамашалаған, соңында ғана оның өзінің жұмысына негізделгенін таныған. Блок содан кейінгі романдарды фильмге түсіру мүмкін болмауы үшін жазды. Фильмге байланысты басылым үшін Блок қысқаша кіріспе қосты, онда Бернидің де ұры болатын Бернис есімді туысы бар екенін түсіндіреді.

Шығу тегі

1977 жылы Блоктың жазушылық жолы тоқтап, ол нақты ұрлық жасау мүмкіндігін ойлай бастады. Содан кейін ол үйге заңсыз кірсе, ең жаман нәрсе не болуы мүмкін екенін қарастырды: полицияға ұсталып қана қоймай, өлік адамның қасында ұсталуы. Осы ой бірінші серияның – «Ұрылар таңдау жасай алмайды» – негізіне айналды. «Роденбарр» аты Блоктың қашық туысы Розенбергтің тегінен алынған. Блок «Роденбарр» аты әдемірек естіледі деп ойлады.