Кіріспе
Ню Сянькэ (675 ж. 2 қыркүйек, 742), Бинь герцогы Чжэнцзянь (貞簡公), Қытайдағы Тан әулетінің қолбасшысы. Ол Тан императоры Сюаньцзунның тұсында канцлер болып қызмет етті. Ол императорлық емтихандарды тапсырудың орнына төменгі деңгейдегі бюрократ ретінде басталып, біртіндеп жоғарылатылып, канцлер лауазымына жетудің дәстүрлі емес жолын таңдады. Ол өзінің әріптесі Ли Линфуға абай және мойынсұнғыш болғанымен танылды.
Өмірбаян
Ню Сяньке 675 жылы дүниеге келген. Ол Цзинь префектурасынан (州, қазіргі Пиньлян, Ганьсу) шыққан. Оның отбасы Хан әулетінің әскери қызметкері Ню Ханға (牛) тән, оның ұрпақтары кейіннен Цзинь префектурасы болып табылатын аймаққа қоныстанды. Оның отбасы саяси ортада танымал болған жоқ, өйткені сол кездегі басқа да канцлерлерден айырмашылығы, оның басқа ата-бабалары лауазымды қызмет атқарғаны туралы деректер жоқ. Оның арғы атасы Ню Тонг (牛通), бабасы Ню Хуэй (牛會), әкесі Ню И (牛意) туралы жазылғандардың бәрі олардың есімдері. Ню Сяньке өзі бастапқыда өзінің туған ауданы Чунгудағы кішігірім бюрократ ретінде қызмет етті (, қазіргі Пиньлянг), және оны округтің судьясы Фу Вэньцин (文靜) құрметтеген. Кейіннен Фу Лонгю (右, қазіргі шығыс Гансу) аймағындағы әскери шаруашылық қоныстарын басқаруға тағайындалды және өзімен бірге Ниуды көмекші ретінде әкелді. Әскери істердегі үлесі үшін, ол Тоо префектурасының (州, қазіргі Ганьнан Тибет автономиялы префектурасы, Ганьсу) префектурасының әскери кеңесшісі болды.
Император Сюаньцзунның тұсында
Кайюань дәуірінің (713-741) басында Тан императоры Сюаньцзунның қол астында генерал Ван Чжунчуо (王君) Хэсидің (河西, штаб-пәтері Увэй, Ганьсу) әскери комиссары болды. Ню Сяньке мен Сонг Чжэнь (貞) оның көмекшілері және жақын серіктестері болды. 727 жылы Ван мен Сун ұйғыр тайпасының басшысы Яолуоге Хушу (藥羅葛護輸) қамауға алған кезде қаза тапты, бірақ Ню қашып құтыла алды. Кейіннен, Ню және Пэй Куан (寬) Ванның орнын басқан Хэксидің джиедушиі генерал Сяо Сонгтың қол астында қызмет етті. Сяо көп жауапкершілікті Нюға жүктеді, ал Ню адал әрі еңбекқор адам ретінде танылды. Ол кішіпейіл болғанына қарамастан, аймақтың беделді адамдарына әсер ете бастады. 728 жылы Сяо канцлер болғаннан кейін, Ню Сяоның ұсынысы бойынша Лян префектурасының (涼州, шамамен қазіргі Уувей) бас хатшысы және Хэсидің әрекет етуші джиедушиі болды. Сяоның үнемі мақтауы Ниудің толық джиедуши болуына әкелді. Дзиедуши болып қызмет еткен кезінде, Ню үнемділігімен танымал болды және үкіметтік қазынаға үлкен артықшылық жинады, сондай-ақ жақсы қару-жарақ пен қару жасады. 736 жылы Ню Хуанцзунның екінші туысы Ли Хуэй (李) Синьань ханзадасын Шуфаңның (方, қазіргі Инчуань, Нинся) джиедушиі етіп алмастырды, ал ресми Цюй Сий (希逸) Нюйді Хэкси джиедушиі ретінде алмастырды. Цюй Хесиде жиналған қазынаның, қару-жарақ пен қару-жарақтың көптігіне таңғалды, ол бұл туралы Сюаньцзунға хабарлады. Сюаньцзун мұны тексеру үшін ресми Чжан Личжэнді (張利貞) жіберді, және растау жіберілгеннен кейін өте қуанышты болды. Ол Нюді қорғаныс министрі (兵部尚書, Бинбу Шаншу) етіп көтеруге және оған атақ беруге ниетті