Кіріспе

Cahíta - Мексиканың Батыс жағалауындағы Сонора және Синалоа штаттарында тұратын бірнеше жергілікті халықтар үшін қолданылатын термин. Бұл термин Яки, Майо және Техьюко халықтарын қамтиды.

Шығу тегі

ХIАКИ, МАЙО және ТЕХЮЕКО деген халықтарға қатысты "кахита" деген терминді алғаш рет XVII ғасырдың басында иезуит жазған. XIX ғасырдың ортасында мексикалық ғалымдар Кахита деген терминді кеңінен қолданып, аймақтың басқа да халықтарын білдіреді. Олардың көшпелі өмір салты мен өзендер бойымен үнемі қозғалуы олардың ауыл шаруашылығы экономикасымен түсіндіріледі, олар егін егуге қолайлы өзен жағалауларын іздеуді қажет етеді, содан кейін аймақтың ресурстары сарқылып кеткеннен кейін қозғалады.

Саяси және әлеуметтік ұйымдастыру

Кахиталар туыстық негіздегі қоғам болды, олар отбасылық топтарда ұйымдастырылды. Олардың негізгі әлеуметтік ұйымы болды және соғыс уақытында әскери басшыдан басқа жеке билікті мойындамады. Жергілікті тұрғындардың көпшілігі моногамды болған, бірақ көп әйелге үйленуге рұқсат етілді, ал ажырасу әлеуметтік тұрғыдан қолайлы және жиі болды.

Әскери

Кахитаның ерекше мәдени сипаты олардың соғысушылығы болды. Бұл қасиет оларды Тауахтар мен Тоторамдар сияқты аймақтағы басқа топтардан ерекшелендіреді. Олардың негізгі қару-жарағы - садақ, садақ және соқа. Жебелердің ұштары отпен қатайтылып, умен қапталған. Олар соғысқа айқайлап, денелеріне, бет-әлпеттеріне бояулар салуды, қауырсыннан жасалған әшекейлерді киюді әдетке айналдырған. Олар жаудың жолына жасырын тұзақтар орнату сияқты әскери тактиканы қолданды және таңертең таңертең күтпеген рейдтерді қолданды. Жауға бару ересектер шешімін қабылдаған. Олар халықты жинап, ақсақалдар мен тәжірибелі сарбаздармен ақылдасты. Олар темекі шегуді, би билеуді, спирт ішімдіктерін ішуді және соғысты жақтап, қарсы пікірлерді тыңдады. Соғысқа қатысудың басты мақсаты - басқа тайпалар басып алған аумақты қайтарып алу немесе наразылықты жою. Олар жеңіспен қарсыластарының денесін жеп тойлады. Олар осы рәсімді жасайтын, кімде-кім соғыста өзін ерекше көрсетті.

Дін

Кахита халқы жел, су, жер, күн және теңіз сияқты табиғат күштеріне табынып, оларға жақсы өнім, мол балық аулау немесе жемісті өнім сұрауға арналған құрбандықтар ұсынды. Олар барлық күш-қуатынан жоғары, жаратылыстың барлығына жауапты бір нәрсенің бар екеніне сенді. Олардың рәсімдері қарапайым, ешқандай рәсімсіз өтті. Дәрігерлер ауруларға дәрі-дәрмек беретін, сондай-ақ өсімдіктер арқылы емдейтін. Олардың емдік әдістері қатты діни болды, бұл иезуиттерге сауықтырушыларды "шаһаршылар" және топтағы жоғары беделге ие болғандықтан саяси көшбасшылар деп атауға әкелді.

Өмір салты

Олар Таухес халқының үйлеріне ұқсас, ағаштан, балшықтан және пальмадан жасалған үйлерде, өзеннің көтерілуінен алыс жерде, егіндіктерге жақын жерде тұрды. Олардың үйлерінің практикалық сипаты жағдай талап еткенде, оларды оңай көшіруге мүмкіндік берді, өйткені олардың мүлкі шектеулі және көшіп кеткеннен кейін қораларды оңай қайта құруға болады. Олар күн сайын және діни мақсаттарда керамикадан бұйымдар жасап, қыш құмырашы болған. Олар басқа мақсаттар үшін, мысалы, сыбызғылар үшін заттарды жасады, және ыдыстардың аяқтарында ығылғанда дыбыс шығаратын кішкентай шарларды енгізу үшін орын қалдырды. Олар бұл аймақта кең тараған жабайы өсімдік - мақтаны тоқып, тоқып отырды. Олар киім ретінде тоқылған жамылғы киетін, бірақ ерлер арасында жалаңаш жүру жиірек кездесетін. Әйелдер мақтадан немесе шұжықтан тігілген көйлек киетін. Кахиталар Мезоамериканың барлық жерінде кең тараған күш пен шеберлікті қажет ететін доппен ойнауды ұнататын. Олар сондай-ақ құмар ойындар ойнайтын, жамылғылар, қабықшалар мен терілер сияқты заттарды ойнаған.