Кіріспе
Ресей теологы және киелі (1433-1508) XIX ғасырдағы орыс суретшісі Нилус Соралық (одан әрі Нил Сорский немесе Нил Сорский; Нил Сорский; дүниежүзілік аты: Николай Майков; 1433 7 мамыр 1508) - орыс православиелік монах, рухани жазушы, теолог және Сора Эрмитажының негізін қалаушы. Ол орыс православие шіркеуіндегі шіркеулік жер иелігіне қарсы шыққан иелік етпеушілер (нестяжатели) деп аталатын үрдістің негізін қалаушы ретінде танымал. Ресей Православ шіркеуі Нилусты қасиетті ретінде құрметтейді, оның мерекесі 7 мамырда оның қайтыс болған күнінде атап өтіледі.
the 19th century Russian painter
Nilus of Sora (also Nil Sorsky or Nil Sorski; Нил Сорский; secular name: Nikolai Maikov; Николай Майков; c. 1433 – 7 May 1508) was a Russian Orthodox monk, spiritual writer, theologian, and the founder of the Sora Hermitage. He is best known as the founder of a tendency in the Russian Orthodox Church known as the non possessors (nestyazhateli) which opposed ecclesiastic landownership. The Russian Orthodox Church venerates Nilus as a saint, marking his feast day on the anniversary of his repose on 7 May.
Ерте өмір
Нилус Соралық, орыс шіркеуінің ұлы аскеті, 1433 жылы дүниеге келді, ол Майковтар әулетінің ұрпағы. Соралық Нил монастырға кірмес бұрын, кітап көшірумен айналысып, хатшы болып жұмыс істеді. Ол Палестина мен Грекияға да саяхаттап, ондағы хисихасттар қозғалысымен танысады. Кейіннен ол монастырь иелігіне қарсылық танытқан Кирилло Белозерский монастырында монахтық ант берді. Монастырьдың негізін қалаушы Белозерский Кирилл де оған діндар абыройлы адамдар ұсынған ауылдарды қабылдамағанымен белгілі болды. Кириллдің ізбасарлары оның жолын қабылдады және кейіннен олардың басшысы Сорадан Нилуспен Волгадан шыққан старттар ретінде белгілі болды. Көп ұзамай ол Киелі жерге сапарға шығып, Палестинаға, Константинополға және Афон тауына барып, мистикалық іліммен танысты және патристикалық әдебиеттерді оқыды. 1473 - 1489 жылдар аралығында Ресейге оралғанда Соралық Нил Кирилло Белозерский монастырының қасында Сора өзенінің бойында монастырь құрды. Ол көп жазды. Бұл сапар оған қатты әсер етіп, оның жеке басын өзгертті. Жалғыздық, оқшаулану, әлемді ұмыту оның мінез-құлқының негізгі белгілеріне айналды.
Новгород ересі ісі
Соралық Нил Новгородтың ерестік ісіне араласты, бұл сол кезде Ресейде көптеген ойларды қоздырды. Соралық Нил мен оның ең жақын серіктесі Паисий Ярославов еретиктерге қарсы архиепископ Геннадий мен Иосиф Волоцкий бастаған ресейлік дін қызметкерлерінің көпшілігінен әлдеқайда төзімді болған көрінеді. 1489 жылы архиепископ Геннадий еретиктермен күресу жолына түсіп, Ростов архиепискобынан Соралық Нил мен Паисий (Ярославов) ақсақалдарымен кеңесуді және осы мәселеде олардың көмегін сұрауын өтінді. Сол кезеңдегі тарихи деректер бұл "келісімдердің" нәтижесі туралы ештеңе айтпайды, бірақ сол кезден бастап бір жағынан Нил Соралық пен Паизиус (Ярославов), екінші жағынан Геннадий мен Иосиф Волоцкийдің арасында ешқандай байланыс болмаған сияқты. Алайда, екі ақсақал ереске бей-жай қарамады. Олар екеуі де ереске қатысты 1490 жылғы Синодта болды және оның соңғы шешіміне өз ықпалын тигізді. Алғашында діни қызметкерлер еретиктердің бәрін ағашқа іліп, өртеп жіберуді қолдады. Алайда соттың соңында бірнеше діни қызметкер ғана сотталып, ажал жазасына кесілместен, діни қызметтен шығарылды. Алайда сол онжылдықтың соңында Новгородта да, Мәскеуде де бірнеше еретиктер өртеліп өлтірілді.
Оқыту және ықпал ету
Соралық Нил XVI ғасырдың ортасында кеңінен таралған православиедегі формальдылыққа қарсы болды. Бұл дәстүр сол дәуірдегі шіркеу өмірінде терең тамыр жайып, православиенің терең негіздерін көрсетуге тырысқан грек Максим және Артемий деген ақсақалдар еретик ретінде қарастырылды. Оның арманы - православие дінінің терең түсінігін ашу, діни рәсімдерге емес, жанның рухани өміріне көбірек көңіл бөлу еді. Ол кітап құрт емес, болжамшы философ немесе болжамшы теоретик және оның тұлғасында ерекше рухани еркіндік болды. Адамның бүкіл өмірі, өзін-өзі жетілдіріп, жетілдіре түсу жолы Киелі кітапқа негізделген. Ақсақал рухани күрестің психологиялық тұрғыдан жақсы түсінігін көрсетіп, "асыл күрестің" нақты жолдарын көрсетті. Ол иманды адамның белсенді, жемісті өмір сүруінің идеалдық негізі - моральдық, ішкі, рухани кемелділік деп терең сенген. Соралық Нил бұл күресінің аяқталуын көруге ұзақ өмір сүрмеді. Патрикеев пен Артемий Үштік Нилдің мұрагерлері болды.