Кіріспе

Австралиялық антрополог (1900-1993) Норман Барнетт Тиндейл АО (12 қазан 1900 19 қараша 1993) - австралиялық антрополог, археолог, энтомолог және этнолог.

Өмір

Тиндал 1900 жылы Батыс Австралияның Перт қаласында дүниеге келген. Оның отбасы Токиоға көшіп барып, 1907 жылдан 1915 жылға дейін сонда тұрды, онда оның әкесі Жапониядағы Құтқарылу Армиясының миссиясында бухгалтер болып жұмыс істеді. Норман Жапониядағы американдық мектепке барды, онда оның ең жақын досы Гордон Боулз болды, ол квакер, кейінірек антрополог болды. Отбасы 1917 жылы тамызда Пертке оралды және көп ұзамай Аделаидаға көшіп барды, онда Тиндал басқа бір курсантпен, болашақ физик Марк Олифантпен бірге Аделаиданың қоғамдық кітапханасында кітапханашы курсант лауазымына орналасты. 1919 жылы Оңтүстік Австралия мұражайында энтомолог болып жұмыс істей бастады. Ол өзінің алғашқы жылдарынан бастап, ол байқаған барлық нәрселерге жазба жазуды және ұйықтамас бұрын оларды тізімдеуді дағдыға айналдырды, бұл өмір бойы жалғастырған және ол ұрпаққа қалдырған жазбалардың үлкен мұрағатының негізі болып табылатын практика: ол басқалар ұйықтап кеткеннен кейін ұзақ уақыт бойы түнде шамның жарығымен жазуды байқады. Пинакате экспедициясы кезінде. Көп ұзамай Тиндал әкесіне фотосурет өңдеуге көмектесіп жатқанда ацетилен газ жарылысынан бір көзі көрмей қалды. 1919 жылдың қаңтарында ол Оңтүстік Австралия мұражайындағы Энтомологтың көмекшісі ретінде Артур Миллс Лианың көмекшісі болып жұмыс істеді. Ол 1933 жылы наурыз айында Аделаида университетінде ғылым бакалавры дәрежесін алғанға дейін энтомологиялық, орнитологиялық және антропологиялық тақырыптар бойынша отыз бір мақала жариялаған болатын.

