Бірінші дүниежүзілік соғысындағы Месопотамия шайқасы және Бағдаттың құлауы
Fall of Baghdad (1917)
Бағдаттың түсуі (1917), Бірінші дүниежүзілік соғыстағы Месопотамия кампаниясы. Британ әскерінің жаңғыруы, Мауд басшылығымен Басра арқылы күштерді жеткізу.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бірінші дүниежүзілік соғыстағы Месопотамия науқаны шайқасы. Бағдадтың құлауы (1917 жылдың 11 наурызы) Бірінші дүниежүзілік соғыста Ұлыбритания империясы мен Осман империясы арасында жүрген Месопотамия науқаны барысында болды.
Battle of the Mesopotamian Campaign of WWI
The fall of Baghdad (11 March 1917) occurred during the Mesopotamia Campaign, fought between the forces of the British Empire and the Ottoman Empire in the First World War.
Генерал сэр Фредерик Стэнли Модтың келуі
1916 жылы 29 сәуірде Кут гарнизонының тапсырылуынан кейін Месопотамиядағы британдық армия күрделі қайта құрудан өтті. Жаңа қолбасшы, генерал-лейтенант сэр Фредерик Стэнли Модқа, Ұлыбританияның әскери беделін қайта жаңғырту міндеті жүктелді. Генерал Мод 1916 жылдың қалған бөлігін әскерін қайта құруға жұмсады. Оның көптеген әскерлері Үндістанда жиналды, содан кейін теңіз жолымен Басраға жіберілді. Осы әскерлер дайындықтан өткізіліп жатқанда, британдық әскери инженерлер жағалаудан Басраға және одан әрі теміржол құрылысын жүргізді. Генерал Мод сонымен қатар қаруланған өзен кемелері мен өзен арқылы жабдықтау жүзеге асыратын кемелердің шағын тобын алды. Британдықтар 1916 жылдың 13 желтоқсанында жаңа науқанды бастады. Британдықтардың құрамында 50 000-ға жуық жақсы даярланған және жабдықталған әскер болды: көбінесе Үндістан экспедициялық күшінің D тобына жататын Британдық Үндістан әскерлері, сондай-ақ Ұлыбритания армиясының 13-ші (Батыс) дивизиясы Месопотамия экспедициялық күшін құрады. Үндістанның ІІІ корпусының (Тигр корпусы деп те аталады) үнді дивизиялары британдық армия бөлімшелерін де қамтыды. Османдық күштер шамамен 25 000 сарбазға жететін, генерал Халил Пашаның басқаруында болды.
After the surrender of the Kut garrison on 29 April 1916, the British Army in Mesopotamia underwent a major overhaul. A new commander, Lieutenant General Sir Frederick Stanley Maude, was given the job of restoring Britain's military reputation. General Maude spent the rest of 1916 rebuilding his army. Most of his troops were recruited in India and then sent by sea to Basra. While these troops were being trained, British military engineers built a field railway from the coast up to Basra and beyond. General Maude also obtained a small force of armed river boats and river supply ships. The British launched their new campaign on 13 December 1916. The British had some 50,000 well trained and well equipped troops: mostly British India troops of the Indian Expeditionary Force D together with the 13th (Western) Division of the British Army forming the Mesopotamia Expeditionary Force. The Indian divisions of the Indian III Corps (also called the Tigris Corps) included British Army units. The Ottoman forces were smaller, perhaps around 25,000 strong under the overall command of General Khalil Pasha.
