Марк Раппапорт: Американдық кинорежиссер және сыншының өмірбаяны

Кіріспе

Американдық кинорежиссер Марк Раппапорт (15 қаңтар 1942 жылы Нью-Йорк қаласында, АҚШ-та туған) – 1960 жылдардан бері қызмет ететін американдық тәуелсіз/жер асты кинорежиссері және кино сыншысы.

Өмірбаян

Нью-Йорк штатының Брайтон-Бич қаласында туып өскен Раппапорт 1964 жылы Бруклин колледжін әдебиет мамандығы бойынша бітірген. 2005 жылы Парижге көшіп, содан бері онда тұрып жұмыс істейді. 1966 жылдан бастап Раппапорт бірнеше қысқаметражды фильмдер мен алты төмен бюджетті көркем фильм түсірді, барлығы дерлік дербес және аз қаржымен жасалған. Раппапорттың тұңғыш көркем фильмі – «Кездейсоқ қарым-қатынастар» (1974) кейіннен «The A.V. Club» журналында «Оның көптеген келесі фильмдерінде басым болатын сюжеттік екіұштылықтағы керемет тәжірибе» деп сипатталды. Одан кейінгі жылдары «Моцарт пен махаббат» (1975), «Жергілікті бояу» (1977), Макс Офулс әсерімен түсірілген «Көрнекті жол» (1978) және «Еліктеушілер» (1979) фильмдері жарық көрді. Роджер Эберт бұл фильмді «зейінді және әдепті стиль мен әлеуметтік бақылаудың шеберлігі» деп атады. Раппапорттың соңғы көркем фильмі – «Тізбектелген хаттар» (1985) болды. 1992 жылы Раппапорт мансабының екінші кезеңін бастады, ол сценарийлі фильмдерден видео эссе түріне көшті. Оның алғашқы жұмысы – Рок Хадсонның гомосексуализміне арналған «Рок Хадсонның үй киносы» деректі фильмі. Осы форматта «Жан Себергтің күнделіктерінен» (1995) фильмі түсірілді, онда актриса Мэри Бет Харт Жан Себерг рөлінде ойнады, сондай-ақ Дэн Батлердің баяндауымен «Күміс экран: Лаванда түсімен боялған» (1997) фильмі жасалды. Осы еңбегі үшін сыншы Мэтт Золлер Зейц Раппапортты «заманауи видео эссе әкесі» деп атады. 2014 жылдан бастап Раппапорт кино тарихына арналған қысқа видео эсселер түсіре бастады, онда актерлердің (Анита Экберг, Марсель Далио, Дебра Пейджет, Крис Олсен, Конрад Вейдт, Уилл Гир) және режиссерлердің (Дуглас Сирк, Макс Офулс, Сергей Эйзенштейн, Жак Тати және Роберт Брессон) өмірі мен мансабына шолу жасады. 2012 жылдың мамыр айында Раппапорт профессор Рей Карниге қарсы сотқа жүгінді, себебі ол Раппапорттың фильмдерінің цифрлық түпнұсқаларын қайтарғысы келмеді, оларды ол бұрын Карниге Парижге тасымалдау үшін сеніп тапсырған еді. Бірақ сот шығындарының өсуіне байланысты сот ісі тоқтатылды, ал Раппапорт Карниге түпнұсқаларды қайтаруды талаппен онлайн петиция бастады. 1994 жылы Раппапорт Серж Дэни екі жыл бұрын құрған француз кино журналы «Trafic»-ке жазыла бастады. Содан бері ол 40-тан астам мақала және «Киноға барған тым көп білетін адам» (2013) және «(F)au(x)tobiographies» (2013) сияқты бірнеше жинақ жариялады.

Born and raised in Brighton Beach, New York, Rappaport graduated from Brooklyn College in 1964 with a B. A. in literature. In 2005, he moved to Paris, France, where he resides and works. Starting in 1966, Rappaport directed a number of short films and six low budget features, all made independently with low budgets. Rappaport’s first feature, Casual Relations (1974), was later described in The A. V. Club as “a formidable exercise in the narrative ambiguities that would dominate many of his films to come.” The next several years brought Mozart in Love (1975), Local Color (1977), the Max Ophuls influenced The Scenic Route (1978), and Imposters (1979). Roger Ebert called the film “a witty and mannered exercise in style and social observation.” Rappaport’s last narrative feature was Chain Letters (1985). In 1992, Rappaport began the second phase of his career, in which he moved from scripted narrative to the form of the video essay. The first of these was Rock Hudson's Home Movies, a documentary on Rock Hudson's homosexuality as seen through clips from his films. The same form was used for From the Journals of Jean Seberg (1995), in which actress Mary Beth Hurt spoke as Jean Seberg; and The Silver Screen: Color Me Lavender (1997), narrated by Dan Butler. Because of this work, critic Matt Zoller Seitz called Rappaport "the father of the modern video essay." Starting in 2014, Rappaport turned to short video essays on film history, chronicling the careers of actors (Anita Ekberg, Marcel Dalio, Debra Paget, Chris Olsen, Conrad Veidt, Will Geer) and specific directors (Douglas Sirk, Max Ophuls, Sergei Eisenstein, Jacques Tati and Robert Bresson). In May 2012, Rappaport filed a lawsuit against professor Ray Carney for refusing to return digital masters of his movies which the filmmaker had previously entrusted to Carney to transport to Paris. The suit was later dropped due to rising legal costs, and Rappaport started an online petition demanding that Carney return the masters. In 1994, Rappaport started contributing to the French film journal Trafic, created by Serge Daney two years earlier. Since then, he has published more than 40 pieces, and several collections, including The Moviegoer Who Knew Too Much (2013) and (F)au(x)tobiographies (2013).

Тану

Раппапортты Роджер Эберт, Джонатан Розенбаум, Рей Карни, Дж. Хоберман, Дейв Кехр және Стюарт Клавэнс белгілі болды.