болды. Бұл екі әрекетке де канцлер Чжан Цзюйлинг қарсылық білдірді. Бұл Сюаньцзунның наразылығын туғызды, ал басқа канцлер Ли Линфу мұны көріп, Нюны герцог етіп құруды ұсынды. Сюаньцзун келісіп, Нюны Лонгси герцогы етіп тағайындады. Сол жылы Чжан Сюаньцзонгты одан әрі ренжітті және Сюаньцзонг оны және оның досы және әріптесі канцлер Пей Яоцинді қызметтен алып тастады. Ол Нюны қоғамдық жұмыстар министрі (工部尚書, Гонгбу Шаншу) етіп тағайындады және оны Тонг Чжуншу Менсия Санпин (同中書門下三品) деп атады, оны Ли Линфумен бірге қызмет етуге де фактілік канцлер етті, бірақ оған Шуофандағы лауазымын ұстауға мүмкіндік берді. Канцлер болған кезінде Ню мұқият және жұмсақ болған, және барлық шешімдерді Ли Линфуға қалдырып, ешқандай маңызды шешім қабылдауға батылы бармаған. 737 жылы императорлық цензор Чжоу Цзилиан (周子) Нюге қарсы айыптау актісін ұсынды, ол канцлер болу үшін біліктіліктері жоқ деп, әрі қарай Ню есімді адам империяға зиян келтіретінін көрсеткен пайғамбарлықты келтірді. Сюаньцзун ашуланып, Чжоуды таяқпен соқты да, жер аударылды. Чжоу Чжанның ұсынысы бойынша Ли Линфу бұл мүмкіндікті Чжанға шабуыл жасауға пайдаланды, ал Чжан астанадан қуылды. Сол жылы Жоғарғы соттың бас судьясының орынбасары Сюй Цзяо (徐) Сюаньцзунға мақтанышпен баяндама жасап, оның билігінің бейбіт болуынан өлім жазасы қажетсіз болып қалғанын атап өтті. Сюаньцзун қуанып, министрлерге алғыс айтты. Осылайша ол Ли Линфуны Цзинь герцогы және Ню Бин герцогы етіп құрады. Сондай-ақ, осы уақытта Ли Линфу, Ню және сот жүйесіне жауапты лауазымды адамдар бастаған заңдарды қайта қарау аяқталды. 738 жылы Ню имтихан бюросының (門下省, Менсия Шэн) басшысы Шичжун (侍中) болды, бұл пост канцлер үшін қарастырылған; ол сонымен қатар Хедонг округінің (河東, штаб-пәтері қазіргі Тайюаньда, Шанси) вице-дзиедушиі болды, бірақ ол Chan Chan ретінде қызмет ету үшін астанада қалды. 739 жылы оған қорғаныс министрі қосымша лауазымы берілді және Ли Линфу мемлекеттік қызмет істері министрі болып тағайындалғандай, әскери офицерлерді таңдау үшін жауапты болды. 740 жылы Шуфанг пен Хедонгтың қолбасшылығынан айырылды, бірақ канцлер болып қалды. 742 жылы Ню қатты ауырып қалды. Оның Шуфаңдағы бұрынғы көмекшісі Яо Хонг (), марқұм канцлер Яо Чонгтың немересі, Яо Хонгтың табиғаттан тыс мәселелерге араласқаны үшін оның ықыласына ие болды және бақытсыздықтан қалай құтылуға болатынын білетінін мәлімдеді. Ол Яоны императорлық цензураға тағайындады. Қазір ол науқас болғандықтан, ол Яодан өзі үшін дұға етуін сұрады, ал Яо солай етті, бірақ Ньюны Яоның ағасы Яо И () мен ресми Лу Хуанды (盧) Ньюның орнына канцлер болуға ұсынды. Яо Хонг өтінішті жазып, Нюға қол қоюға мәжбүр етті, бірақ Ню өте ауырғандықтан, дұрыс қол қоя алмады. Ню 742 жылы күзде қайтыс болды. Ол қайтыс болғаннан кейін, оның әйелі, патша елшілері қайғырып, жоқтау айтуға келгенде, патша елшілеріне Яо Хонгты қорқ...
Ескертпелер мен сілтемелер
"Танның көне кітабы" том. 103-ші орын. Танның жаңа кітабы, т. 133 Зичжи Тонгцзян, томдар. 213, 214, 215 - ші сандықтар.
Zizhi Tongjian, vols. 213, 214, 215.