Ерте этнологиялық экспедициялар, 19211939

Тиндалдың алғашқы этнографиялық экспедициясы 1921-1922 жылдары өтті. Оның басты мақсаты Оңтүстік Австралия мұражайына энтомологиялық үлгілерді жинау болды, этнографиялық аспект кездейсоқ болғандықтан, оның қызығушылығы көтерілген кезде, Кобург түбегінен Карпентария шығанағына дейін кездескен жергілікті халықтарды мұқият бақылауға айналды. Тиндейлдің отбасылық тарихы оны солтүстікке прозелитизмге қызығушылық танытқан Австралия мен Тасманияның шіркеу миссионерлік қоғамына қабылдауға жарамды етті. Ол жарты жыл миссионер Хьюберт Э. Уорренмен бірге ағылшын миссионерлік миссиясы үшін қолайлы жер іздестіру үшін аймақты барлап шықты, кейіннен Грот Эйландт аралының батыс жағалауында Емеральд өзені миссиясы ретінде құрылды. Осыдан кейін ол Ропер өзенінің маңында 9 ай бойы қаланы аралап жүрді. Тиндал өзінің байқауларын Оңтүстік Австралия мұражайына екі үздіксіз баяндамада жазып берді, олар осы аралдағы Варниндхилягва халқы туралы алғашқы егжей-тегжейлі мәлімет болып табылады. 1938-1939 жылдары Тиндал 1936 жылы АҚШ-қа сапармен келгеннен кейін Гарвард университетінің Эрнест Хутонның қарамағында болған антропология мамандығы бойынша аспирант Джозеф Бердселлмен бірікті. Олар Австралиядағы аборигендердің қорықтары мен миссияларының кең көлемді антропологиялық зерттеуін жүргізді, ал екеуінің арасындағы қарым-қатынас жарты ғасырлық ынтымақтастыққа айналды. Тиндал шежірелерді зерттеді, ал Бердселл өлшеуді жүзеге асырды, ал үкімет қолдауымен жұп оңтүстік-шығыс Австралия, Квинсленд, Батыс Австралия және Тасманияның кей жерлерін аралап өтті. 1938 жылдың мамыр айында олар әйелдерімен бірге Жаңа Оңтүстік Уэльстегі Каммерагунья аборигендерінің қорығына барды. Австралиядағы аборигендер қауымдастықтары туралы генеалогиялық ақпарат, журналдар, газеттер, дыбыс және фильм жазбалары, суреттер, карталар, фотосуреттер, сөздіктер және жеке хат алмасудан тұрады. Австралиядағы әрбір мемлекеттік кітапханада Тиндал материалдарының өз мемлекетінің көшірмелері бар; мысалы, Жаңа Оңтүстік Уэльс мемлекеттік кітапханасында Богабилла, Бреваррина, Каммергаунжа, Кемпси, Менинди, Пиллига, Уолгет, Уаллага көлдері және Вудэнбонг қауымдастықтарының генеалогиялық кестелері мен фотосуреттері бар. Квинсленд штатының мемлекеттік кітапханасында Бентинк аралы, Шербург, Думаджи, Мона Мона миссиясы, Морнингтон аралы, Палм аралы, Вудэнбонг, Вурабинда және Ярраба қауымдастықтарының генеалогиялық парақшалары бар. Тиндейлдің генеалогиялық жинағы Австралия аборигендері үшін олардың отбасылық ұрпағы мен қоғамдастықпен байланысының дәлелін табу үшін негізгі зерттеу құралы болып табылады.

Соғыс уақытындағы қызмет

Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Тиндал әскерге түсуге тырысты, бірақ оның көзі нашар болғандықтан қабылданбады. Алайда Жапония АҚШ-пен соғысқа кіріскен кезде, Тиндалдың жапон тілін білуі, сол кезде Австралияда сирек кездесетін, оны әскери барлау қызметіне айналдырды. 1942 жылы Тиндейл Австралияның Корольдік әуе күштеріне қосылды және оған қанаттың командирі дәрежесі берілді. Ол Пентагонға ауыстырылды, онда ол Жапонияның әскери және азаматтық халқына бомбалаудың әсерін бағалау үшін аналитик ретінде Стратегиялық бомбалауды зерттеуде жұмыс істеді. 1942 жылы Брисбеннің сыртындағы Eagle Farm әуеайлағындағы Hangar 7 -де капитан Фрэнк Т. Маккойдың басшылығымен Әуе техникалық барлау бөлімі құрылды. Тиндалдың бастамасымен оған түсірілген жапон ұшақтарының қалдықтарынан табылған бөлшектерді тексеру, өндіріс белгілерінен жиналған бар барлауды әзірлеу және оларды мүмкіндігінше қайта құрастыру міндеті жүктелді. Джонс Тиндалдың металлургиялық қалдықтар мен сериялық нөмірлерді мұқият талдауы компоненттерді өндіруге жауапты компанияларға жетуге, өндіріс цифрларын шығаруға және Жапонияның әскери күштері қандай маңызды қорытпаларда жетіспей бастағанын анықтауға мүмкіндік берді деп мәлімдейді. Тиндал сонымен қатар Жапонияның АҚШ-тың батыс жағалауына бомбаға толы балонды шабуылдауын тоқтатуда маңызды құпия рөл атқарды. Оның командасы қалдықтарды сот-медициналық талдау арқылы АҚШ Әуе күштеріне Жапониядағы өндіріс орындарын анықтап, бомбалауға мүмкіндік берді. Джонс Тиндейлдің соғыс күш-жігеріне қосқан тағы екі маңызды үлесін қосады: ол жапондық ұшақ өндірісі код жүйесін бұзуға ықпал етті, бұл одақтастарға жапондық әуе күштеріне қатысты сенімді ақпарат берді. Ең бастысы, ол өзінің тобымен бірге Жапон әскери-теңіз кодтарын бұзып шықты.

