Кіріспе
Пуэрто-Рикодағы білім беруді Пуэрто-Риконың Білім департаменті мен Пуэрто-Риконың Білім беру кеңесі қадағалайды. Департамент барлық бастауыш және орта білім беруді қадағалайды, ал Кеңес барлық академиялық стандарттарды қадағалайды және Пуэрто-Рикода жұмыс істегісі келетін немесе өздерін орнықтыруды көздейтін білім беру мекемелеріне лицензия береді. Пуэрто-Рикода білім алу 5 пен 18 жас аралығында міндетті, бұл бастауыш және орта мектеп сыныптарын қамтиды. Оқушылар мемлекеттік немесе жеке меншік мектептерге бара алады. 2013 жылы аралда 1460 мемлекеттік мектеп және 764 жеке мектеп болды; 606 515 бастауыш және орта білім алатын оқушы, 64 335 кәсіптік білім алатын оқушы және 250 011 университет студенті болды. 2021 жылы мемлекеттік мектептің орташа саны 355 оқушыны құрады. 2017 жылы «Мария» дауылынан келген зардап, халықтың азаюы, инфрақұрылымның нашарлауы және Пуэрто-Риконың мемлекеттік қарыз дағдарысы салдарынан 2018 жылға дейін Пуэрто-Рикода 283 мектеп жабылды. Пуэрто-Рико халқының сауаттылық деңгейі 93% құрайды; жыныс бойынша бөлінгенде, ерлер арасында 92,8%, ал әйелдер арасында 93,8% көрсеткіш байқалады. 2000 жылғы халық санауы бойынша халықтың 60,0% орта мектеп немесе жоғары білім алған, ал 18,3% бакалавр немесе жоғары академиялық дәрежеге ие.
Education in Puerto Rico is overseen by the Department of Education of Puerto Rico and the Puerto Rico Education Council. The Department oversees all elementary and secondary public education while the Council oversees all academic standards and issues licenses to educational institutions wishing to operate or establish themselves in Puerto Rico. Instruction in Puerto Rico is compulsory between the ages of five and 18, which comprises the elementary and high school grades. Students may attend either public or private schools. As of 2013, the island had 1,460 public schools and 764 private schools; there were 606,515 K–12 students, 64,335 vocational students, and 250,011 university students. In 2021, the average public school size was 355 students. Because of damage caused by Hurricane Maria in 2017, a shrinking population, deteriorating infrastructure, and the Puerto Rican government debt crisis, 283 schools were closed in Puerto Rico by 2018. The literacy rate of the Puerto Rican population is 93%; when divided by gender, this is distributed as 92.8% for males and 93.8% for females. According to the 2000 Census, 60.0% of the population attained a high school degree or higher level of education, and 18.3% has a bachelor's degree or higher.
Мемлекеттік білім беру
Пуэрто-Риконың Конституциясы аралдағы әрбір азаматқа білім алу құқығын кепілдейді. Осы мақсатта Пуэрто-Рикодағы мемлекеттік мектептер бастауыш және орта білім деңгейінде тегін және бейтарап білім береді. Мемлекеттік мектептер жүйесі мемлекеттік қаржыландырумен қамтамасыз етіледі және Пуэрто-Риконың Білім министрлігі (Departamento de Educación del Estado Libre Asociado de Puerto Rico) Inicio басқарады. Министрлікте 45 мыңнан астам мұғалім жұмыс істейді, олардың 32 мыңы тұрақты қызметке орналасқан және бірнеше тәуелсіз кәсіподақтарға біріккен, оның ішінде Пуэрто-Рико мұғалімдер қауымдастығы және Пуэрто-Рико мұғалімдер федерациясы. Қалған мұғалімдер уақытша немесе жылдық келісімшарт негізінде жұмыс істейді. Мектепке дейінгі білім беру, күтім және қызметтер (Early Head Start және Head Start қоса алғанда) төмен кірісті отбасылар үшін тегін, ал жеке балабақшалар қалалық аймақтарда көптеп таралған және жаяу арақашықтықта орналасқан. Бастауыш және орта білім беру 1400-ден астам мемлекеттік мектептер арқылы табысқа қарамастан міндетті және тегін. Он мемлекеттік мектеп жергілікті деңгейде беделді деп есептеледі. Олардың барлығы – арнайы бағытталған мектептер (магниттік мектептер), Колледж Бордының PEAU (Латын Америкасының SAT-қа баламасы) емтиханында ең жоғары көрсеткіштерді көрсететін бітірушілерді дайындайды. Олардың мысалдары – CIMATEC және CROEM, олар ғылымға, технологияға және математикаға бағытталған. Пуэрто-Рикодағы мемлекеттік мектептер АҚШ-тың федералдық заңдарына бағынады. No Child Left Behind Act (NCLB) заңы президент Обама 2013 жылдың 22 қазанында бас тартуға рұқсат бергенге дейін Пуэрто-Рикоға қатысты. Білім министрлігінің өкілі Йоланда Розали 2017 жылдың 5 мамырында Associated Press агенттігіне 184 мемлекеттік мектептің жабылуына байланысты шамамен 27 000 оқушының басқа жерге көшірілетінін мәлімдеді. Пуэрто-Рикодағы экономикалық дағдарыс мектептерді жабу туралы шешім қабылдануына себеп болды, бұл, шенеуніктердің пікірінше, миллиондаған доллар үнемдеуге мүмкіндік береді. Губернатор Рикардо Росселло 2018 жылдың ақпан айында білім беру реформасының радикалды заң жобасын ұсынды. Реформалық заң жобасы Пуэрто-Риконың мемлекеттік мектеп мұғалімдеріне он жылдан астам уақыттан бері алғашқы жалақыны көтеруді көздейді, бірақ бұл идеяға кейбіреулер күмәнмен қарайды. Ол наурыз айында 600-дан астам түзетулер талқыланғаннан кейін чартерлік мектептерге ваучерлік жүйені енгізу туралы заңға қол қойды. Мария дауылы 25 000-нан астам оқушының көшіп кетуіне әкеп соқты, ал жалғыз біріккен мектеп округі 2021 жылға қарай 54 000 оқушыны жояды деп күтілуде. Ваучерлік жүйе жеке мектептерді студенттер санының 3 пайызымен шектейді, ал чартерлік мектептер 10 пайыз алады.
