Кіріспе

1950 жылы Доктор Сьюсс жазған балалар кітабы

«Егер мен зоопаркті басқарсам» кітабы Доктор Сьюсс 1950 жылы жазған балалар кітабы. Кітап Сьюсс әдетте қолданатын анапестикалық тетраметрмен жазылған және Сьюсске тән қалам мен сия стилінде суреттелген.

Сюжет

Жас Джеральд МакГрю зоопаркқа келгенде, зоопаркты басқаратын "қарт кісіні" кездестіреді. Джеральд егер өзі басшы болса не істейтінін ойлап, зоопарктағы экзотикалық жануарлардың "жетілмейтініне" көз жеткізеді. Ол егер зоопаркты өзі басқарса, қазіргі барлық жануарларды босатып, одан да ерекше және экзотикалық жануарларды табатынын айтады. Кітап бойында ол осы жануарларды тізімдейді – он аяқты арыстаннан бастап, көбінесе қиял өнімдерінен туған (және жоқ нәрселерден құралған) жануарларға дейін, мысалы, Гварк аралынан келген "әлемдегі ең үлкен құс, ол тек қарағайларды жейді және қабығын шашады". МакГрюнің қиялымен бірге суреттер де өте әдемі болады, ол барған сайын алыс және экзотикалық жерлерге саяхаттап, әрбір қиялға толы жануарды ұстап, оларды жаңа, жабайы жануарлармен толы зоопаркқа әкеледі. Сондай-ақ, ол өзінің "Жаңа зоопарк, МакГрю зоопаркы" деп аталатын жануарлар әлеміне таңсық қарап, мақтанышпен қарсы алатын адамдарды да елестетеді.

Бейімделу

"Егер мен зоопаркті басқарсам" атты кітапта бейнеленген кейбір жануарлар 1975 жылы CBS телеарнасында көрсетілген "Хубер-Блуб магистралі" атты арнайы бағдарламаның бір бөлімінде де пайда болған. Осы бөлімде Хубер Блуб балалары қаласа ғана адам бола береді, сондықтан Хубер Блуб мырза оларға түрлі жануарларды көрсетеді, оның ішінде "Егер мен зоопаркті басқарсам" (және "Зебрадан әрі!") кітабынан алынған жануарлар да бар. Мұндай жануарлардың қатарында: Обсктер, бір топ қатардағы Биппо Но Бунгустар, Тиззл Топпен жабдықталған Мазурка, өте таң қалдыратын Үлкен Құмырсқа, Чуггстер, мүйізі едәуір ерекше Елік, жаңа түріндегі Тауық, Піл Мысық және Иота бар. 2008 жылғы американдық анимациялық фильм "Хортон кімді естіп тұр!" ("Horton Hears a Who!") фильмінде Палускилер (оның ішінде миссис Квиллиган (Джейми Пресли дауысымен) және оның қызы Джессика Квиллиган (Лора Ортиз дауысымен)), басқа Гламмокстар (кітаптың алдындағы/кейінгі беттеріндегі аты аталмаған жануарлар, оның ішінде Гламмокс-ана (Ларайн Ньюман дауысымен) және оның қызы Анжела (Коллин О'Шонесси дауысымен)), сондай-ақ мүйіздері бір-бірімен байланысқан Еліктер Нуул орманының тұрғындары ретінде бейнеленген.

"Қырық"

"If I Ran the Zoo" кітабында "nerd" сөзінің қазіргі ағылшын тіліндегі алғашқы жарияланған нұсқасы кездеседі, бірақ бұл сөз қазіргі мағынасында қолданылмаған. Бұл жай ғана ерекше сипатталмаған, қиялдан туған жаратылыстың аты, ол мына сөйлемде пайда болады: "Содан кейін, оларға көрсету үшін, мен Ка Трооға жүзіп барамын / және бір Іт-Катхты, Препті және Прооны / Нерклді, Нердті және Сиерсукерді алып келемін!"

Темалық саябақтың аттракционы

Доктор Сьюстың «Жоопарк» кітабы Universal Studios-тің «Әңгімелі аралдар» атты саябағындағы балалар ойын алаңдарының бірінің негізгі тақырыбы болып табылады. Шағын ойын алаңы саябақтың Seuss Landing деп аталатын бөлігінде орналасқан.

Қайтарып алу

"Егер мен зоопаркті басқарсам" атты кітап нәсілдік стереотиптер мен карикатураларды пайдаланғаны үшін сынға ұшырады. 1988 жылы доктор Сьюстің өмірбаянында Рут К. Макдональд Африкадан келген, ірі қарны бар, қалың ерінді қара нәсілділер және көздері қысыңқы азиялықтар сияқты кейбір стереотиптердің болуын атап көрсеткен, бұл кейбір қазіргі оқырмандарды ренжітуі мүмкін. Жастар әдебиетіндегі әртүрлілік бойынша зерттеулер журналында жарияланған 2019 жылғы зерттеу Шығыс Азия, Сахара асты Африка және Таяу Шығыс персонаждарының адамдық қадір-қасиетін төмендететін стереотиптердің бар екенін көрсетті. Канадалық кітап және мерзімді басылымдар кеңесінің "Оқуға бостандық" жобасы 2015 жылы кітапты сезімталдық танытпауы және этникалық стереотиптерді қолдануы себепті сынға ұшыраған деп тізімдеді. 2021 жылдың 2 наурызында Dr. Seuss Enterprises кітаптағы нәсілшіл суреттерге байланысты туындаған дауға байланысты "Егер мен зоопаркті басқарсам" және тағы бес кітапты басылымнан шығарды. Dr. Seuss Enterprises қай суреттердің қорлау екенін нақты көрсетпеді.