Кейінгі жылдар

Оңтүстік Австралия мұражайында 49 жыл қызмет еткеннен кейін зейнеткерлікке шыққан Тиндейл Колорадо университетінде оқытушылық қызмет атқарып, 93 жасында Пало-Альтода (Калифорния) қайтыс болғанға дейін АҚШ-та қалды.

Фильм түсіру

Аделаиданың антропологиялық зерттеулер жөніндегі кеңесі 1926 жылы аборигендер өмірін түсіру бағдарламасын бастады және оны жүйелі түрде жасаған алғашқы адам болды. 11 жыл ішінде олар материалды мәдениеттен бастап аң аулау мен жинау үрдістеріне, тамақ пісіруге, махаббат жасауға және тіпті далалық экспедициялар кезінде байқалатын сүндеттеу рәсімдеріне дейін абориген өмірінің көптеген аспектілеріне қатысты 10 сағаттан астам кадрлар шығарды. Фильмді Тиндейл түсірді, ал камера жұмысын Стокер атқарды.

Жұмыс

Тиндейлді Еуропалық қоныстану кезінде аборигендердің түрлі тайпалық топтарын картаға түсірген жұмысы үшін естеріне алады. Ол өзінің далалық жұмысына және басқа да дереккөздерге негізделген, бұл оның картасын жариялауға әкелді. Бұл қызығушылық Groote Eylandt-ке зерттеу сапарымен басталды, онда Тиндейлдің көмекшісі және аудармашысы Нганди оны тайпалық шекараларды дәл білудің маңыздылығына таң қалдырды. Бұл Тиндалға сол кездегі ресми ортодоксалдылық туралы сұрақ қоюға мүмкіндік берді, яғни аборигендер таза көшпелі және ешқандай белгілі бір аймаққа қатысы жоқ. Тиндейлдің әдістемесі мен оның "диалектілік тайпа" туралы түсінігі жойылған болса да, бұл негізгі тұжырым дұрыс екені дәлелденді. Оның этнографиялық жұмыстарына музейге сауда-саттықпен жиналған заттар да кірді. Ол сатып алған әр заттың қайдан келгенін мұқият жазып отыратын. Филип Джонс былай деп жазады: Тиндалдың басты міндеттерінің бірі - екі аптаға созылған зерттеуге қатысқан аборигендердің әрқайсысының есімдері мен әлеуметтанушылық мәліметтерін жазу болды. Бұл маңызды нәтижеге әкелді, өйткені Тиндал осы экспедициялар кезінде жинаған әрбір затты, суретті, фотосуретті, дыбыс жазуын немесе тіпті фильмді жазуды тек орынға және тайпалық топқа ғана емес, сонымен қатар олардың жеке өндірушілеріне немесе иелеріне де кілтімен белгілеуге болады ". Сонымен қатар, бұл жинақтар әдетте тек лаликтер немесе темекі арқылы жасалатын, олар бағалы заттарға айырбастау тауарлары ретінде пайдаланылатын, кейде аборигендер бастан кешкен жетімдік жағдайларын пайдаланған. Флиндерс аралына сәтті экспедиция жасағаннан кейін ол былай деп жазды: "Флиндерс аралындағы адамдар аш, ұнға алмасу үшін лагерьде үлгілерді іздестіріп жатыр. Біз оларды жақсы тазалап, & қызықты ештеңе қалды. " Тарихи тұрғыдан алғанда, Тиндалдың тайпаның бірлігіне, оның белгіленген аумағы мен белгіленген шекараларына деген берік талаптары А. Р. Рэдклифф Браунның тайпа сияқты жоғары интеграциялық шындық идеясын қарама-қарсы қабылдауына қарсы шықты. Аймақтар жерді иеленбеді, олардың әрқайсысы "арда" болды, ал жердің кландық тіркелуі Австралиялық топтар үшін Радклиф Браунның негізгі социологиялық бірлігі болды. Бұл екі ұғымның ешқайсысы да уақыт сынағына төтеп бере алмады. Әсіресе Тиндейлдің тұрақты тайпалық аумақ туралы түсінігі, кем дегенде, Батыс шөлейт мәдени блогының көшпелі шындықтары бойынша жеткіліксіз болып шықты, өйткені Рональд Берндт пен Кэтрин Берндт 1942 жылы және одан кейін екі онжылдықтан кейін Рональд Берндт нақтырақ дәлелдеді.