Бағдадқа қарсы шабуыл
Бұл жорықта британдықтар ешбір қиындыққа ұшырамады. Генерал Мод Тигр өзенінің екі жағына да сақтықпен жылжыды. Ол «Жүйелі Джо» деген лақап атын алды. Осман әскерлері Қадайри бұрылысы деп аталатын нығайтылған жер үшін күресті, оны британдықтар екі апталық қоршаудан кейін (1917 жылдың 6-19 қаңтары) басып алды. Содан кейін британдықтар Осман әскерін Хай өзені бойындағы берік қорғаныс шебінен ығыстыруға мәжбүр болды. Бұл оларға тағы екі апта уақыт алды (25 қаңтардан 4 ақпанға дейін). 16 ақпанда Дахра бұрылысы деп аталатын тағы бір Осман позициясы алынды. Ақырында, британдықтар 1917 жылдың 24 ақпанында екінші Кут шайқасында Кутты қайта басып алды. Жергілікті Осман қолбасшысы, Карабекир Бей, генерал Тауншендтің Куттың бірінші шайқасында болғандай, әскерін Кутта тұтқындап қалдырмады. Бағдадқа жасалған шабуыл 1917 жылдың 5 наурызында жаңартылды. Үш күннен кейін Модтың корпусы қаланың шетіндегі Дияла өзеніне жетті. Халил Паша Бағдадты Дияла мен Тигр өзендерінің қосылған жерінде қорғауды жоспарлады, бұл Бағдадтан шамамен 35 миль оңтүстікке орналасқан. Осман әскерлері 9 наурыздағы британдықтардың алғашқы шабуылына қарсы тұрды. Содан кейін генерал Мод әскерінің көп бөлігін солтүстікке жылжытты. Ол Осман позицияларын айналып өтіп, тікелей Бағдадқа шабуылдай алатынына сенді. Халил Паша британдықтардың өзеннің арғы жағындағы қозғалысына жауап ретінде өз әскерін қорғаныс позицияларынан көшірді. Дияла өзенінің қорғанысын ұстап тұру үшін бір полк қалдырылды. Британдықтар 1917 жылдың 10 наурызында күтпеген шабуыл жасап, осы полкті талқандады. Бұл күтпеген жеңіліс Халил Пашаны алаңдатты және ол әскеріне Бағдадқа қарай солтүстікке шегінуге бұйрық берді. Осман билігі 10 наурызда сағат 20:00-де Бағдадты эвакуациялауға бұйрық берді, бірақ жағдай Халил Пашаның бақылауынан шығып кетті. Британдықтар Осман әскерлерінің соңынан тығыз ілесіп, 11 наурызда Бағдадты шайқассыз басып алды. Бір аптадан кейін генерал Мод Бағдад жарияламын жариялады, онда «Біздің әскерлеріміз сіздің қалаларыңыз бен жерлеріңізге жаулап алушылар немесе жау ретінде емес, азат етушілер ретінде келеді» делінген. Шатастықта шамамен 9000 Осман әскері британдықтардың тұтқынына түсті. Британдықтар Осман үкіметі Тигр жазығын су басуға тырысуы мүмкін деп уайымдады. Бірақ бұл қорқыныш негізсіз болды. Осман әскерлері бұл аймақты су басуға әрекет етпеді.
There were no setbacks for the British on this campaign. General Maude proceeded cautiously, advancing on both sides of the Tigris River. He earned his nickname Systematic Joe. The Ottoman forces contested a fortified place called the Khadairi Bend which the British captured after two weeks of siege work (6 January to 19 January 1917). The British then had to force the Ottoman forces out of a strong defensive line along the Hai River. This took them two more weeks (from 25 January till 4 February). Another Ottoman position, called Dahra Bend, was taken on 16 February. Finally, the British re captured Kut on 24 February 1917 in the Second Battle of Kut. The local Ottoman commander, Karabekir Bey, did not let his army become trapped in Kut, as General Townshend had been in the First Battle of Kut. The march on Baghdad resumed on 5 March 1917. Three days later, Maude's corps reached the Diyala River on the outskirts of the city. Khalil Pasha chose to defend Baghdad at the confluence of the Diyala and the Tigris, some 35 miles south of Baghdad. The Ottoman troops resisted the initial British assault on 9 March. General Maude then shifted the majority of his army north. He believed that he could outflank the Ottoman positions and strike directly for Baghdad. Khalil Pasha responded by shifting his army out of its defensive positions to mirror the move of the British on the other side of the river. A single regiment was left to hold the original Diyala River defences. The British crushed this regiment with a sudden assault on 10 March 1917. This sudden defeat unnerved Khalil Pasha and he ordered his army to retreat north to Baghdad. The Ottoman authorities ordered the evacuation of Baghdad at 8 p. m. on 10 March, but the situation was rapidly moving beyond Khalil Pasha's control. The British followed close on the heels of the Ottoman troops and captured Baghdad without a fight on 11 March. A week later, General Maude issued the Proclamation of Baghdad, which included the line, "Our armies do not come into your cities and lands as conquerors or enemies, but as liberators". Some 9,000 Ottoman troops were caught in the confusion and became prisoners of the British. The British were worried that the Ottoman government might try to flood the Tigris plain. As it happened, this fear was unfounded. The Ottoman troops never attempted to flood the area.
