Кіріспе

Тан императоры Сюаньцзюң тұсында канцлер болған Пэй Яоцин (; 681743), әдепті аты Хуанцзи (之), ресми атауы Чжаоченг маркизі Вэньсянь (城文獻侯), - қытайлық дипломат, ақын және саясаткер. Ол өзінің әріптесі канцлер Чжан Цзиулингпен достық қарым-қатынаста болды, ал басқа канцлер Ли Линфу император Сюаньцзонды Чжан мен Пейдің екеуі де фракциялық қатынаста болғанын сендіре алғаны үшін екеуі де шеттетілді, дегенмен Пей 743 жылы қайтыс болғанға дейін императорлық әкімшіліктің маңызды лауазымдарында қызмет етуді жалғастырды. Ол елорда - Чанъань мен шығыс астанасы Луоянның арасындағы азық-түлік тасымалдау жүйесін жақсартумен танымал болды, бұл императордың екі астананың арасында мерзімді түрде жүру қажеттілігін болдырмады.

Өмірбаян

Пей Яоцин 681 жылы император Гаоцзунның тұсында дүниеге келген. Ол "Оңтүстік У-Пей" Хедонгтың танымал Пей тайпасынан шыққан. Пей Яоциннің атасы Пей Шен (慎) Тан дәуірінде округтің судьясы, ал әкесі Пей Шоужен (守真) префектура префекті болып қызмет атқарған. Пей Яоцин бала кезінен ақылды, жақсы оқыған, бірнеше жасында күрделі мәтінді оқи алатын болған. Кейіннен ол ер балалар үшін арнайы императорлық емтихан тапсырып, жас кезінде сарай кітапханасының хатшысының көмекшісі болды. Кейіннен ол император Гаоцзонгтың ұлы Сианг ханзадасы Ли Данның байланысшысы болды. Ли Дан оны құрметтеп, оны және оның әріптесі Вэй Лицзиді (利器) кеңесшілер етті. Бұрынғы император Ли Дан 712 жылы (Император Руйцзунг ретінде) таққа оралғаннан кейін, ол императорлық университеттің бас хатшысы Пей Гуози Жубуды (國子主簿) тағайындады.