Энтомология

Тиндал Лепидоптер отрядының Hepialidae немесе арбалы шыбын-шіркейлер тұқымдасына қатысты арнайы зерттеу жүргізді. 1920 жылдары ол Австралия мантидалары (Архимантис мантидтері) мен түлкілер туралы түсінікті қайта қарастыра бастады. Оның бастауы әр түрдің еркек жыныстық мүшелерін мұқият талдау, оларды толығырақ жіктеу үшін нұсқаулық ретінде, ал 1932 жылдан бастап, үш онжылдықта ол австралиялық арбақ күбәзілерді қайта реттеу туралы бірнеше мақала жазды.

Марапаттар

Тиндейлге 1956 жылы Оңтүстік Австралия Корольдік қоғамының Верко медалі, 1968 жылы Австралияның Табиғи тарих медальон және 1980 жылы Австралияның Корольдік географиялық қоғамының Джон Льюис медалі берілді. 1967 жылы ол алпыс алты жасында Колорадо университетінің құрметті докторлық дәрежесін алды. 1980 жылы Австралия Ұлттық Университетінің докторлық дәрежесін алды. 1993 жылы Тиндейл Австралия орденінің офицері (АО) болып тағайындалғанын ресми емес растады; бұл оның жесірі Мюриелге өлімінен кейін табыс етілді. 1993 жылы Оңтүстік Австралия музейінің басқармасында оның құрметіне қоғамдық галерея аталды.