Салдарлар
Нәтижесінде британдықтар шешуші жеңіске жетті, ал Осман үкіметі тағы да жеңіліске ұшырады. Британдықтардың Кутты жоғалтуынан туған ұят ішінара өтелді. Осман үкіметі Персиядағы әскери операцияларын тоқтатуға және Мосулды басып алуға британдықтардың жолын кесу үшін жаңа әскер құруға мәжбүр болды. 1914 жылы соғыстың басында британдықтар Басра вилайетін басып алды, ал енді Бағдад вилайетінің провинциялық астанасын да иеленді. Бұл британдық әскер үшін қуандырарлық жаңалық болғанымен, аймақты басқару туралы Лондондағы және Үндістандағы британдық үкіметтер арасында бюрократиялық тартыс тудырды. Бағдадты басып алғаннан кейін Мод Басрадан Бағдадқа дейінгі Месопотамияның іс жүзіндегі губернаторы болды. Тигр корпусының саяси офицері сер Перси Кокс провинцияның британдық-индиялық бірлескен басқаруға өтетінін жариялайтын жарлық шығаруға тырысты, бірақ Лондон Коксқа жарлық шығарудан бас тартуды бұйырды және оның орнына араб көшбасшыларынан британдық әкімшілікке көмектесуді сұрап, өз жарлығын жариялады. Алайда, сол кездегі Үндістанның отарлық үкіметінің пікірі басқаша болды, өйткені олар Месопотамияны бастапқыда қолға алғандар еді. Үндістандағы британдық үкімет бұл жаңа аймақты тікелей бақылауына алуды қалады. Бұл билік күресі Лорд Керзон басшылығымен Месопотамиялық әкімшілік комитетінің құрылуына әкелді. Комитеттің басты міндеті Басра және Бағдад провинцияларын кім басқаратынын анықтау болды. Оның шешімі Басра үшін британдық, англо-индиялық емес, әкімшілік және Бағдад үшін араб билігі болуы болды. Уақытша үкімет ақырында Месопотамия мен Иракқа британдық мандатына айналды.
The result was a decisive victory for the British and yet another defeat for the Ottoman government. The humiliation for the British due to the loss of Kut had been partially rectified. The Ottoman government was forced to end its military operations in Persia and try to build up a new army to prevent the British from moving on to capture Mosul. The British had captured Basra Vilayet near the start of the war in 1914, and had now taken the provincial capital of Baghdad Vilayet. Although good news for the British forces, this caused a great deal of bureaucratic fighting between the British government in London and the British government in India over how to manage the region. Once he captured Baghdad, Maude was the de facto Governor of Mesopotamia from Basra to Baghdad. Sir Percy Cox, the Tigris Corps Political Officer, attempted to issue a proclamation stating that the province was under joint British Indian administration, but London ordered Cox not to issue his proclamation and came out with its own proclamation asking Arab leaders to aid the British administration instead. At the same time, the Indian colonial government had different ideas. After all, they had been the prime movers behind Mesopotamia in the first place. The British government in India wanted this new area placed under its direct control. This power struggle led to the creation of the Mesopotamian Administration Committee, under the leadership of Lord Curzon. Its main task was to determine who would govern the Basra and Baghdad provinces. Its ruling was a British, not Anglo Indian, administration for Basra and an Arab authority for Baghdad. The temporary government here would eventually evolve into the British Mandate for Mesopotamia and Mandatory Iraq.