Тіл
АҚШ-тағы көптеген мектептерден өзгеше, Пуэрто-Рикодағы мемлекеттік мектептерде оқыту толығымен испан тілінде жүзеге асырылады. Ағылшын тілі екінші тіл ретінде оқытылады және барлық деңгейде міндетті пән болып табылады. 1898 жылы аралды американдықтар басып алғаннан кейінгі алғашқы жылдары жағдай керісінше еді: мемлекеттік білім беру толығымен ағылшын тілінде жүргізілді, ал испан тілі 1903 жылдан 1917 жылға дейін АҚШ санкциясымен 1-4 сыныптарда арнайы пән ретінде қарастырылды; тек 1934 жылы 5-8 сыныптарда да испан тілінде оқыту басталды. Блантон Уиншип Пуэрто-Рико губернаторы болып тағайындалғаннан кейін, ағылшын тілі 1941 жылға дейін білім беру тілі ретінде қайта жаңғыртылды; бұл тек бастауыш мектептерде ғана қолданылды. 1948 жылы халықтың сайлауымен тағайындалған алғашқы губернатор Луис Муньос Марин Мариано Вилларонга Тороны аралдың білім беру комиссары етіп тағайындады, және олар бірден оқытуды испан тіліне қайта бұрды. 1970 жылдары Пуэрто-Рикодағы 113 мектепте екі тілді білім беру бағдарламалары енгізілді. 2012 жылы штаттық мәртебеге қолдау көрсеткен губернатор Луис Фортуньо Пуэрто-Риконың мемлекеттік мектептеріндегі барлық курстар қазіргідей испан тілінде емес, ағылшын тілінде оқытылуын ұсынды, бұл қырқыс дауға себеп болды.
Танымал мәдениет
Этномузыкология, фольклор және мәдениеттану сияқты академиялық пәндер халықтық мәдениетті зерттеуді қалыпқа келтіруге және оны мойындатуға көмектесті. Мысалы, афро-пуэрторикалық бомба зерттеулерге енгізілді.
Жеке мектептер
Пуэрто-Рикодағы жеке мектептер үкіметтік емес ұйымдармен басқарылады. Пуэрто-Рикодағы аккредиттелген бастауыш және орта білім беретін жеке мектептер академиялық жұмыс бойынша мемлекеттік білім берудің минималды талаптарын орындауы тиіс, бірақ аккредиттеу міндетті емес. Мемлекеттік/жергілікті функцияларды орындаған кезде медициналық көмек/денсаулық сақтау, технология, кәсіби даму және өтемақы төлеу саласында қазіргі саясаттар жоқ. Аралда 700-ден астам жеке мектеп және 8000-нан астам мұғалім бар, олардың көп бөлігі католик дінін ұстанады. Пуэрто-Рико халқының 8,90% колледждің бірінші сатығын аяқтайды, ал 6,30% жоғары білім немесе кәсіби білім дәрежесін алады.
Оқудан бас тарту көрсеткіші
Бір зерттеу көрсеткендей, барлық оқушылардың шамамен 19,10%-ы 9-сыныпты бітірмейді.