Император Сюаньцзунның тұсында

Кайюань дәуірінің басында (713-741) император Руйцзунның ұлы император Сюаньцзунның Пей Яоцин Тан астанасы Чанъаньды құрайтын екі округтің бірі Чанъань округінің судьясы болды. Сол кезде Чанъань округінің үкіметтік қаражатын бай отбасыларға сеніп тапсырып, олармен қаржыны басқаруға мүмкіндік берді. Пей бұл тәжірибені тоқтатып, бай отбасылардан қаражатты қайтарып алды, бұл сыбайлас жемқорлық пен осы отбасыларға жүктелетін ауыртпалықты азайтты. Ол екі жыл бойы Чанъань округінің судьясы болды, және ол қатаңдық пен еріксіздік арасында тепе-теңдікті ұстады. Ол сол кабинеттен кеткенде, жұрт оны қатты сағынды. 725 жылы Пэй Цзи префектурасының (濟州, қазіргі Ляочэн, Шандун) префекторы болды. Сол жылы император Сюаньцзун Тай тауында аспан мен жерге құрбандықтар ұсынды, ал ол әртүрлі префектуралар арқылы жүргенде, префектуралық префекторлар оған құрмет көрсетуге асықты. Бірақ император Сюаньцзунға үш префектор әсер етті. Ван Цю (王丘), Цюй Миан () және Пей, ол сән-салтанатпен қамтамасыз етілмеген. Император Сюаньцзунға әсіресе: "Егер халыққа үлкен зиян келтірсеңіз, онда патшалық бейбіт деп айтуға болмайды", - деген ұсыныстар қатты әсер етті. Император Сюаньцзун Пей жағдайында олардың үшеуін маңызды Динг префектурасының (定州, шамамен қазіргі Баодин, Хэбэй) префекторы етіп тағайындады. Ол Жола өзендегі бөгеттерді жөндеу жұмыстарын жүргізген кезде жоғарылатылды. Ол бірден Динг аймағына бармай, бөгеттердің салынып біткеніне көз жеткізу үшін кетіп қалды. Кейіннен ол Сюань (宣州, шамамен қазіргі Сюаньчжэнь, Анхуй) және Цзи (州, шамамен қазіргі Хеншуй, Хэбэй, бұрынғы лауазымына қарағанда басқа префектура) префектураларының префекторы болып қызмет етті. 732 жылы император Сюаньцзун өзінің екінші туысы Ли Хуэй (李) Синьань князіне Тан билігіне бағынбайтын Хитан және Си тайпаларына қарсы әскерді басқаруды тапсырды, Пей Ли Хуэйдің орынбасары болды. Ли Хуэй хитандықтар мен шилерге қарсы үлкен жеңіске жеткеннен кейін, император Сюаньцзун Пейге бағынышты және науқасқа қатысқан ши тайпаларына барып, оларға көп мөлшерде жібек сыйлауға бұйрық берді. Пей мұндай сапардың қауіпті болатынын, өйткені басқа тайпалар біліп, шабуыл жасай алатынын түсінген соң, тез арада сапарға шықты және пойызын бірнеше топқа бөліп, жібекті тез арада сыйлап, Тан аумағына оралды. Шынында да, Пейдің саяхаттары туралы естіген Шығыс Туджуе мен Шивей күштері оған қарсы рейд жасады, бірақ олар келген кезде Пей Тан аумағына оралған болатын. 732 жылы қыста ол Чанъанды қамтитын Цзиньжао муниципалитеті (京兆府) мэрі болды. 733 жылдың күзінде Гуанчжун аймағында (яғни Чанъань айналасындағы аймақта) қатты жаңбыр жауды, бұл су тасқынына және азық-түлік бағасының өсуіне әкелді. Император Сюаньцзун азық-түлікпен қамтамасыз ету қажеттілігін азайту үшін шығыстағы астана Луоянға баруды ойлады және Пейді өзімен сөйлесуге шақырды. Пей мұндай сапарлардың қажеттілігін азайту үшін сол кездегі азық-түлік тасымалдау схемасын қайта қарауды ұсынды. Пейдің ұсынысына бірнеше тармақ кірді: Сол кезде азық-түлікпен қамтамасыз етудің көп бөлігі Янцзы өзенінің оңтүстігінен келіп, Сары өзен аймағындағы сулармен таныс емес аймақтың кемелерімен жеткізілетін, сапарлар жиі баяу болатын, көбінесе ұрлық немесе талан-таражға ұшыраған. Пейдің ұсынысы бойынша Хулао қаласында үлкен азық-түлік қоймасы салынады, онда Бьян өзені (水, Янцзыдан Сарыға дейінгі негізгі кеме қатынасы) Сары өзенге қосылады, ал Янцзы аймағынан келген кемелер Хулао қаласында өздерінің заттарын түсіреді. Содан кейін азық-түлік Хулаодан Луоянға Сары өзен немесе Луо өзенінен (洛水, Луоянның жанында ағады) жеткізілетін. Санменксияның екі жағына бір үлкен азық-түлік қоймасы салынады. Чанъанға арналған азық-түлік Луояннан Санменсияға жеткізіліп, сонда сақталады. Санменксиядан Вэй өзеніне қарай жол салынады, бұл су ағысы сумен жүзуге жарамсыз болған кезде азық-түлікті құрлықта тасымалдауға мүмкіндік береді. Азық-түлік қорын сумен немесе құрлықпен Вэй өзеніне жеткізгеннен кейін, азық-түлік Чанъанға оңай жеткізілуі мүмкін. Император Сюаньцзун бұл ұсынысқа келісті. Сол жылы ол ксенсорлар Сяо Сонг пен Хан Сюйді ксенсорлық лауазымдарынан алып тастағаннан кейін, Пей мен Чжан Цзюлингті жаңа ксенсорлар етіп тағайындады. Нақтырақ айтқанда, Пей Хуанмен Шиланг (黃門侍郎) болды, ол үкіметтің емтихан бюросының (門下省, Менсия Шенг) бас орынбасарына, канцлер де-факто Tong Zhongshu Menxia Pingzhangshi (同中書門下平章事) атағымен тағайындалды. Сондай-ақ...

Ескертпелер мен сілтемелер

"Танның көне кітабы" том. 98-ге дейін. Танның жаңа кітабы, т. 127 - ші. Зичжи Тонгцзян, томдар. 212, 213, 214 - ші сандар.