Бағалаулар

Тиндалдың австралиялық тайпаларға қатысты ықпалды шолуын сынға алу оның топ тілінде сөйлеген тілі мен оның тайпалық домендері арасында үйлесім бар деген басшылық тұжырымдарындағы қауіптерді атап көрсетеді. Қысқаша айтқанда, Тиндейл бір тілде сөйлейтіндер біріккен аумақтық топтық сәйкестікті құрайды деп ойлады. Тиндалдың жапон тілінде ерте танысуы оның тыңдау қабілетіне және Нгарринджери сияқты бірқатар абориген тілдеріндегі сөздерді транслитерациялауына әсер еткен деп айтылады. Жапон тілі дыбыстық ырғақ + дауысты құрылымды бейнелейтін, ұйқасты түрде жазылады. Ол толопери (ибис), трокэри (кики) және парги (валлаби) сияқты сөздерді жазып, оларды толопери, торокери және параги деп қабылдады. Австро-американдық заңгер және жер кеңесінің заңгері Пол Берк, алдымен өзінің "Заңның антропологиясы" кітабында, кейіннен жазған эссесінде, Тиндейлдің Австралия аумақтарының картасы "иконалық мәртебеге" ие болғаны ғана емес, сонымен қатар 1992 жылғы Мабо шешімінен кейін сотқа әкелінген сот процестерінде жергілікті халықтар жасаған сот шешімдеріне зиянды әсер ете бастады және бірқатар жағдайларда олардың жер иелену құқығына кері әсерін тигізді. Берктің пікірінше, талаптарды бағалау кезінде Радклиф Браун, Элкин, Тиндейл және басқалар сияқты антропологтардың ең алғашқы этнографиялық есептерінің құндылығын асыра бағалауға бейімделеді және оны соңғы уақыттағы стипендияға артықшылық береді, дегенмен осы "классикалық" мәтіндер мен қағаздардың көпшілігінің дәлдігі уақыт өте келе қазіргі антропологтар тарапынан күмәнмен қаралады. Бёрк өзінің үлкен еңбегінде Тиндалдың жерінде Джукан халқының жерін танып, картаға түсіргенін, бірақ бұл жердің Эрнест Вурмс дайындаған картасында жоқ екенін атап өтті. Тиндал бұл үшін Елкиннің өкілеттігін ғана қолданды. Тағы да, Тиндал өте аз дәлелдерге сүйене отырып, Джадира тайпасын ойлап тапты немесе жеке жазба жасады, бірақ бұл тұжырымға мүмкіндік беретін тәуелсіз куәлік жоқ. Мұндай қателіктер қазіргі заманғы жергілікті атақтарды бұзуға әкеп соғады, өйткені ерте этнографтардың тайпаларды "жою" және олардың болжамды аумақтық шекаралары туралы билігі олардың ұрпақтарының қазіргі антропологиялық зерттеулеріне қарағанда ауыр салмақта болады. Мысалы, егер "Жадира" болмаса, бірақ олардың жері Тиндал картасында көрсетілген болса, онда сол аймақтағы нақты тайпалар "Жадира" аумағы деп қабылданған жермен өздерінің байланысын дәлелдеуде үлкен қиындықтарға тап болады. Рей Вуд Тиндалдың Кейп-Йорк түбегіндегі тайпаларды картаға түсіруі күмәнді деп санайды, өйткені оның Палм аралы сияқты жерлерде қалғандардың арасында кейіннен жинаған ақпараттан материалды пайдаланып, сенімді ерте этнографтардың жергілікті бақылауларын елемегендігі туралы дәлелдер бар. Маргарет Шарп Тиндалдың Оңтүстік-Шығыс Квинслендтегі картаға түсіруінде қиындықтар тапты, өйткені ол әдетте Шарп Югамбех халқын орналастырған басқа топтарды тапты. Басқалар 1925 жылы Грот Эйландт туралы Тиндалдың мақаласының редакторы Эдгар Уэйт өзінің сызылған шекараларын нүктелі сызықтар ретінде өзгертіп, аборигендер көшпелі, ал жермен шектелмейтін деп намысқа тиек етті. Тиндейл өз картасын өзгертпей басып шығара алса, ол аборигендер Австралияның барлық жерлерін мекендеп, олардың бұрынғы өмір сүргенін мойындап, көптеген картографтардың алаңдаушылығына себепші болды. Осылайша ол жоғалып бара жатқан халықты "картаға" қайта қойды, бұл кен өндіруші компаниялардың кейіннен ризасыздығына әкелді, олар Тиндалдың әдісін қайта қарастыратын және аборигендік аумақты шектеуді қарастыратын зерттеулерді қаржыландырады. Кейін Дэвид Хортон Тиндалдың картасын өзінің "Аборигендер Австралиясы энциклопедиясы: аборигендер мен Торрес бұғазы аралдарының тарихы, қоғамы және мәдениеті" (1994) және 1996 жылы жарық көрген жеке картаға кіретін карталар үшін негіз ретінде қолданды.

Эвгеникаға байланысты

Тиндал 1930 жылдары Вирджиния университетінде аборигендер туралы жұмысын жазып жатқанда, ол мүгедектер мен психикалық аурулары бар әйелдерді еріксіз стерильдеу туралы заң жобасын қолдаған және Германиядағы нацистік бағдарламаға ықпал еткен евгеника ғалымдарымен бірге жұмыс істеді. Ол сондай-ақ Мюнхендегі нацистік митингке қатысқанын жазып, Гитлер туралы "талай таңғажайып тұлға" деп жазды. Тиндейлдің аборигендер туралы еңбегін сынға алған бір адам 2018 жылы "аборигендер туралы нәсілдік идеяларды объективтеу мен санаттауға ықпал еткенін және евгеника идеологиясын қолдана отырып, нәсілдік тазалық, қан кванты және нәсілдің иерархиясы және френологиямен айналысатын әлемдік талдау қозғалысының бөлігі болғанын" жазды.