Қазіргі кездегі білім беру мәселелері
Үкімет 283 мектепті жабу туралы және жарғылық мектептер мен ваучерлерге арналған жаңа пилоттық жоспарды жариялады. 2010 жылдан 2018 жылға дейін барлығы 682 мектеп жабылды, олардың ішінде тек 17-сі кейін сатылды. Мектептердің жабылуына байланысты 2017 жылдың мамыр айынан бері мектеп жүйесі шамамен 38 762 оқушыны жоғалтты. Бұдан өзге, 2017 жылдың тамызы мен 2018 жылдың қаңтары аралығында тағы 27 000 оқушы мектеп білімінен тыс қалды. Мұғалімдер де жұмысынан айырылды. Біріккен мұғалімдер федерациясының мәліметінше, 2600-ден астам мұғалім "қарқынды қысқарту тізіміне" енгізілгенін хабарлайтын хат алды. Сондай-ақ, 2008 жылдан бері ешбір мұғалімнің жалақысы көтерілген жоқ, ал жаңадан жұмысқа орналасқан мұғалімдер айына 1750 доллар табады, бірақ өмір сүру құны АҚШ материгінен 10 пайызға жоғары.
Ата-аналардың қатысуы
2014 жылдың қаңтар айындағы хабарламада мемлекеттік мектептерде оқитын балалары бар ата-аналардың 55 пайызы 2013–2014 оқу жылының бірінші семестріндегі балаларының бағаларын жоспарланған күні алғаны айтылды.
Мемлекеттік мектептердегі төмен нәтижелер
Economist Intelligence Unit мәліметтері бойынша, Пуэрто-Рикодағы мемлекеттік мектеп оқушыларының 95%-ы негізгі білім деңгейінен төмен түлектерді бітіреді, ал 60%-ы тіпті бітірмейді. Сонымен қатар, Пуэрто-Риконың Білім департаментінің 2012 жылғы мәліметтері бойынша, Пуэрто-Риконың академиялық жетістіктерін бағалау тестілерінде мемлекеттік мектеп оқушыларының 39%-ы испан тілінен негізгі деңгейде (орташа нәтиже) өнер көрсетті. Сондай-ақ, аталған тесттерде 36% математикадан, 35% ағылшын тілінен, ал 43% ғылымнан негізгі деңгейде нәтиже көрсетті. NAEP бойынша, "негізгі" деңгейі – "кәсіби жұмыс істеу үшін қажетті білім мен дағдыларды жартылай меңгеру" деп анықталады. Нәтижелер мыналарды көрсетті: жалпы алғанда, Пуэрто-Рикодағы төртінші және сегізінші сынып оқушыларының үлгерімі АҚШ континенттік бөлігіндегі мемлекеттік мектеп оқушыларына қарағанда төмен болды. 2013 жылы "Ұлттық есеп картасы" Пуэрто-Риконың АҚШ-пен салыстырғанда негізгі деңгейден төмен екенін мәлімдеді. Атап айтқанда, зерттеулер көрсеткендей: жалпы алғанда, Пуэрто-Рикодағы төртінші және сегізінші сынып оқушылары АҚШ-тағы мемлекеттік мектеп оқушыларына қарағанда төмен үлгерім көрсетті. Пуэрто-Рикодағы оқушылардың 11%-ы төртінші сыныпта негізгі деңгейде немесе одан жоғары балл алды, ал АҚШ-та бұл көрсеткіш 89% құрады. Сегізінші сыныпта Пуэрто-Рикодағы оқушылардың 5%-ы негізгі деңгейде немесе одан жоғары балл алды, ал АҚШ-та бұл көрсеткіш 95% болды. "The Nation's Report Card" мәліметінше, Пуэрто-Рико мектептерінде орта есеппен 309 оқушы оқиды, ал АҚШ мектептерінде 504 оқушы бар. 2017 жылы Пуэрто-Рико Ұлттық білім беру прогресін бағалау тестінде төртінші және сегізінші сыныптар бойынша математикадан соңғы орынды иеленді.
Overall, fourth and eighth grade students in Puerto Rico scored lower, on average, than public school students in the continental United States. In 2013, the Nation's Report Card concluded that Puerto Rico falls below basic levels when compared to the United States. In particular the findings showed that:
Overall, fourth and eighth grade students in Puerto Rico scored lower, on average, than public school students in the United States. 11% of students in Puerto Rico scored at or above basic in fourth grade in comparison to the continental United States, where 89% of students scored at or above basic in mathematics. 5% of students in Puerto Rico scored at or above basic in eighth grade in comparison to the United States where 95% of students in the United States scored at or above basic in Mathematics. Also, the Nation's Report Card reported an average of 309 students per school in P. R., where in United States there are 504 students per school. In 2017, Puerto Rico again ranked dead last in fourth grade and eighth grade math scores on the National Assessment of Educational Progress tests.
Жоғары оқу орындарын бітіргендерге нарықтағы сұраныс
Пуэрто-Рикода ерекше жағдай, көптеген жастар жергілікті нарықта талап болмаса да жоғары білім алуға тырысады. Мысалы, 2012 жылы 50 000 студент бакалавр және магистратураны бітірді, ал еңбек нарығында жылына шамамен 6 000 жұмыс орны пайда болды, олардың 25% осы білім деңгейін қажет етті. Бұл, тиісінше, Пуэрто-Рико нарығында бакалавр немесе магистратура дипломын алған түлектердің 97%-ына сұраныс жоқ дегенді білдіреді, бірақ олардың көпшілігі аралдан тыс жерде жұмыс табады.